Sanatçı Fatoş İrwen’in Rû Bi Rû başlıklı kişisel sergisi İstanbul’da bulunan Zilberman Gallery’de açıldı. İktidar temsilleri, devlet politikaları, gelenek ve inanç sistemleri karşısında bireyin özgürlük mücadelesine odaklanan sergi 21 Kasım’a kadar ziyarete açık
Sanatçı Fatoş İrwen’in Rû Bi Rû başlıklı kişisel sergisi İstanbul’da bulunan Zilberman Gallery’de sanatseverlerle buluştu.
Rû Bi Rû, İrwen’in iktidar temsilleri, devlet politikaları, gelenek ve inanç sistemleri karşısında bireyin özgürlük mücadelesi etrafında şekillenen pratiğini, yüzleşme düşüncesi üzerinden ele alıyor.
Yüzleşmenin zeminini
Rû Bi Rû’nun önerdiği yüzleşme, yalnızca hatırlamak ile sınırlı tutmayarak; karşısına almak kadar karşısında durmayı ve inkâr edilmiş olan bir coğrafyanın bakışına maruz bırakmayı da gerektiriyor. Fatoş İrwen’in bastırılarak görünmez kılınan, kaydı dahi tutulamamış ve sözlü olarak aktarılarak bugüne ulaşmış gerçeklikler ile kurduğu ilişki, sergideki yüzleşmenin zeminini oluştururken izleyiciyi de kendi dilinde inşa ettiği alana davet ediyor.
Zilberman Gallery tarafından serginin duyurusu şu şekilde yapıldı; “İrwen, çocukluğundan bu yana dinlediği anlatıları yalnızca birer tanıklık resmine ya da belgeye indirgemiyor; yaşananların, aktarılanların ve geçmişten bugüne taşınanların tahayyülünde aldığı biçimlerden hareketle, yeni emareler oluşturuyor. Böylece resmi anlatıların dışında bırakılan, sansürlenen ya da susturulan hikâyeler, geçmişi doğrulayan kanıtlar olarak değil, bugünün içinde varlıklarını sürdüren ve izleyiciyi kendi bakışı ile karşı karşıya bırakan imgeler olarak beliriyor.
Işık hüzmeleri
Sanatçının doğup büyüdüğü coğrafyaya doğru uzanan Rû Bi Rû, izleyiciyi sınırları olmayan, farklı zamanların, bedenlerin ve yaşam biçimlerinin birbirine karıştığı bir toprağın içerisine konumlandırıyor. İrwen’in nesneler ile kurduğu ilişki, bir direniş biçimine işaret ederken, onları geçmişten arta kalan edilgen parçalar olmaktan çıkarıyor. Yerden göğe kadar uzanan bir adalet arzusu; bedeninden koparılmış, hakikat ile tahayyül edileni birbirine bağlayan ve tahakküm biçimlerine direnen bir tutam saç. Kurumuş dikenler ile çevrili, bedenlerin ve şiddetin izlerini örten bir dere yatağı; tüm geçmişe rağmen yeşeren bitkiler ile örülü, ışık hüzmelerinin sızdığı bir şehir silüeti, serginin coğrafyasında bir araya geliyor.
Soykırım politikalarının bir coğrafyayı dönüştürme ve sınırlandırma şiddeti karşısında, toprağın ve suyun kendi zamanlarında işlemeye devam edişini hatırlatan İrwen, serginin ortasında konumlandırdığı dere ile bu sürekliliğin içerisinde hem örten hem açığa çıkaran bir hat çiziyor. Çizilen hattı takip eden su, şiddetin izlerini taşıyarak yerinden ederken, aşındırdığı toprağın altında saklananı yeniden açığa çıkarma ihtimalini de beraberinde taşıyor.
Rû Bi Rû, İrwen’in 2023’te Zilberman Berlin’de gerçekleştirdiği Sûr başlıklı kişisel sergisinde kıyam düşüncesi üzerinden açtığı alana da uzanıyor. Sûr’da İsrafil’in çağrısıyla başlayan kıyam, Rû Bi Rû’da yerini tüm canlıların farklı zamanlar ve hiyerarşiler dışında bir araya geldiği mahşere bırakır. Yıkımın ardından yaşamın sona ermediği bu düzlemde geçmiş ve şimdi, ölüler ve yaşayanlar, insan ve insan olmayanlar aynı anda varlık gösterir. Mahşer böylece bir son olmaktan çıkarak, tüm bu varlıkların yüz yüze gelebildiği bir alana dönüşüyor.”
Fatoş İrwen’in sergisi 21 Kasım 2026’ya kadar ziyaret edilebilir.
KÜLTÜR SERVİSİ
