Til Temir Kent Meclisi Eşbaşkanı Gulîxan Sofî, göçmenlerin güvenli geri dönüşü için kurulan komitenin çalışmalarına dikkat çekerek, bölgede mayınlar ve güvenlik riskleri nedeniyle sürecin zorluklarla ilerlediğini belirtti
Türkiye devleti ve ona bağlı silahlı gruplar, 9 Ekim 2019’da Serêkaniyê kentine yönelik saldırı başlattı. Saldırılar sonucunda 70 binden fazla sivil yerinden edildi. Göç etmek zorunda kalanların bir kısmı, Serêkaniyê’ye geri dönme özlemiyle yaşamını yitirdi. Türk devletine bağlı güçlerin Til Temir ve Zirgan hattına yaklaşmasının ardından onlarca köy ateş hattında kaldı. Bu köyler, Ekim 2019’dan 2025 yılına kadar geçen yaklaşık 6 yıl boyunca her gün SİHA/İHA’lar ve ağır silahlarla düzenlenen kara ve hava saldırılarına maruz kaldı. Saldırılar nedeniyle tarım arazileri ekilemez hale geldi, birçok tarla yakıldı. Ayrıca top atışları sonucu köylerde ve tarım alanlarında çok sayıda patlamamış mühimmat kaldı. Bu durum, sivillerin yaşamı için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ediyor.
29 Ocak’ta DSG ile Şam yönetimi arasında yapılan anlaşmanın en önemli maddelerinden biri, Suriyeli tüm göçmenlerin kendi kent ve köylerine geri dönüşünün sağlanması ve geçici yönetim tarafından güvenliklerinin garanti altına alınması oldu. Bu kapsamda Serêkaniyê, Girê Spî ve Efrîn de yer alıyor. Til Temir Kent Meclisi Eşbaşkanı Gulîxan Sofî, kurulan komitenin çalışmalarına ve göçmenlerin kendi topraklarına güvenli dönüşünün önemine dikkat çekti.
‘Yol mayınlarla döşenmiş durumda, halk yolu kullanamıyor’
Gulîxan Sofî, Til Temir ile Serêkaniyê arasındaki yolun güvenlik eksikliği nedeniyle açıldığını, ancak sivillerin dönüş için bu yolu kullanamadığını belirterek, mevcut riskleri şöyle anlattı:
“Yol ve çevresi mayınlarla döşenmiş durumda, bu nedenle halk yolu kullanamıyor. Güvenli bir dönüş için Göçmen İşleri Komitesi ile toplantılar yapıldı ve Til Temir ile Zirgan’da iki ayrı komite kuruldu. Til Temir’deki komite, kente bağlı 60 köy üzerine çalışmalar yürütüyor. Bu köylerin 24’ü ateş hattında, 36’sı ise işgal altında bulunuyor. Komite, sivillerin dönüşüne ilişkin bilanço üzerinde çalışıyor, ancak henüz nihai sonuç açıklanmadı. Bununla birlikte aileler, geri dönüş için yoğun şekilde isimlerini kaydettiriyor.
Göçmenlerin geri dönüşünün önündeki en büyük engellerden ve risklerden biri, Türkiye ve ona bağlı silahlı grupların varlığıdır. Bu durum, geri dönenlerin yaşamını tehlikeye atmaktadır. Göçmenlerin güvenli bir şekilde geri dönüşünün sağlanması, geçici yönetimin sorumluluğundadır. Göçmenlerin evlerine ve topraklarına dönerken herhangi bir engelle karşılaşmaması, ayrıca evlerinde başka kişilerin bulunmaması gerekmektedir. Bunlar göçmenlerin talepleridir ve biz de bu talepleri basın aracılığıyla ilgili taraflara ulaştırmak istiyoruz.”
Uluslararası güvence ve yeniden inşa
Kurulan komitenin yürüttüğü çalışmalara değinen Gulîxan Sofî, “Geri dönüş için aileler isimlerini kaydettiriyor, aynı zamanda ev ve mülklerinde oluşan zarar da kayıt altına alınıyor. Ancak göçmenlere ev ve mülkleri konusunda sağlanacak destek, uluslararası insani yardım kuruluşlarının sorumluluğunda olmalıdır. Ayrıca mühendislik ekiplerinin köylere gitmesi ve Türkiye’ye bağlı güçler tarafından yollara ve yerleşim alanlarına döşenen mayınların temizlenmesi gerekiyor. Böylece halkın güvenli bir şekilde geri dönmesi ve köylerini yeniden inşa etmesi mümkün olabilir” dedi.
Tehlike ve riskler
Gulîxan Sofî, geçici hükümete Serêkaniyê’den Türkiye ve ona bağlı güçlerin çekilmesi yönünde taleplerini ilettiklerini belirterek, “Türkiye’nin ve ona bağlı silahlı grupların Serêkaniyê ve çevre köylerdeki varlığı, halkın varlığı ve kimliği açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu durum özellikle Kürt halkı ve geri dönmeyi planlayan göçmenler için büyük bir risk taşıyor. Göçmenler, yaşadıkları tehlikeleri Sayın Mazlum Abdi ve bu anlaşmayı yürüten geçici yönetim yetkililerine iletmek istiyor. Çünkü Türkiye’ye bağlı güçler, kimlikleri nedeniyle binlerce Kürdü öldürdü ve işgal edilen bölgelerde Kürtlere yönelik ihlal ve saldırılar yaşandığına dair çok sayıda tanıklık bulunuyor” ifadelerinde bulundu.
‘DSG ve geçici yönetim geri dönüş çalışmalarını hızlandırması gerekiyor’
Kamplarda yaşayan göçmenlerin karşı karşıya olduğu zorluklara dikkat çeken Gulîxan Sofî, geçici yönetime geri dönüş sürecini hızlandırma çağrısında bulundu. Gulîxan Sofî, “İnsani yardım kuruluşları kamplardaki göçmenlere yönelik yardımlarını durdurdu, bu da göçmenler için ayrı bir zorluk yaratıyor. Geri dönüşlerinin tartışıldığı bir süreçte, atılması gereken adımlar gecikiyor ve süreç ağır ilerliyor. DSG ve geçici yönetim geri dönüş çalışmalarını hızlandırması gerekiyor. Göçmenler güvenli bir geri dönüş bekliyor. Çünkü her üç kampın (Serêkaniyê, Waşûkanî ve Newroz) göçmenlerin geri dönüşünün ardından boşaltılması planlanıyor” şeklinde konuştu.
‘Bu dönüş Özerk Yönetim’in başarısıdır’
Gulîxan Sofî, Efrîn ve Serêkaniyêli göçmenlerin geri dönüşünün, Özerk Yönetim’in kesintisiz diplomatik mücadelesinin bir sonucu olduğunu belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bugün göçmenler işgal edilen kentlerine güvenli bir şekilde dönebiliyorsa, bu kuşkusuz Özerk Yönetim’in yürüttüğü mücadelenin bir başarısıdır. Herkesin bu gerçeği görmesi ve kabul etmesi gerekiyor. Çünkü ortaya konulan emek azımsanacak gibi değil. Yönetim, halkını göçmen durumda bırakmama ve onların güvenli koşullarda geri dönüşünü sağlama sözü vermişti.”
Haber: Sorgul Şêxo / NûJINHA
