ABD-İsrail ve İran arasında savaş üçüncü gününde devam ediyor. İran, dini lideri Hamaney’in öldürülmesinin ardından saldırılarını yoğunlaştırdı. Trump operasyonların 4 hafta sürebileceğini açıklarken, İsrail ise saldırıların şiddetleneceğini duyurdu. Lübnan’da Hizbullah da misilleme olarak İsrail’e füze ve insansız hava araçları fırlatırken, İsrail de Beyrut’u hedef aldı
ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a dönük başlattığı, İran’ın misillemelerle karşılık vermesiyle 10 ülkeye yayılan savaş üçüncü gününe girdi. ABD-İsrail saldırılarında İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve İran eski Cumhurbaşkanı Ahmedinejad olmak üzere çok sayıda üst düzey isim öldü.
Son 48 saatte can kayıpları da arttı. İran Kızılayı, şimdi kadarki saldırılarda555 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. İsrail’de ise son iki günde en az 10 kişi hayatını kaybetti. BAE’de İran’ın misilleme saldırılarında üç kişi hayatını kaybetti. ABD Merkez Komutanlığı, üç askerinin öldüğünü açıkladı.
Lübnan’da Hizbullah da misilleme olarak İsrail’e füze ve insansız hava araçları fırlatırken, İsrail de Beyrut’u hedef aldı.
Savaşın ikinci gününde neler oldu?
Savaşa dair gelişmeleri anlık olarak haberimizden takip edebilirsiniz:
21.50: İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Orta Doğu’daki gelişmelerle ilgili İngiltere Parlamentosu’nda milletvekillerinin sorularını yanıtladı. İngiltere’nin, aldığı karar doğrultusunda İsrail ve ABD tarafından yürütülen saldırılarda yer almadığını söyleyen Starmer, şu ifadeleri kullandı:
“Britanya üslerinin kullanımı, kararlaştırılmış savunma amaçlarıyla sınırlıdır. ABD ve İsrail’in saldırı operasyonlarına katılmıyoruz. Kararımızın temeli, uzun süredir dost ve müttefik olan ülkelerin kolektif meşru müdafaası ve Britanya vatandaşlarının korunmasıdır. Bu, uluslararası hukuka uygundur. Trump, hava saldırılarına katılmama kararımı doğru bulmadı. Benim görevim Britanya’nın ulusal çıkarlarını değerlendirmektir. Bunu yaptım ve kararımın arkasındayım.”
21.35: NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Fox News’e açıklama yaparak, İran’a yönelik ABD-İsrail saldırılarıyla ilgili NATO ve Avrupa ülkelerinin tutumu hakkında bilgi verdi.
İran’a yönelik saldırılarda NATO ve Avrupalı devletlerin tutumu sorulan Rutte, hafta sonu Avrupa’daki tüm liderlerle görüştüğünü ve ABD’nin bölgedeki “kilit çıkarlarını savunmak için bu liderlerin harekete” geçtiğini söyledi.
Rutte, “Dün, NATO’nun üst düzey komutanlarıyla görüştüm. Avrupa, bu operasyonun devam edebilmesi için gereken her şeyi yapıyor ve gerekli tüm desteği sağlıyor” dedi.
21.15: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’ın gönderdiği bir füzenin 9 kişiyi öldürdüğü Beyt Şemeş kentinde yaptığı konuşmada “Cesur İran halkının zorbalık boyunduruğunu atabileceği gün yaklaşıyor. Ve o gün geldiğinde, İsrail ve ABD orada olacak” ifadelerini kullandı.
Netanyahu, “Kendimizi savunmak için harekete geçiyoruz ancak bunu yaparken pek çok kişiyi de koruyoruz. Tahran’daki zorba yönetim sivilleri hedef alıyor. Biz ise sivilleri korumak için Tahran’daki zorba yöneticileri hedef alıyoruz” iddiasında bulundu.
19.35: Donald Trump, CNN’e verdiği röportajda ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarını değerlendirdi. Trump, ordunun İran’ı “yerle bir ettiğini” ve saldırıların henüz “büyük dalga” aşamasına gelmediğini söyledi. ABD’nin İran halkının rejimden ülkelerinin kontrolünü geri almasına destek verdiğini öne süren Trump, savaşın kayıplara yol açacağını ve operasyonların Trump döneminde sonlandırılacağını belirtti. Arap ülkelerinin savaş sürecine dahil olma eğilimlerini de yorumlayan Trump, İran’ın nükleer ve askeri kapasitesinin bölgedeki güvenliği tehdit ettiğini vurguladı. Ayrıca, General Kasım Süleymani’nin öldürülmesini uzun vadeli stratejinin bir parçası olarak nitelendirerek, bunun İsrail’in güvenliği açısından kritik olduğunu savundu. Trump, İran liderliğinin kayıplar yaşadığını ve müzakerelerde anlaşma sağlanamadığını ifade etti, ülkenin gelecekteki liderliği konusunda belirsizlikler olduğunu dile getirdi.
