Yetmiş yıllık ömrümün yaklaşık on yılı cezaevlerinde geçti. Cezaevleri arasında en zorlu günlerimi elbette Ankara’daki Mamak Askeri Cezaevi’nde yaşadım. 12 Eylül Askeri Faşist rejiminin devrimcilerin direncini ve sosyalist gelecek hayallerini kırmak için kurguladığı mekanlardan biriydi Mamak. O yıllarda böylesi bir başka yer ise İstanbul’daki Metris cezaeviydi.
(Peki, ya Diyarbakır 5 nolu Cezaevi’nden niçin söz etmiyorsun, diyenleriniz olacaktır aranızda mutlaka. 12 Eylül Faşist rejiminin en gaddar cezaevi elbette Diyarbakır Cezaevi’dir ama orada yenilen faşist generaller oldu. Dahası orada, oradaki olağanüstü direnişte bir halkın öncü kadroları yetişti!)
Metris’te yıllara uzanan direniş öykülerini dinledik ve okuduk. Mamak’ta ise daha çok dize getirilenlerin trajedisini. Ancak Mamak’ta sadece yeni rejime uyum gösterenler yoktu. Örneğin kadınların direnişini zaten biliyorduk ama “Kaktüsler de çiçek açar” kitabıyla yaşananların ayrıntılarını öğrenme şansımız oldu yıllar sonra.
Aslında kendimden de bildiğim haliyle tam bir teslimiyetten söz etmemek gerekir Mamak için. Oysa ben askeri cezaevinin en ‘kolay’ yerinde kaldım: C Blok’ta. Ama ‘karıştır-barıştır’ uygulamasının en azından C Blok’ta kaldırılmasına neden olan faşistlerle giriştiğimiz büyük kavga ve bulunduğumuz koğuşun dağıtılmak zorunda kalışını yaşadım, zorlu bir direniş olarak.
Ama Mamak’ta küçük bir mevzi de olsa, destansı direnişler de yaşanmış Mamak’ta. Bunu yaşayanlardan, direnenlerden birinin kaleminde okumak beni çok memnun etti doğrusu. Üstelik bu direnişin tam göbeğindeki kişilerden birinin benim bir nevi ‘akrabam’ çıkması daha da gururlandırdı beni. Nasıl gururlanmam, nasıl onurlanmam aylar süren bu direnişten…
Mehmet Kaya’nın kaleme aldığı “Mamak Karanlığında Tecrit 1 Arka” isimli bu kitap, Babek Yayınları’ndan çıktı. Tarihe şerh düşen bu kitabı okumanızı öneriyorum. Kitabın yazarını da biraz tanıtayım size:
Mehmet Kaya kimdir?
Mehmet Kaya, 1959 yılında Muş’un Varto ilçesinde doğdu. İlkokulu Ayvalık’ta okudu. Ortaokul ve lise eğitimini Savaştepe Öğretmen Okulu’nda tamamladı. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin 4. Sınıfında okurken THKO/Türkiye Devriminin Yolu örgütünün üyesi olduğu iddiasıyla tutuklandı.
Ankara Emniyet Müdürlüğü’ndeki Derin Araştırma Laboratuvarı denilen işkence merkezinde iki ay sorgulandıktan sonra 21 Nisan 1981 günü götürüldüğü Mamak Askeri Cezaevi’nde beş yıl tutulduktan sonra Ulucanlar Kapalı ve Haymana Açık cezaevlerinde kaldı.
1990’lı yılların başlarında İstanbul Cağaloğlu’nda 15-16 Haziran direnişinin liderlerinden Sırrı Öztürk ile “Yeniden Üretim” isimli işçi gazetesini çıkardı. Mehmet Kaya, söz konusu gazetenin yayın hayatının sona ermesinin ardından da basın-yayın alanındaki çalışmalarına devam etmektedir.
