Çatışma çözümlerinde yüzleşmenin riskleri olduğuna işaret eden Maria Fernanda Cabezas, ‘Bazen yol üzerinde bir tür engele dönüşebilir; ama aynı zamanda insanların bir araya gelmesini sağlayan bir yol da olabilir. Hafıza, mağduriyetlerin ele alınması açısından çok önemli’ dedi
Amed’de düzenlenen Toplumsal Özgürlük ve Barış Forumu, atölye ve panellerle sürüyor. Yurtiçi ve yurtdışı çok sayıda kişinin katıldığı etkinliklerle barışın toplumsallaşmasının yol ve yöntemlerine dair geniş perspektiflerde tartışmalar yürütülüyor. Everday Peace İndicator’de (EPI) Araştırma görevlisi Şilili Maria Fernanda Cabezas, forumda “Gündelik Barış Göstergeleri Temel Araştırma Yöntemleri” başlıklı atölyenin kolaylaştırıcıları arasında yer aldı.
Maria Fernanda Cabezas, akademi ve gündelik barış çalışmalarını değerlendirdi. Saha temelli barış araştırmalarının çatışmada neler yaşandığını anlamak açısından çok önemli olduğunun altını çizen Maria Fernanda Cabezas, ancak bu araştırmanın daha çok aşağıdan yukarıya, yani çatışmanın farklı taraflarının farklı bakış açılarını anlamaya çalışan bir yaklaşımla yapılması gerektiğini belirtti.
‘Konuşmak çözümler geliştirilmesi açısından önemli’
Maria Fernanda Cabezas, Kürt meselesinin çözümüne dair farklı barış süreçleri yaşandığını ancak birçoğunun yetersiz kaldığını gözlemlediğini vurguladı. Maria Fernanda Cabezas, “Fakat süreçlerin yeniden başlamasına dair umudu korumak; insanları bir araya getirerek çatışma üzerine konuşmalar başlatmak, ortak zemin aramak ve yalnızca kısa vadede değil, uzun vadede kurumları da dönüştürebilecek çözümler geliştirmek açısından önemlidir” dedi.
Ortadoğu’daki savaşlar ve çatışma dinamikleri göz önüne alındığında “gündelik barış” yaklaşımının önemine dair Maria Fernanda Cabezas, şunları belirtti:
“Everyday Peace Indicators olarak biz, başlangıçta akademik bir proje olarak yola çıktık. Birçok akademisyen bir araya geldi ve akademinin çatışma ve barışa nasıl yaklaşılması gerektiğine dair düşünceleri ile sıradan insanların, gündelik hayatın içindeki insanların bu konulara bakışı arasında ciddi bir boşluk olduğunu fark etti. Bu metodolojiyi geliştirip süregiden çatışmaların yaşandığı farklı yerlerde çalışmaya başladıkça, bu boşluğun daha da büyük olduğunu gördük. Bu nedenle bir yandan akademi ve sağlam kanıta dayalı veriler ile diğer yandan insanların bu konudaki düşünceleri arasında köprü kurmaya çalışıyoruz. Bunun Ortadoğu’da çok önemli olduğunu düşünüyorum. Barış süreci geliştirilirken bazı anlarda kurumların zayıf kalabildiğini biliyoruz. Bu nedenle sahadan gelen bu nüanslar, yeni kurumların oluşturulması açısından oldukça açıklayıcı olabilir.”
‘Geçmişle yüzleşmek önemli bir adım’
Çatışma çözümlerinde yüzleşmenin riskleri olduğuna işaret eden Maria Fernanda Cabezas, “Bunun iki yönlü işlediğini söyleyebilirim. Bazen yol üzerinde bir tür engele dönüşebilir; ama aynı zamanda insanların bir araya gelmesini sağlayan bir yol da olabilir. Hafıza, mağduriyetlerin ele alınması açısından çok önemlidir. Çatışmalar farklı kurumlar tarafından yukarıdan aşağıya bir yaklaşımla yönetildiğinde, mağduriyetler çoğu zaman ele alınmaya çalışılan bir konu olmaz. Oysa hafıza (bellek) bunu görünür kılabilir. Geçmişte ne yaşandığını anlatmak, anma ve hafızalaştırma yoluyla geçmişle yüzleşmek, bu hafızaları canlı tutmak ve aynı zamanda benzer şeylerin yeniden yaşanmasını önlemek için önemli bir adım olabilir. Hafıza bu nedenle çok önemlidir. Ancak bazen kurumların bir parçası olarak, hafızalaştırmanın bu tür durumların, kitlesel ölümlerin, süregiden çatışmaların ve iç savaşların yeniden ortaya çıkmasını önlemedeki rolünü yeterince fark etmiyoruz” diye belirtti.
‘Akademi ile gündelik yaşamı buluşturuyoruz’
Akademi ve barış çalışmalarının, Ortadoğu’daki siyasi gerçeklikleri dönüştürme kapasitesine sahip olup olmadığına dair de Maria Fernanda Cabezas, şöyle konuştu:
“Akademi, üniversitelerde çalışan araştırmacılar ile kurumların işleyişi, insanların kurumlara, hükümete ve barış süreçlerine bakışı arasında büyük bir boşluk var. Bir araştırmacı olarak, bazen bu alanlar arasında köprü kurma ya da çalışmalarımızda ve araştırmalarımızda yayımladığımız kanıtları değişimi savunmak ve bu kanıtları somut değişikliklere dönüştürmek için aktarma konusunda yeterince iyi bir iş çıkaramadığımızı söyleyebilirim. Ancak bunun değişmekte olduğunu düşünüyorum. Bu forumun da bu çabaların bir parçasını temsil ettiğini düşünüyorum: Kanıt düzeyiyle akademik çalışmayı, uygulamaya konulan gerçek politikalarla ve sıradan insanların gündelik hayatlarında yapabilecekleri şeylerle buluşturma çabası.”
Maria Fernanda Cabezas kimdir?
Fernanda Cabezas, SU Maxwell Okulu’nda siyaset bilimi alanında doktora öğrencisidir. Şili Katolik Üniversitesi’nden siyaset bilimi ve ekonomi alanında lisans, Brandeis Heller Okulu’ndan ise barış inşası alanında yüksek lisans derecesine sahiptir. Araştırmaları Latin Amerika’daki çatışma ve şiddete odaklanmaktadır ve Şili Çevre Bakanlığı, INTE, J-PAL Latin Amerika ve EPI’da deneyime sahiptir. Şili, Arjantin, Uruguay, Kolombiya ve Güney Sudan’da saha çalışmalarıyla çevre tahribatı, şehir-liman çatışmaları ve organize suç konularındaki programları değerlendirmiştir.
Haber: Berivan Altan- Müjdat Can/MA
