Kayyımın Wan Gölü kıyısına inşa ettiği sahil yolu nedeniyle geçen yıl onlarca kaplumbağa ezilerek ölürken, geriye kalanlar kirli bir su birikintisinde yaşamını sürdürüyor
Kayyım yönetimindeki Wan Büyükşehir Belediyesi tarafından Wan Gölü kıyısında dolgu yöntemiyle 18 kilometre uzunluğunda yapılan sahil yolu, yalnızca gölün kıyı ekosistemini değil, bölgede yaşayan yüzlerce kaplumbağanın yaşam döngüsünü de değiştirdi. Geçtiğimiz yıl üreme döneminde onlarca kaplumbağa araçların altında kalarak ölürken, hayatta kalabilen kaplumbağalar ise gölden koparılan, suyu kirlenen ve arıtılmayan küçük bir gölette yaşam mücadelesi veriyor.
Wan Gölü kıyısında Artemêt (Edremit) Rêya Armûşê (İpekyolu) ve Tûşba (Tuşba) ilçelerini kapsayan dolgu sahil yolu projesi daha yapım aşamasındayken ekolojist ve çevreye duyarlı kesimler tarafından sulak alanları parçalayacağı gerekçesiyle tepki gösterildi. Dolgu yöntemiyle oluşturulan yol, sazlıklarla Wan Gölü arasındaki doğal bağlantıyı büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Böylece onlarca yıldır aynı göç ve üreme güzergahını kullanan kaplumbağaların yaşam alanı ikiye böldü.
Doğal geçiş alanları kesildi
Wan Gölü kıyısındaki sazlıklar yalnızca kaplumbağaların değil, onlarca kuş ve su canlısının yaşam alanını oluşturuyor. Yolun inşasıyla birlikte kaplumbağaların göl ile yumurtlama alanları arasındaki doğal geçişleri kesildi. 2024 yılının ilkbaharında havaların ısınmasıyla birlikte yüzlerce kaplumbağa üreme alanlarına ulaşmaya çalışırken asfalt yolu geçmek zorunda kaldı. Günlerce çok sayıda kaplumbağa araçların altında ezilerek öldü. Sanal medyada paylaşılan görüntüler kamuoyunda tepki yaratırken, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ile Doğa Koruma ve Milli Parklar ekipleri bölgede inceleme başlattı. Bilim insanları, sahil yolunun habitatı ikiye böldüğünü ve bu nedenle kaplumbağaların yolu geçmek zorunda kaldığını belirtti.
Kirli suda yaşıyorlar!
Aradan geçen sürede araç çarpmalarına ilişkin görüntüler azalsa da bölgedeki ekolojik sorun ortadan kalkmadı. Bugün sahil yolunun göl tarafında kalan birçok kaplumbağa, Wan Gölü yerine küçük ve kirli bir su birikintisinde yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Doğal göl ekosisteminden koparılan kaplumbağaların daralan yaşam alanı nedeniyle aynı gölette yoğunlaştığı, bunun da beslenme ve üreme koşullarını olumsuz etkilediği görülüyor.
Haber: Lütfi Pala / MA
