Aleviliğin en canlı yaşandığı merkezlerden olan Adıyaman aynı zamanda en eski yerleşim alanlarından. İnanç merkezleri olan ziyaretlerde bir araya gelen Aleviler dua edip, toplumsal sorunlar hakkında tartışıyor
Tarihin bilinen en eski yerleşim yerlerinden biri olan Adıyaman’da Palanlı Mağarası’nda yapılan incelemelerde kenttarihinin M.Ö. 40000 yıllarına kadar uzandığı açığa çıktı. Alevilik inancı açısından da önemli bir yerleşim mekânı olan Adıyaman, her yıl binlerce Alevi’nin ziyaretleriyle dikkat çekiyor. Ziyaretlerde bir araya gelip dua ve ibadet etmek, lokmaları paylaşmak,toplumsal sorunlar hakkında sohbetler etmek, Aleviler arasında önemli bir gelenek.
İnanç alanları
Seyyid Doğan Dede Türbesi: Adıyaman’ın merkez Börgenek köyünde metfun bulunan Doğan Dede, Ağuiçen Ocağı’na bağlı olarak geçmişte dedelik hizmetlerini yürütmüştür. Doğan Dede, yöredeki Aleviler tarafından mürşid-i kâmil olarak kabul edilir. Adıyaman ve çevre illerden türbeye bağlıtalipler, çeşitli dilek ve ihtiyaçları kabul edildiğinde adak kurbanlarınıtürbede tığladıktan sonra lokma yapıp gelen misafirlere dağıtır ve niyaz ederler.
Eri(Ateş) Sariye Ziyareti: Azikan köyü içinde bulunan bu türbe, bölgede yaşayan Aleviler tarafından ziyaret edilir. Bu türbe sarılık hastalıklarına çare arayanların ziyaret ettiği bir mekân. Daha çok hasta çocukların ebeveynleri tarafından ziyaret edilir. 
Güzel Dede Türbesi: Çelikhan Bulam köyünde türbesi bulunan Güzel Dede, Ağuiçen Ocağı’na bağlı. Güzel Dede talipler tarafından eren olarak kabul edilir. Talipler tarafından bu türbenin her derde deva olduğu da kabul edilmektedir.
Seyyid Dede Hasan Türbesi: Adıyaman’ın merkez Recep köyündedir. Adıyaman yöresindeki önemlitürbelerden. Bu türbenin farklı hastalıklara deva olduğu kabul edilir. Yöredekitalipler bu türbeyi yel, ağrı, sızı gibi rahatsızlıklarına şifa bulma niyetiyle ziyaret ederler.
Hüseyin Haydar Türbesi: Adıyaman merkez Gömükhan köyündedir. Çeşitli haramak için ziyaret edilir.
Kamber Dede Türbesi: Merkez Kındırali köyünde türbesi bulunan Kamber Dede,Kureyşan Ocağı pirlerindendir. BugünKamber Dede’nin yerine dedelik hizmetleriniKamber Dede’nin oğlu Naci Dede yürütmektedir.Kamber Dede, yöredeki Aleviler tarafından eren olarak kabul edilir.
Kartallı Baba Türbesi:Kartallı Baba’nın türbesi Ulu Baba Dağı’nın batısında yer alır. Burada olduğu gibi Aleviler tarafından kabul gören kanaat önderlerinin türbeleri genellikle yüksek dağlara ve tepelere yapılmıştır. Bu türbelerin bir kısmı(Ob-Aziz) yöredeki bütün Aleviler tarafından ziyaret edilmekle beraber bir kısmı ise, sadece bulunduğu yöredekitalipler tarafından ziyaret edilir.Kartallı Baba türbesi muratlarına ve dileklerine kavuşmak isteyen talipler tarafından ziyaret edilmektedir.
Op-Aziz Türbesi: Aziz Dede, yöredeki Alevîier tarafından Mürşid-iKâmil olarak kabul edilen ve saygı duyulan bir insandır. Yedioluk köyünde bulunan türbesi, yöredeki Aleviler tarafından ziyaret edilmektedir. Aziz Dede, Ağuiçen Ocağı’na bağlıdır. Her yıl 11 Mayıs’ta Adıyaman’da Aziz Dede şenlikleri düzenlenmekte. Aleviler tarafından türbeye perşembeyi cumaya bağlayan gece ziyaret gerçekleştirilir.
Pir Mehmet Büyükşahin Türbesi: Pir Mehmet Büyükşahin Üryan Hızır Ocağı’na bağlıdır. Üryan Hızır Ocağı’na bağlı çevre illerdeki Alevitalipler tarafından çoğunlukla ziyaret edilir. Pir Mehmet Büyükşahin’in türbesi Bulam köyündedir. Aynı zamanda çeşitli rahatsızlıklara deva aramak için ziyaret edilir.
Zerban Türbesi: Adıyaman Çelikhan’a bağlı Bulam köyündedir. Haksızlığı kabullenmeyen bir ermiş anadır. OHAL ve güvenlik gerekçesiyle her yıl düzenlenen Zerban Şenlikleri yasaklandı. Ağuiçen Ocağı açısından önemli ibadet alanlarından biridir. Her yıl düzenli olarak kurbanlar kesilir ve Zerban lokması dağıtılır. En dikkat çeken inanç ise, özellikle Ağuiçen Ocağı’na mensup yurttaşlar tarafından iyilik, güzellik ve doğruluğun temsilcisi olarak kabul edilir.
ADIYAMAN-JINNEWS
