Kürdistan’da yaşanan hak ihlallerine dair 6 aylık raporunu açıklayan İHD Amed Şubesi, en az bin 804 ihlal yaşandığını açıkladı
İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi, 2026’nın ilk altı ayında Kürdistan’da yaşanan insan hakları ihlallerini içeren raporunu dernek binalarında düzenledikleri basın toplantısı ile açıkladı.
İHD Amed Şubesi Eşbaşkanı Ercan Yılmaz, raporlarını şubelere yapılan başvurular, sahada yürütülen izleme ve gözlem çalışmaları ile basına ve açık kaynaklara yansıyan bilgiler doğrultusunda hazırladıklarını aktardı.
Ercan Yılmaz, yılın ilk 6 ayında en az bin 804 insan hakkı ihlalinin tespit edildiğini aktardı.
İşkence ve kötü muamele
İşkence ve kötü muamele yasağına ilişkin tespitlerinin de kaygı verici olduğunu söyleyen Ercan Yılmaz, “Kamu düzeninin korunması, güvenlik veya herhangi başka bir gerekçe işkence ve kötü muameleyi meşru kılamaz” dedi.
Düşünce ve ifade özgürlüğü
Düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik ihlallerinde ciddi biçimde devam ettiğini belirten Ercan Yılmaz, gazetecilere yönelik ihlalleri sıralayarak, “Basın kuruluşlarına ve derneklere yönelik baskınlar ile yayın ve içeriklere yönelik engellemeler, ifade ve örgütlenme özgürlüğünün kullanılmasını zorlaştırmaktadır” dedi.
Kürtçe’ye engel
Kürtçenin kullanımına yönelik müdahale ve engellemelerin de mevcut olduğunu dile getiren Ercan Yılmaz, 6 ay boyunca dil kurumlarına ve Kürtçe konuşan, şarkı söyleyen yurttaşlara yönelik engellemeleri ve yargı baskısını hatırlattı.
Cezaevlerinde yaşanan ihlaller
Cezaevlerinde yaşanan ihlallere de dikkati çeken Ercan Yılmaz, şunları aktardı:
“Mahpusların sağlık hizmetlerine erişiminde yaşanan güçlükler, kelepçeli muayene uygulamaları, irade dışı sevkler, haberleşme ve sosyal faaliyet haklarına getirilen kısıtlamalar, çıplak arama iddiaları, tecrit ve izolasyon uygulamaları ile İdare ve Gözlem Kurullarının kararları sonucunda tahliyelerin ertelenmesi rapor döneminde tespit edilen başlıca ihlallerdir.”
Umut hakkı
Ercan Yılmaz, yine Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen ihlal kararlarının uygulanması, kayyım uygulamalarına son verilmesi, 40 yılı aşkın çatışmalı süreç boyunca yaşanan ağır ihlallerin araştırılması, sorumluların tespit edilmesi, mağdurların ve yakınlarının adalet taleplerinin karşılanması ve uğranılan zararların giderilmesi için gerekli hukuki ve idari adımların atılması gerektiğini vurguladı.
Bin 804 insan hakkı ihlali
“2026 yılının ilk altı ayında tespit ettiğimiz en az bin 804 insan hakları ihlali demokratikleşme yönünde atılması gereken adımların aciliyetini bir kez daha ortaya koymaktadır” diyen Ercan Yılmaz, konuşmasını şöyle tamamladı:
“Kürt meselesinin demokratik çözümü konusunda ortaya çıkan bu önemli fırsatın kalıcı bir toplumsal barışla sonuçlanması için silahsızlanma sürecinin kapsamlı bir demokratikleşme programıyla tamamlanması gerektiğini bir kez daha ifade ediyoruz.”
Tespit edilen ihlaller
Ercan Yılmaz’ın ardından İHD Bölge Temsilcisi Tahir Saçaklı, rapordaki bilançoları açıkladı. Raporda yer alan kimi ihlal bilançoları şu şekilde:
- Yaşam hakkı ihlali: 24
- Saldırıya uğrayanlar: 18
- Şüpheli ölümler ve intihar girişimleri: 59
- Çatışmalı ortam nedeniyle yaşanan ihlaller: 5
- Kadınlara yönelik hak ihlalleri: 34
- Çocukların yaşam haklarına yönelik ihlaller: 54
- İşkence yasağı: 77
- Kişi özgürlüğü ve güvenliğine yönelik ihlaller: gözaltına alınanlar 652, tutuklananlar, 123, ev hapsi 2, ev baskınları 161
- Hapishanelerde yaşanan ihlaller: 30
Raporda, toplamda yaşanan en az bin 804 ihlale yer verildi. Raporun tamamına şu linkten ulaşabilirsiniz.
AMED
