Astana-Soçi süreçlerinin Ankara’daki Türkiye-Rusya-İran zirvesi sonrası netleştirdiği, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in 23 Eylül’de duyurduğu Suriye Anayasa Komitesi konusunda tepkiler dinmiyor. Siyasi partiler “Komite çürük bir propaganda aracı” diyor. Suriye-İran-Rusya tarafından 50, Türkiye-Katar-Suudi tarından 50 ve BM’den de 50 olmak üzere toplam 150 temsilcinin yer almasının öngörüldüğü Komite konusunda Suriye Kürt Demokrat Partisi (PDKS) Genel Sekreteri Cemal Şêx Baqî, “Rusya, İran ve Türkiye, Suriye’nin geleceğinde de rol oynayabilmek için girişimlerde bulunuyor. Bu ciddi ve doğru bir adım değildir” ifadelerini kullandı. Oluşturulan komitede Suriye’nin üçte birinin yer almadığına işaret eden Şêx Baqî şöyle devam etti: “Anayasa komitesinin oluşturulması çürük bir propagandadır. Bölgede, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi de vardır ve meşru karar sahibidir. Fakat Suriye anayasa komitesinin oluşturulması çalışmalarında uzak tutuldu. Bu da anayasa komitesinin tüm Suriye halkını kapsamayacağı anlamına geliyor… Bu anayasa komitesi ile tarihi bir yanlışlık yapıldı. Bu tarihi yanlışlık çözülmelidir. Bu komite ya Kuzey ve Doğu Suriye’nin, Suriye’nin bir parçası olmadığı ya da komitenin tüm Suriye’yi temsil etmediği ve bir çözüme ulaşamayacağı anlamına gelir. Eğer bu komite ile gerçekten çözüm hedeflenmişse, BM’nin Fırat’ın doğusu için gizli planları olduğunu ve bunu Suriye krizinin içerisinde görmediği anlamı çıkar. Bununla Suriye’yi parçalamak istiyorlar…
Bölgedeki sorunlar, Suriye içi diyalogla çözülmelidir. Gerçekçi bir anayasa için halkın iradesi esas alınmalıdır.” Suriye Gelecek Partisi Genel Başkanı İbrahim El Qeftan da, “Atılan bu adım Cenevre görüşmelerinin Astana görüşmeleri çizgisine geldiğini gösteriyor. Suriye krizinin siyasi çözümüne ilişkin BM’nin 2254 sayılı kararının getirdiği birtakım şartlar vardı. Bunların birincisi geçici hükümet kurulması idi. Daha sonra güvenlik koridorları ve ateşkes konuları görüşülecekti… Kuzey ve Doğu Suriye halklarının komiteye dahil edilmemesi demokrasiyi kulak arkası etmek demektir. Kuzey ve Doğu Suriye halkları dahil edilmeden yapılacak anayasa, kör ve sakat olacağı gibi sağ kalması da mümkün değildir. Ölü doğan bir bebek emzirilmez… Kuzey ve Doğu Suriye halklarının görmezden gelinmesi Suriye’deki krizi çözmez” diye konuştu.
Süryani yazar Somi: Komite doğru seçilmedi
Süryani yazar Hena Somi, Kuzey ve Doğu Suriye temsilcileri dahil edilmeden BM’nin Suriye Anayasa Hazırlık Komitesi’ni ilan etmesini eleştirdi. Hena Somi, “Bölge temsilcilerinin anayasa komitesine katılımını önleyen Türkiye ve uluslararası güçlerin amacı, ‘Suriyeli muhalifler’ kisvesi altındaki çeteler aracılığıyla bölgedeki planlarını gerçekleştirmektir. BM, Suriye’nin toprak bütünlüğünü koruyan, çetelere karşı verdiği mücadeleyle Suriye halklarını terörden kurtaran güçleri komiteye çağırmalıydı; teröre destek veren ve Suriye’yi parçalamaya çalışanları değil. Kuzey ve Doğu Suriye halkları, Özerk Yönetim’i ve askeri güçleriyle ülkelerini savunmuş, dış güçlerin planlarından uzak bir şekilde bölgeyi yönetmiştir” dedi. Hena Somi, Kuzey ve Doğu Suriye temsilcileri başta olmak üzere Suriye halklarının temsilcilerinin içinde yer almadığı bir Anayasa Komitesi’nin kaderinin de başarısızlık olacağını vurguladı.
HESEKE