19.20: ABD, Lübnan’daki vatandaşlarına ülkeyi derhal terk etmeleri çağrısında bulundu. ABD’nin Beyrut Büyükelçiliği X platformundan yapılan açıklamada, “ABD vatandaşlarını Lübnan’a seyahat etmemeye çağırıyoruz. Eğer ülkedeyseniz derhal terk edin” ifadeleri kullanıldı.
Bu açıklama, İsrail’in Lübnan’a yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası başlatması ve bu saldırıların başkent Beyrut ve güneydeki liman kenti Sur’u hedef alması sonrası geldi.
İsrail ordusu ayrıca Beyrut yakınlarında düzenlenen bir hava saldırısında Hizbullah istihbarat yetkilisi Hüseyin Mokalleh’i öldürdüğünü açıkladı.
19.10: Hengaw İnsan Hakları Örgütü (Hengaw), İsrail ve ABD savaş uçaklarının bombaladığı Merivan şehrinde, hükümete ait askeri ve meteoroloji merkezinin bombalandığını ve Merivan merkez gözaltı merkezindeki tüm mahkumların serbest bırakıldığını iddia etti.
18.40: Israel ve United States, İran’a yönelik saldırılar kapsamında Kürdistan Eyaleti’nin Sine (Senendec) kentinde bulunan Sınır Muhafız Komutanlığı üssünü havadan bombaladı. Üs, Sanandaj Havalimanı’nın tam karşısında yer alıyordu.
15.25: İran’da yeni lider seçilene kadar göreve getirilen Geçici Liderlik Konseyi’nin din adamı üyesi Ayetullah Ali Rıza Arafi, yaptığı açıklamada ABD-İsrail saldırısında yaralanan eşinin bugün hayatını kaybettiğini duyurdu.
Eşinin yaralarına “büyük bir sabır ve cesaretle göğüs gerdikten sonra şehadet makamına eriştiğini belirten Arafi, “Yüce Allah’tan günahlarını bağışlamasını ve bize bu en ağır imtihan karşısında sabır ve teselli ihsan etmesini diliyoruz. Eşim yalnızca hayat arkadaşım değildi; o benim gücüm ve rahmetimdi. Hatırası kalbimde sonsuza dek yaşayacaktır” dedi.
16.55: Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan yazılı açıklamada, 5 ABD askerinin öldüğü kaydedildi.
Açıklamada ölen askerlerin yakınlarına haber verildikten 24 saat sonra kimliklerinin açıklanacağı belirtilerek, “2 Mart itibarıyla, dört ABD askeri çatışmada öldü. İran’ın ilk saldırıları sırasında ağır yaralanan dördüncü asker, sonunda yaralarına yenik düştü. Büyük çaplı savaş operasyonları devam ediyor ve müdahale çalışmalarımız sürüyor” denildi.
16.40: ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth yaptığı açıklamada, İran’a karşı askeri operasyonların “sonsuz bir savaşa” yol açmayacağını ve amacın Tahran’ın füzelerini, donanmasını ve diğer güvenlik altyapısını yok etmek olduğunu söyledi.
Hegseth, Pentagon’da düzenlediği basın toplantısında, “Onlara cerrahi hassasiyetle, ezici bir şekilde ve hiç çekinmeden saldırıyoruz. Bu sözde ‘rejim değişikliği savaşı’ değil, ancak rejim kesinlikle değişti ve dünya bunun sayesinde daha iyi bir yer oldu” dedi.
16.25: İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani X hesabında yaptığı açıklamayla şunları kaydetti: “İran, ABD’nin aksine uzun bir savaşa hazır. Geçtiğimiz 300 yılda olduğu gibi, bu savaşı İran başlatmadı ve cesur ordumuz savunma dışında hiçbir saldırıya girişmedi. Ne pahasına olursa olsun kendimizi ve 6000 yıllık medeniyetimizi sonuna kadar savunacağız ve düşmanlarımızı yanlış hesaplamalarından dolayı pişman edeceğiz.”
Öte yandan Laricani, yaptığı açıklamalarla, İran’ın ABD ile müzakere etmek istediğini yalanlayarak, “ABD ile müzakere etmeyeceğiz” demişti.
15.52: Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Tarafların derhal çatışmaları durdurmasını savunuyoruz. İster İran’da ister Arap ülkelerinde olsun, sivil hedeflere yönelik her türlü saldırı kabul edilemez” denildi.
