Pazarda kilosu pahalıya satılan kengeri taş taş gezerek toplayan Qerejdaxlı kadınlar, artan yoksulluk ve pahalılık karşısında sofralarını boş bırakmak istemiyor. Kengerle beraber pancar da toplayan kadınlar, kovalarını doldurana kadar saatlerce çalışıyor
Havaların ısınması ile beraber doğanın nimetlerinden faydalanmak için pancar toplamaya çıkan kadınların Karacadağ eteklerindeki kenger (kereng) mesaisi başladı. Özellikle dağın eteklerinde bulunan köylerinden yola çıkarak dağa doğru yol alan ve burada elindeki demir ve kova ile kenger arayan kadınlar gün boyu çalışıyor. Topladıkları kengerleri kimi satarken kimi de mutfağına pişireceği yemek olarak topluyor. Çoğu zaman günlerce kenger yolculuğuna çıkan kadınlar, Qerejdax’ın sert rüzgarına aldırış etmeden sofralarına bir öğün toplamak için emek veriyor.
Kadınların pancar mesaisi başladı
Artan yoksulluk ve zamlar karşısında da her sene olduğu gibi bu sene de doğaya giden kadınlar, pancar ve ot toplamak için ellerinde çuvalları ile yola koyuldu. Hem Amed’in hem de bölgenin yoğun talep gören otlarından biri olan kenger ise pazarlarda satılmaya başlandı. Kilosu pazarda 400 TL’ye satılan kenger, dağlarda kadınlar tarafından toplanıyor. Sofralarında tüketmeleri için topladıkları kengerleri satmayan kadınlar, verdikleri emeği ticarete dökmek istemiyor. Yemeklerinden arta kalan kengeri ya derin dondurucuya ya da yakınlarına veren kadınlar, yorucu işlerine rağmen her sene Qerejdax’ın yolunu tutuyor.
‘Her sene elimizde kovayla buradayız’
Bu kadınlardan biri de Siwêreg’den Qerejdax’a gelerek ailesi ile beraber kenger toplayan Şemse Taş. Her sene Nisan ayında havaların ısınması ile beraber bu işe başladıklarını anlatan Şemse Taş, “İnsanların çoğu satmak için gelip topluyor ama ben sadece kendi yemeğim için geliyorum. Yıllardır bu şekilde buraya gelip hem kenger hem de ot topluyoruz. Bunu bulmak da toplamak da kolay değil. O yüzden çarşıda pazarda çok pahalıya satıyorlar. Biz topluyoruz, yemek yapıyoruz. Eğer fazla kalıyorsa da derin dondurucuya koyuyoruz. Dağdan da topraktan da gelen her şey ilaç gibi her hastalığa iyi geliyor. O yüzden doğayla, toprakla bağımızı koparmamak için her sene buradayız. Kendi elimizle toplamak bize daha iyi geliyor. Köy insanıyız, gidip satın alacağımıza buraya gelip bir gün dağda gezip kendimize topluyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Verdiğimiz emeğe değiyor’
Qerejdax köyünden kenger toplamaya gelen Rabia Kayalı ise, kengerin birçok yemekte kullanıldığını ve topraktan geldiği için hastalıklara da şifa olduğuna dikkat çekti. Rabia Kayalı, “20 yıldır her sene geliyoruz. Bu sene çok fazla yağmur yağdı ama henüz daha dağlar dolmadı. Artan zam da kriz de ortada, o yüzden biz her sene gelip pancar ve kenger toplayıp yiyecek sağlıyoruz. Topladığımız bu kengerler gün içinde bir öğünümüze yetiyor. Eve götürüp temizleyip yıkıyoruz. Her şeyi çok güzel oluyor. Bazıları yağda yapıyor ,bazıları yoğurda ya da yemeklere katıyor. Qerejdax’ın kengerleri hem çok taze hem de çok güzel. Burada emek veriyoruz, yoruluyoruz ama değiyor. Burada kadınlarla beraber dayanışma içinde çalışıyoruz. Birinin kovası dolmadı mı diğeri hemen yardım ediyor. Ona göre hava kararmadan işimizi bitirip, evlerimize dönüyoruz. Her şeye rağmen beraber hala bu işi yapmak güzel” diye konuştu.
Kaynak: ANF
