Hengaw İnsan Hakları Örgütü, İran’da Eylül ayında en az 68 tutuklunun idam edildiğini, yılın başından bu yana idam edilenlerin sayısının 604’e ulaştığını açıkladı. İnfazların yüzde 88’inin resmi kaynaklar tarafından duyurulmadığı belirtildi
İran’da Eylül ayında en az 68 tutuklunun idam edildiği bildirildi. Hengaw İnsan Hakları Örgütü İstatistik ve Belgeleme Merkezi’nin verilerine göre, yılın başından bu yana idam edilenlerin sayısı 604’e ulaştı.
Hengaw’ın verilerine göre, Eylül ayında İran’ın farklı kentlerindeki cezaevlerinde en az 68 tutuklunun infazı gerçekleştirildi. İdam edilen 64 kişinin kimliği doğrulanırken, 4 kişinin kimlik bilgilerinin doğrulanması için çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Ağustos ayında 89 kişinin idam edildiği İran’da, Eylül ayındaki infazların bir önceki aya göre yüzde 23,5 oranında azaldığı kaydedildi.
4 siyasi tutsak ve 4 kadın idam edildi
Rapora göre, Eylül ayında aralarında Ocak 2026 protestolarında tutuklananların da bulunduğu 4 siyasi tutsak, “casusluk”, “savaş” ve benzeri suçlamalarla idam edildi. Aynı ay en az 4 kadın tutuklunun da infaz edildiği belirtildi.
Raporda, Eylül ayında 18 yaşından küçük tutukluların idam edilmediği ifade edildi.
İnfazların yüzde 88’i duyurulmadı
Hengaw verilerine göre, Eylül ayında gerçekleştirilen 68 infazdan yalnızca 8’i İran’ın resmi kaynakları veya yargıya bağlı internet siteleri tarafından duyuruldu.
En az 10 tutuklunun infazının gizli şekilde gerçekleştirildiği, ailelerine haber verilmediği ve son görüşme hakkı tanınmadığı aktarıldı. İki tutuklunun ise halka açık şekilde idam edildiği belirtildi.
En fazla idam cinayet suçlamasıyla
Eylül ayında idam edilen 68 kişinin suçlamalara göre dağılımında ilk sırada 32 vaka ile cinayet suçlaması yer aldı. Bunu 31 vaka ile uyuşturucuyla bağlantılı suçlamalar izledi.
Dört tutuklu “siyasi ve casusluk” suçlamalarıyla, bir tutuklu ise “tecavüz” suçlamasıyla idam edildi.
19 Fars, 11 Beluç, 5 Kürt
Rapora göre, Eylül ayında idam edilenler arasında 19 Fars, 11 Beluç, 6 Türk, 5 Kürt ve 5 Arap bulunuyor. Ayrıca 3 Lor, 3 Gilak ve Mazani, 1 Türkmen ve 5 Afgan uyruklu kişinin idam edildiği belirtildi. On kişinin ise etnik kimliğinin doğrulanamadığı kaydedildi.
Hengaw, 2026 yılının başından bu yana İran’da idam edilen tutuklu sayısının 604’e ulaştığını bildirdi.
46 ülkeden İran’a çağrı
İran İnsan Hakları Örgütü tarafından yayımlanan raporda ise 46 ülkenin İran’daki artan idam cezalarının durdurulması çağrısında bulunduğu aktarıldı.
Rapora göre, Lihtenştayn temsilcisi tarafından 30 Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nin 63’üncü oturumunda sunulan ortak açıklamada 46 ülkenin imzası yer aldı.
Açıklamada, Aralık 2025’teki protestolara yönelik baskıların başlamasından bu yana en az 31 protestocunun idam edildiği belirtildi. Kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu onlarca kişinin ise idam edilme riskiyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.
İmzacı ülkeler, açıklamalarını BM uzmanlarının bulgularına dayandırarak İran’da idam cezasının korku yaratmak, muhalefeti bastırmak ve barışçıl ifade ile toplanma özgürlüklerini engellemek amacıyla kullanıldığı yönündeki değerlendirmelere yer verdi.
Ortak açıklamada ayrıca gizli yargılamalar, adil yargılanma güvencelerinin ihlali, işkence ve kötü muamele, zorla kaybetmeler ile zorla itiraflara ilişkin endişeler dile getirildi.
46 ülke, İran makamlarına idam cezasının kullanımına derhal son verilmesi çağrısında bulundu.
DIŞ HABERLER
