Uzmanlar krizin derinleşeceğini, ABD ile ilişkilerin daha da bozulacağını söylüyor. Bu kriz Türkiye ile AB ve NATO ilişkilerini de etkileyecek
Washington, Türkiye’den, İran’a uygulamayı planladığı yaptırımlara destek vermesini istiyor. Ankara ise bu talebe sıcak bakmıyor. Türkiye’nin ABD ile ilgili en büyük rahatsızlığı ise 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin sorumlusu olarak görülen Fethullah Gülen’in iade edilmemesi. Ankara aynı zamanda ABD’nin Suriye’deki Kürt silahlı grup Halk Savunma Birlikleri’ne (YPG) destek vermesini de sıklıkla eleştiriyor. BBC Türkçe’ye konuşan Ekonomi ve Dış Politika Araştırma Merkezi (EDAM) Başkanı Sinan Ülgen, ABD’nin yaptırım kararıyla yaşanan bu süreci, “İki NATO müttefiki arasındaki tarihte görülmemiş derinlikte bir kriz” olarak tanımlayarak, “Sonuçta geçmişte de Türkiye ile ABD arasında sorunlar yaşandı. 1964 Johnson mektubu, 1974 Kıbrıs Harekâtı sonrasındaki silah ambargosu, 2003 Irak krizi gibi. Ama geçmişteki krizler tek bir önemli konuya odaklıydı. Oysaki bugün gelinen noktada, Türk-Amerikan ilişkileri birkaç yıldır çözülemeyen ve çözülemediği için de biriken, biriktikçe de karşılıklı güveni erozyona uğratan bir dizi sorundan muzdarip” dedi. ABD merkezli düşünce kuruluşu Alman Marshall Fonu (German Marshall Fund) Ankara Direktörü Özgür Ünlühisarcıklı’ya göre ise Washington’un iki Türk bakana yaptırım uygulama kararı, ABD ve Türkiye arasındaki ikili ilişkilerin ve karşılıklı güvenin “zayıfladığını” gösteriyor. Ünlühisarcıklı, Türk-ABD ilişkileri yanı sıra, Türkiye’nin AB ile ilişkilerine de zarar vereceği görüşünde.
‘Halkbank’a yüksek ceza’
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 satın alma planlarına yönelik olarak ABD Kongresi, önümüzdeki yıl için hazırlanan savunma harcamaları yasa tasarısına, Türkiye’ye F-35 yeni nesil savaş uçakları ve büyük askeri malzeme satışını geçici olarak durduran bir madde ekledi. Aynı zamanda ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi, Dünya Bankası nezihinde Uluslararası Finans Kuruluşu gibi kurumların Türkiye’ye verilecek kredilerin onay sürecinde ABD’nin veto kullanmasını öngören tasarıyı kabul etti. İran’a yaptırımların delinmesi davasında Hakan Atilla’nın suçlu bulunması, ABD Hazine Bakanlığı’nın Halkbank’a yaptırım uygulayabileceği ihtimalini doğuruyor. Özgür Ünlühisarcıklı, ABD Kongresi’nde hazırlanan iki yaptırım tasarısına işaret ederek, “Kaldı ki ABD Türkiye’ye bu boyutlarda yaptırım uygularsa, Halkbank’a verilecek cezanın da düşünülenden yüksek olması beklenebilir” yorumunda bulunuyor. Ünlühisarcıklı, iki tarafın diplomatlarının bir çözüme ulaşmasının AB’nin, Türkiye’nin ve NATO’nun çıkarına olduğunu vurguluyor.
DIŞ HABERLER
