Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Başdanışmanı Oktay Saral’ın görevinden ayrılması, Azerbaycan’daki okullarda başörtüsü uygulaması nedeniyle iki ülke arasında yaşanan tartışmaların ardından gündeme geldi. Azerbaycan medyasındaki haber ve yorumlarda Saral’ın ayrılığı, diplomatik gerilimin giderilmesine yönelik bir adım olarak değerlendirildi.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Başdanışmanı Oktay Saral, 25 Ekim’de gazeteci Talat Atilla’ya yaptığı açıklamada, Erdoğan’ın talimatıyla görevinden ayrıldığını doğruladı. Atilla’nın, “Azerbaycan’la ilgili açıklamalarınız nedeniyle mi?” sorusuna Saral, “Evet, öyle görünüyor” yanıtını verdi. Saral, 26 Ekim’de sanal medya hesabından yaptığı açıklamada da 2016’dan bu yana sürdürdüğü görevinden istifasını sunduğunu duyurdu.
Saral’ın ayrılığı, Azerbaycan’da iktidara yakın yayın organlarında iki ülke arasında başörtüsü uygulaması üzerinden yaşanan diplomatik gerilim bağlamında ele alındı.
Azerbaycan medyası ayrılığı diplomatik gerilimle ilişkilendirdi
Bakü yönetimine yakın yayın çizgisiyle bilinen APA haber ajansı, 25 Ekim’de yayımladığı İngilizce haberinde Saral’ın görevden ayrılmasını iki ülke arasındaki anlaşmazlık üzerinden değerlendirdi. “Türkiye Cumhurbaşkanı başdanışmanını görevden aldı” başlıklı haberde, Erdoğan’ın Saral’ı Azerbaycan’daki okullarda başörtüsü yasağı nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlığı sona erdirmek amacıyla görevden aldığı belirtildi.
APA’nın Azerbaycanca servisi de Saral’ın Talat Atilla’ya yaptığı açıklamayı aktararak Azerbaycan’la ilgili sözlerinin ayrılık kararında etkili olduğu yönündeki değerlendirmesine yer verdi.
Azerbaycan iktidarına yakınlığıyla bilinen Trend haber ajansı ise 21 Ekim’de yayımladığı “Kardeşlik kazandı ama izler kaldı” başlıklı analizinde, Türkiye’de Azerbaycan’a karşı yürütüldüğü öne sürülen kampanyayı ele aldı. Yazıda, Türkiye’deki bazı siyasi çevrelerin ve AKP’ye yakın grupların Azerbaycan’ı hedef aldığı savunuldu. Saral’ın da bu süreçte öne çıkan isimlerden biri olduğu belirtildi.
Analizde, söz konusu faaliyetlerin arkasında eşgüdümlü bir çalışma, siyasi talimat veya örgütlü bir ağ bulunabileceği yazıldı.
Azerbaycan merkezli Globalinfo da 25 Ekim’de Saral’ın ayrılığını “Azerbaycan’ı tehdit eden Oktay Saral istifa etti” başlığıyla duyurdu. Haberde Saral’ın açıklamaları “tehditkâr” olarak nitelendirildi ve Azerbaycan kamuoyunda tepkiye yol açtığı ifade edildi.
Saral’ın ayrılığı TDT zirvesiyle ilişkilendirildi
Globalinfo, Saral’ın görevinden ayrılmasını yaklaşan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvesiyle ilişkilendiren bir habere de yer verdi. “Saral’ın istifasının ardından eski bakandan dikkat çekici yorum” başlıklı haberde, Azerbaycan’ın eski Dışişleri Bakanı Tofik Zülfikarov’un sanal medya paylaşımı aktarıldı.
Zülfikarov, Saral’ın ayrılığının ardından, “Türk Devletleri Teşkilatı’nın 29-30 Ekim tarihlerinde yapılacak zirvesi başarılı olacak!” ifadelerini kullandı. Globalinfo, paylaşımı Saral’ın görevinden ayrılmasının hemen ardından yayımladı.
Haberde ayrıca Erdoğan’ın 21 Ekim’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i telefonla arayarak Ankara’da düzenlenecek TDT zirvesine davet ettiği hatırlatıldı. Azerbaycan medyasındaki bazı yayın organlarının Saral’ın ayrılığını diplomatik gerilimin giderilmesiyle ilişkilendirmesi, iki ülke arasındaki temasların sürdüğü dönemde gündeme geldi.
Tartışma Azerbaycan’daki okul kıyafeti düzenlemesiyle başladı
İki ülke arasında gerilime yol açan süreç, Azerbaycan’da okullardaki kıyafet kurallarına ilişkin düzenlemeyle başladı. Azerbaycan hükümetinin 21 Eylül’de kabul ettiği düzenlemeyle okul üniformasının bütünlüğünü bozduğu ve laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilen ek kıyafetlerin kullanımı yasaklandı.
Düzenlemede doğrudan “başörtüsü” ifadesi yer almasa da başörtülü öğrencilerin okullara alınmadığına ilişkin haberler tartışma yarattı. Türkiye’deki bazı muhafazakâr çevreler ile AKP’li siyasetçilerin tepkilerinin ardından Saral da sanal medya hesabından Azerbaycan yönetimini eleştirdi.
“Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesinin kabul edilemeyeceğini” belirten Saral, Bakü yönetimine uygulamadan vazgeçme çağrısı yaptı.
Azerbaycan’da iktidardaki Yeni Azerbaycan Partisi, 13 Ekim’de yaptığı açıklamada Saral’ı ve bazı AKP’li milletvekillerini hedef aldı. Türkiye’den gelen açıklamaları ülkenin iç işlerine müdahale olarak değerlendiren parti, AKP’ye bu tutumdan vazgeçme çağrısında bulundu.
Gerilimin devam ettiği süreçte Erdoğan, 21 Ekim’de Aliyev’le telefon görüşmesi yaparak kendisini Ankara’da düzenlenecek TDT zirvesine davet etti. Saral’ın görevinden ayrılması ve Azerbaycan medyasındaki değerlendirmeler, bu diplomatik temasların ardından gündeme geldi.
Kaynak: Evrensel
