Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2019 Eylül bütçe uygulamaları sonuçlarına göre, bütçe açığı 85.8 milyar lirayı buldu. Bakan Albayrak’ın pozitif yüzde 0.5 büyüme iddiası ise IMF tarafından yüzde 0.2 olarak tahmin edildi
Neredeyse bütün yatırımların silah sanayiine aktarıldığı Türkiye’de ekonomik krizin boyutları açıklanan resmi verilerle gün yüzüne çıkıyor. TÜİK’in işsizlik verileri, üretim, ticaret ve tüketici endeksi fiyatları ve birçok göstergeden sonra krizin derinliğini ortaya çıkaran bir veri de bizzat Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklandı. Bakanlık tarafından açıklanan Eylül 2019 bütçe uygulama sonuçlarına göre, bütçede ilk 9 aylık açık geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51.3 artarak 85.8 milyar liraya oldu.
MB olmasaydı…
Bu sonuca göre, 2018’de açıklanan Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP) bu yıl için hedeflenen 80.6 milyar liralık açığa ulaşılmış oldu. Buna göre, geçen aylarda iktidarın baskıları sonucu Merkez Bankası tarafından 40 milyar liralık ihtiyat akçesi aktarılmamış olsaydı, yeni açıklanan YEP’te güncellenen 125 milyar liralık 2019 yılı açığı da aşılmış olacaktı.
Açık 17.7 milyarı buldu
Açıklanan verilere göre Eylül ayında bir önceki yıla göre bütçe gelirleri yüzde 3.3 artarak 63.1 milyar liraya, giderler ise yüzde 20.5 artarak 80.8 milyar liraya çıktı. Geçen yılın Eylülünde 6 milyar lira olan açık ise 17.7 milyar liraya çıktı. İlk 9 ayda ise gelirler bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 19.6 artarak 653.8 milyar lira, giderler ise yüzde 22.5 artışla 739.6 milyar liraya çıkmış oldu.
‘Güvenlik’ harcamalarında artış
Alınan borçlar karşılığında yapılan faiz ödemeleri eylül ayında 12.1 milyar lira, 9 ayda ise 81.4 milyar liraya ulaştı. Güvenlik se Savunma gerekçesi ile yapılan alımlar Eylülde 664.7 milyon lira, 9 ise 5.5 milyar liraya çıktı. Bir başka çarpıcı veri ise, Cumhurbaşkanlığı’nın kullanımında bulunan “örtülü ödenek” harcamaların Eylülde 28.7 milyon lira, 9 ayda ise1.5 milyar lira olması oldu.
Kurum harcamaları milyarlarca
Eylül ayında 101.9 milyon lira kira ödeyen devlet 9 ayda ise 1 milyar lira kira ödedi. Devlet kurumlarında yapılan lüks araç kiralamalarının 9 ayda bütçeye maliyeti ise 311.5 milyon lira olarak verildi. Buna göre, temsil, tanıtma giderleri için ise ayda 92.6 milyon lira harcandı. Cari transferler kapsamında bütçeden Eylülde 35 milyar lira çıkarken, bu rakam 9 aylık toplam 326.2 milyara yükseldi. Görev zararları kapsamında Eylülde 6.9 milyar lira, 9 ayda 72.5 milyar lira harcama yapıldı. SGK’ye görev zararlarından ise Eylülde 6 milyar, 9 ayda 67.4 milyar verildi. Hane halkına yapılan transferler Eylülde 3.2 milyar lira, ocak-Eylülde 40.1 milyar olarak gerçekleşti.
Bakan ayrı IMF ayrı diyor!
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın 2019 yılı sonunda büyümenin yüzde 0,5 olacağı iddialarına karşı Uluslararası Para Fonu (IMF) Türkiye için büyüme beklentisinin yüzde 0,2 olarak beklendiğini açıkladı. IMF tarafından açıklanan 2019 yılı Güz Dönemi Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda, Türkiye için büyümenin 2019’da yüzde 0,2 olarak beklendiği ifade edildi. Albayrak ise 2019 yılı sonunda yüzde 0,5 ile pozitif şekilde büyümenin sağlanacağını ileri sürmüştü. IMF, 2019 ve 2020’ye ilişkin küresel büyüme tahminini de yeniden düşürdü. Buna göre küresel ekonomik büyümenin bu yıl için yüzde 3,2’den yüzde 3’e, 2020 için de yüzde 3,5’ten yüzde 3,4’e çekildiği belirtildi. IMF’ın raporunda, Küresel ekonominin “senkronize yavaşlama” ile karşı karşıya olduğu belirtildi. IMF Raporu’nda ortalama tüketici fiyat beklentisi 2019 için yüzde 17,5’ten yüzde 15,7’ye, 2020 için yüzde 14,1’den yüzde 12,6’ya çekildi. Yılsonu için tüketici fiyat beklentileri ise bu yıl için yüzde 15,5’ten yüzde 13,5’e, gelecek yıl için yüzde 14,0’ten yüzde 12,0’ye indirildi.
EKONOMİ SERVİSİ
