Fransa’nın Marsilya kentinde Kürt Dil Haftası kapsamında düzenlenen konferansta, Kürtçenin tarihsel gelişimi, Avrupa’da kurumsallaşması ve korunmasına yönelik yürütülen çalışmalar ele alındı
Fransa’nın Marsilya kentinde Kürt Dil Haftası kapsamında düzenlenen etkinlikler sürüyor. Demokratik Kürt Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen panel ve söyleşilerin ardından bu kez Kürt dili üzerine kapsamlı bir konferans düzenlendi.
Kürdistan Özgürlük Mücadelesinde yaşamını yitirenlere adanan konferans, saygı duruşu ve “Ey Reqîp” marşının okunmasıyla başladı. Etkinlik, Avrupa genelinde yürütülen yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında Kürtçenin eğitim ve öğretim alanında kurumsallaştırılması yönünde önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Konferansa akademisyen ve dilbilimci Selim Temo’nun yanı sıra Katalan ve Oksitan temsilciler de katıldı. Konuşmalar simültane çeviriyle aktarılırken, çocuk korosunun seslendirdiği “Zimanê Kurdî” şarkısı katılımcılar tarafından ilgiyle karşılandı.
Kürt Dili Komitesi adına konuşan Nezahat Şahin, Celadet Bedirxan’dan Bavê Teyar’a kadar Kürt dili için emek verenleri saygıyla andıklarını söyledi. Kürt Dil Bayramı dolayısıyla başlatılan çalışmaların kesintisiz süreceğini belirten Nezahat Şahin, özellikle kadınlar ve çocukların Kürtçe kurslarına yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti.
Marsilya ve çevresinde Kürtçe kurslarının devam ettiğini kaydeden Nezahat Şahin, Fransa’daki okullarda Kürtçenin seçmeli ders olarak okutulması için de girişimlerde bulunacaklarını dile getirdi.
Nezahat Şahin, Kürt Dili Komünü’nin, özellikle Marsilya’da Kürt dili üzerine resmi kurumsallaşma ve eğitim altyapısının, yasal eğitim dernekleri zemininde geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü de hatırlattı.
Konferansta söz alan Katalan ve Oksitan temsilciler de kendi dillerinin benzer baskı ve asimilasyon politikalarıyla karşı karşıya kaldığını belirterek, tüm zorluklara rağmen dillerini yaşatma mücadelesini sürdürdüklerini ifade etti.
Selim Temo ise konuşmasında Kürtçenin tarihsel derinliğine dikkat çekti. Kürtçenin köklerinin antik dönemlere kadar uzandığını belirten Temo, dilin Pehlevi kaynaklarda da yer aldığını söyledi.
Kürt sözlü edebiyatının zenginliğine işaret eden Temo, “Memê Alan” destanının yaklaşık iki bin yıllık bir geçmişe sahip olduğunu ve Ehmedê Xanî tarafından yazılı hale getirilerek ulusal bir destana dönüştürüldüğünü hatırlattı.
Temo, Melayê Cizîrî ve Feqiyê Teyran gibi önemli isimlerin katkılarıyla gelişen Kürt edebiyatının, “Hawar” dergisiyle birlikte standardizasyon sürecine girdiğini belirtti. Kürtçenin geçmişte Botan, Bedlîs ve diğer Kürt beyliklerinde hem medreselerde hem de günlük yaşamda yaygın bir eğitim ve iletişim dili olduğunu ifade eden Temo, bu bölgelerde yaşayan Ermeni, Süryani ve Türkmenlerin de Kürtçe konuştuğunu söyledi.
Kürtçenin yasaklandığı dönemlerde farklı coğrafyalarda yeniden filizlendiğini belirten Temo, dilin Şam ve Kahire gibi merkezlerin ardından Avrupa’da da gelişimini sürdürdüğünü kaydetti.
Konferans, soru-cevap bölümünün ardından sona erdi.
Kaynak: ANF
