İran ve Rojhilat’ta başlayan rejim karşıtı protestolar 14’üncü gününe girdi. HRANA’nın paylaştığı verilere göre; 50 kişi katledildi en az 2 bin 311 kişi ise gözaltına alındı
İran’da 28 Aralık’ta para biriminin değer kaybetmesine tepki olarak pazar esnafının katılımıyla Tahran’da başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılarak rejim karşıtı gösterilere dönüşen protesto dalgası 14. gününe girdi.
Dünkü protestoların en dikkat çekici adreslerinden biri İran dini lideri Ali Hamaney’in memleketi Meşhed oldu. Burada sokağa çıkan binlerce kişinin yolları kapattığı ve rejimi protesto ettiği öğrenildi. Bir diğer adres ise Kum kentiydi. Şii inancının eğitim merkezlerinden kabul edilen ve bu yüzden de İran’ı yöneten Mollalar için kale olarak değerlendirilen Kum kentinde de binlerce kişinin sokağa çıktığı ve rejimi protesto ettiği kaydedildi.
Protestolar Karaj, Pasdaran ve Mervdeşt’e de yayıldı. Karaj’daki protestolara yönelik rejim güçlerinin doğrudan ateş açtığı ve yaralananların olduğu kaydedildi.
Rejim güçleri ateş açtı; çok sayıda kişi yaşamını yitirdi
İnsan hakları örgütü Hengaw’ın bildirdiğine göre, dün Kirmanşah’a bağlı Darederezh bölgesindeki protestolara doğrudan ateş açan İran rejim güçleri, çok sayıda kişiyi öldürdü. Kimlikleri belirlenenlerden 5’inin Yaresan Kürt’ü olduğu kaydedildi.
İnternet kesintileri devam ediyor
Öbür yandan İran İslam Cumhuriyeti, protestolara katılanların taleplerinin duyulmaması ve rejim güçlerinin sert müdahalelerinin haber yapılmaması için internet kesintisini sürdürüyor.
Dünyadaki internet ağlarını izleyen NetBlocks örgütü, önceki gün geceden beri İran genelinde internetin tamamen kesildiğini doğruladı. Bu arada sadece sosyal medya ağlarına değil, İran’ın yerel web sitelerine de yurt dışından erişilemediği kaydediliyor.
Rojhilat’ta genel grev
Rojhilat’taki 7 siyasi partinin dahil olduğu Partiler Arası İşbirliği Diyalog Merkezi’nden yapılan çağrının ardından önceki gün İran ve Rojhilat genelinde genel grev vardı, kepenkler kapatıldı ve çalışanlar işe gitmedi. Grevle birlikte özellikle akşam saatlerinde büyük protesto gösterileri düzenledi.
Meriwan, Mahabad, Seqiz, Sine, Kirmanşah, İlam, Urmiye, Ravanşar, Şabad, Gilan, Diwandereh, Baneh, Bijar, Kamyaran, Qorveh, Dehgolan (Dewlan), Sarvabad (Sewlawah), Dizaj (Deza u Margawr), Bukan, Piranşar, Şino, Rabat, Qatur, Xoy, Lumar, Abdanan, Dehloran ve Darreh Şar kentleri grev yapılan Rojhilat kentleri arasında yer aldı.
Perşembe günü en kanlı gün olarak tarihe geçti
Genel grev ve protesto gösterilerine İran güvenlik güçlerinin yanıtı yine sert oldu. İnsan hakları örgütü Hengaw’ın bildirdiğine göre sadece Perşembe günü en az 15 kişi öldürüldü. Böylece Protestolar başladığından bu yana Perşembe günü, en kanlı gün olarak kayıtlara geçti.
Şimdiye kadar en az 48 kişi öldürüldü
İran resmi medyası, dün itibarıyla, şu ana kadar 21 kişinin hayatını kaybettiğini ileri sürürken, İran insan hakları aktivistleri ajansı HRANA 13’üncü günün sonunda yeni bir bilanço paylaştı.
HRANA’ya göre, protestoların 13’üncü gününün sonunda en az 2 bin 311 gözaltı doğrulandı. Ayrıca gözaltına alınanlar arasında en az 167 çocuk ve genç bulunuyor.
HRANA, toplu ölüm sayısının ise 65’e çıktığını duyurdu. Buna göre, 7’si 18 yaşından küçük toplam 50 protestocu ve rejim güçlerine bağlı 15 kişi yaşamını yitirdi.
Ölenler arasında, toplam 38 ölümle Çaharmahal ve Bakhtiyari, İlam, Kirmanşan ve Fars illeri, protestolarla bağlantılı ölümler bakımından en yüksek sırada yer alıyor.
Protestoların on üçüncü gününe kadar derlenen raporlara göre, ülke genelinde 31 ildeki 180 şehirde 512 noktada gösteriler düzenlendi. Bu protestolara 35 üniversite de katıldı.
Bu arada rejim güçleri tarafından öldürülenler arasında Çaharmahal ve Bakhtiari eyaletine bağlı Lordegan şehrinden 7 Lorlu vatandaş da bulunuyor. Ayrıca Horasan eyaletinin Şenaran kentindeki protestolar sırasında en az 5 Kürt’ün öldürüldüğü de duyuruldu. Daha önce Rojhilat’taki gösteriler sırasında en az 12 Kürt’ün öldürüldüğü bildirilmişti.
İlam vilayetinde bulunan Dehloran Hastanesi’nde görev yapan dört Kürt hemşire ise, “hükümet güçleri tarafından yaralanan kişilere tıbbi tedavi sağladıkları” gerekçesiyle tutukladı.
Trump ‘vururuz’ dedi, Hamaney tehdide devam etti
ABD Başkanı Donald Trump’tan dün İran hakkında iki açıklama geldi. İran’daki rejim karşıtı protestolara ilişkin yaptığı açıklamada protestolarda can kayıplarının sürmesi halinde İran’ın “ağır bedeller ödeyeceğini” söyleyen ve “Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa onları çok sert şekilde vuracağız” diye ekleyen Trump, akşam saatlerinde yeni bir açıklama yaptı. Trump, şunları söyledi:
“İran büyük bir sıkıntı içinde. Bana öyle geliyor ki, halk birkaç hafta önce kimsenin mümkün olduğunu düşünmediği bazı şehirleri ele geçiriyor. Bu durumu çok dikkatle izliyoruz.
Eğer geçmişte olduğu gibi insanları öldürmeye başlarlarsa, biz de devreye gireceğiz, onları en çok acı veren yerlerinden çok sert bir şekilde vuracağız diye çok güçlü bir açıklama yaptım. Bu, kara birliklerinin sahaya inmesi anlamına gelmiyor, ama onları en çok acı veren yerlerinden çok çok sert bir şekilde vurmak anlamına geliyor.”
Bu arada İran dini lideri Ali Hamaney, Trump’ın açıklamalarına yanıt verdi. Hamaney, Trump’ı diktatör olarak niteledi ve önceki zalimler gibi iktidarının yıkılacağını ileri sürdü. Hamaney, göstericileri de “yabancı paralı askerler” olarak değerlendirdi ve “İslam Cumhuriyeti bozgunculara karşı yumuşak davranmayacaktır” dedi.
DIŞ HABERLER