15.48: ABD Merkez Komutanlığı yaptığı açıklamada, İran ile savaş sırasında yaşamını yitiren ABD askerlerinin sayısının 5’e çıktığını duyurdu
15.35: Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) Basın Sözcüsü Gelawêj Ewrîn, İsrail-ABD ile İran arasındaki savaş, olası kara harekâtı durumunda Kürtlerin durumu ve İran’daki son gelişmeler hakkında Mere Ajansı’na konuştu. Gelawêj Ewrîn öncelikle şehir içindeki askeri üslerin hedef alınmasının amacının, içeriden askeri güçlerin zayıflatılması sonrasında kara operasyonu başlatmak olduğunu belirtti.
15.26: QatarEnergy, İran’daki savaşın şiddetlenmesiyle birlikte sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini durduracağını ve böylece dünyanın en büyük tedarikçilerinden birini piyasadan çekeceğini duyurdu.
15.18: İran’ın Güney Kıbrıs’taki İngiliz üssüne insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlemesinin ardından Yunanistan, iki fırkateyn ve iki savaş uçağı gönderme kararı aldı.
15.15: Irak Sivil Havacılık Otoritesi, ülkelerinin hava sahasının kapatılması kararının 48 saat daha uzatıldığını bildirdi.
14.51: İran Devrim Muhafızları, füzelerle Netanyahu’nun ofisini ve İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nı hedef aldıklarını duyurdu. Açıklamada Kheibar tipi füzelerin kullanıldığı belirtilirken, İ24News’e göre İsrail bu saldırı iddiasını yalanladı.
14.37: Hizbullah’ın İsrail’e roket saldırısı ardından İsrail’in yoğun bombardımanı üzerine Lübnan hükümeti Hizbullah’ın tüm askeri faaliyetlerini yasaklama kararı aldı.
13.16: İsrail Savunma Bakanlığı, İran İstihbarat Bakanlığı İsrail’den Sorumlu İstihbarat Bakan Yardımcısı Seyid Yahya Hamidi ile İran İstihbarat Bakanlığı Casusluk Bölüm Başkanı Celal Pour Hüseyin’in öldürüldüğünü duyurdu.
13.11: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, ajansın üç aylık yönetim kurulu toplantısının açılışında ABD-İsrail’in İran’a saldırısı ve İran’ın misillemeleriyle devam eden Ortadoğu’daki çatışmaların nükleer güvenlik açısından ciddi riskler barındırdığını söyledi.
13.04: İsrail merkezli yayın yapan Kanal 12, İsrail’in düzenlediği hava saldırısı sonucu Hizbullah’ın Lübnan milletvekili Muhammed Raad’ı öldürdüğünü bildirdi.
15.57: ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile Tahran’ın misillemeleri küresel piyasalarda sert dalgalanmaya yol açtı. Artan jeopolitik belirsizlik ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa borsalarını haftaya sert düşüşle başlattı.
12.56: İran’ın dini lideri Hamaney’in ABD-İsrail saldırısında öldürülmesinin ardından dün gece İsrail’e saldırı düzenleyen Hizbullah’tan yeni bir açıklama yaptı: geldi. “Hamaney’in intikamını alacağız,” denilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“İsrail rejiminin saldırılarının ve liderlerimizin, gençlerimizin ve halkımızın hedef alınarak öldürülmesinin devam etmesi halinde, bize uygun zaman ve mekanda savunma ve karşılık verme hakkımızı kullanacağız. İsrail rejimi, 15 aydır sürdürdüğü kapsamlı saldırılarına, bu saldırıların durdurulması ve işgal altındaki Lübnan topraklarından çekilmesi için uyarıcı bir karşılık almadan devam edemez. Bu karşılık, meşru bir savunma tepkisidir ve yetkililer ile sorumlular, İsrail ve ABD’nin Lübnan’a yönelik saldırılarına son vermelidir.”
12.42: İran TV, Hewlêr’deki (Erbil) ABD Konsolosluğu binasının tamamen yıkıldığını iddia etti.
12.41: Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Paris’te yaptığı açıklamada hem İsrail’i hem de ABD’yi eleştirdi. Barrot, İran’a yönelik saldırıların Birleşmiş Milletler’de önceden tartışılmadan başlatılmasını eleştirdi.
12.22: Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), İran’ın Kürt güçlerine yönelik saldırılarına ilişkin açıklama yaptı:
“Devrim Muhafızları’nın, Kürt halkının tarihi isteği olan Kürt güçlerinin birliği ve ittifakını bozmayı amaçlayan saldırıları, şüphesiz ki rejiminin duyduğu korkunun bir işaretidir. Ancak rejimin bu çabaları, büyük bir yenilgiye uğramaya mahkumdur. Zaferimizin ve dayanışmamızın sebebi birlik ve beraberliğimizdir.”
