Geçen hafta kaldığımız yerden devam edersek; Kooperatifler konu olduğunda, ‘Yerel yönetimlerde birçok kooperatif kuruldu ama bunlar işlemedi’ denir genellikle hemen. Belediye başına kurulmuş biri genellikle aşmayan kooperatifler sıralanır. Bunu söylerken öncelikle belediye desteği vurgulanır. Buna rağmen işlemedi denir, sonuna bir maalesef de eklenerek. Yüzlerde bazen müstehzi, bazen bizden adam olmaz ifadesiyle birlikte.
-Bana batmış, işlememiş kooperatif örnekleri veriyorsunuz diyordum hemen. Ben de size batmış şahıs şirketleri, limitedler, anonimler ve her nevi kapitalist şirket sayıyım isterseniz binlerce, pardon milyonlarca. Ardından iflas etmiş bankalar, holdingler şehirler ve ülkeler sıralıyım. Hatta birini çok yakından tanıyorsunuz, içinde yaşıyorsunuz… Neden Kapitalizmden vazgeçmiyorsunuz ?-
Yani bu ilk akla geleni ve söyleneni bir tarafa koyuyoruz o zaman. Zaten kooperatifi bir belediye dairesi, işletmesi gibi düşünmek ya da pratikte yukardan yönetilecek, kenar süsü, ekolojik demokraside olmazsa olmazı, hadi bir tane de kooperatif olsun, eksik olmasın, kadınların olsun gibi düşünüp ama yine de yönetimini elden bırakmamak üzerine işleyen kooperatifleri hiç saymayın. Basit ve temel ilkesi, ortakların yöneten olması ama hepsinin ve bütün çalışanların ortak olması yani bütün işçilerin yöneten olması, söz-yetki ve kararın işçilere ait olmasıdır. Bu bırakın bir şirketi, bir ülkeyi ve hatta çok daha fazla şeyi tek başına yönettiğini sanan, buna kalkışılan sultan coğrafyasında tabii ki şaşırtıcı gelecektir ama zaten bu yüzden etkileyecidir. Bütün kararların kolektif olarak alınması kolay değildir belki. Tabii ki bir sürü şey tartışılacak, küsülecek ve barışılacak, birçok yanlış yapılacak ama işçiler yönetecektir. Belki yanlış yapılacaktır ama yanlışlar insanların kendi yanlışı olacaktır Bay Başkan’nın değil…
Belediyelerde işçi kooperatifleri hem yerele götürülen hizmetlerin daha ucuz ve kaliteli olmasını sağlar hem de işçilerin güvenli bir ortamda daha iyi bir ücretle çalışabilmesini. Aynı zamanda ayyuka çıkmış ihale yolsuzluklarının, iş bağlamanın, mafyanın, mesela yol çökmesinin, kanalizasyon patlamasının, boktan birçok şeyin yani olmasını da engeller. Yani bir kooperatif ile birden fazla parazit vurursunuz ve kurumsallaşmış hegemonya.
Arjantin’de bir işgal fabrikasında 26 yaşında bir işçi kadına ‘Patronsuz çalışmak mümkün mü?’ diye sorduğumda, ‘Ben bugüne kadar hep işgal fabrikasında çalıştım. İnsanlar neden patronla çalışır ki’ diyordu.
Ve sadece müteahhitler değil, patronlar da yerel yönetimlerden, belediyelerden kapı dışarı…