12.04: Pakistan’da İran dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından hafta sonu patlak veren protestolarda en az 25 kişi yaşamını yitirdi.
11.40: İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, ABD ile yeniden müzakerelerde bulunmak istediklerine dair iddiaları yalanlayarak, ABD ile müzakere etmeyeceklerini duyurdu.
11.38: İsrail ordusu, Lübnan’da olası bir kara harekâtı dahil “tüm seçeneklerin masada” olduğunu açıkladı. İsrail Savunma Bakanı Katz, Hizbullah’ın İsrail’e saldırısı sonrası yaptığı açıklamada Hizbullah lideri Naim Kasım’ın artık İsrail’in hedefi olduğunu söyledi.
11.27: Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Berlin’in İran’a karşı herhangi bir askeri harekâta aktif olarak katılmayacağını açıkladı.
11.00: Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, ABD’ye ait ‘birkaç’ savaş uçağının düştüğünü ancak mürettebatın hayatta olduğunu bildirdi.
10.49: Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Ebdi ile Federe Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
10.39: Suudi Arabistan’daki Aramco petrol rafinerisine dron saldırısı gerçekleşti. İran’a ait insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırı sonrası yangın çıktı.
10.31: İran Devrim Muhafızları’na bağlı Tesnim Haber Ajansı’nın yayınladığı habere göre, son saldırılarda yedi üst düzey İranlı askeri yetkili öldürüldü.
10.27: Ülkelerin resmi verilerine göre İran, iki gün içinde bin 311 balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracıyla birçok Arap ülkesine saldırı düzenledi.
10.16: İsrail’in Beyrut ve güney bölgelere düzenlediği hava saldırılarında 31 kişi hayatını kaybetti, 149 kişi yaralandı. Lübnan’ın güneyi ve Bekaa Vadisi’ndeki binlerce kişi ülkenin kuzeyine göç etmeye başladı.
09.41: İran, Kuveyt’teki ABD Büyükelçiliği’ni İHA’larla hedef aldı. Aynı saatlerde ABD Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçağı da Kuveyt’in batısında düştü. Aynı saatlerde Kudüs ile Dubai, Doha ve Manama’da da patlama seslerinin duyulduğu aktarıldı.
09.10: AFP’nin Lübnan yetkililerine dayandırdığı habere göre, İsrail’in Lübnan’a düzenlediği saldırılarda 31 kişi öldü, 149 kişi yaralandı.
09.07: Rojhilatlı yazar Kakşar Oremar, İran’daki olası gelişmeleri değerlendirdi: Her halkın kendi bölgesinde kendi yaşamlarını ve siyasetlerini özgürce yürütmesi gerekiyor.
08.35: İsrail ordusu, Lübnan genelinde Hizbullah hedeflerine yönelik operasyon başlatıldığını açıkladı ve saldırılardan Hizbullah’ı sorumlu tuttu.
01.16: Federe Kürdistan Bölgesi Pêşmerge Bakanlığı, Hewlêr’e bağlı Degala nahiyesi yakınlarında konuşlu Pêşmerge 11. Tümen Karargahı’nın patlayıcı yüklü bir insansız hava aracı (İHA) ile hedef alındığını bildirdi. Bakanlık, Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani’yi sorumluluk almaya çağırdı.
01.09: İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD’nin İran’ın füze kapasitesini hedef alan saldırılar için İngiliz askeri üslerini kullanma talebini kabul ettiklerini açıkladı.
00.33: İran destekli paramiliter yapı Irak Halk Seferberlik Güçleri (PHF), ABD-İsrail ortak saldırısında karargâhlarından birinin hedef alındığını ve 4 üyesinin öldüğünü açıkladı.
00.25: İsrail hava savunma sistemleri tarafından düşürülen bir İran füzesinin Şam’ın Eyn Terma beldesinde bir eve isabet etmesi sonucu yaşamını yitirenlerin olduğu bildirildi.
00.02: İran Devrim Muhafızları, kendi can güvenlikleri için daha önce İran ve Rojhilat’taki gösterilerde tutuklanan göstericileri Evin Hapishanesi’nden kendi askeri merkezlerine transfer ettiği belirtiliyor.
00.01: İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), son 24 saatte Umman Körfezi, Musandam yakınları ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) kıyı sularında birden fazla ticari gemiye yapılan saldırıların teyit edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz güvenliği durumunun en üst düzey risk seviyesi olan “kritik” seviyeye çıktığını duyurdu
HABER MERKEZİ
