Şengal’de yüzlerce kişi, Irak hükümetinin Şengal halkına yönelik tek taraflı kararlarını protesto etti. Eylemde Êzidî toplumunun iradesinin tanınması ve güvenlik güçlerinin resmi statüsünün kabul edilmesi talep edilirken, ‘Şengal halkının iradesi dışında hiçbir karar kabul edilemez’ denildi
Şengal’de Halk Meclisi ve Êzidî Özgür Kadın Hareketi (TAJÊ) öncülüğünde yüzlerce kişi, Irak hükümetinin Şengal ve Êzidî toplumuna yönelik tek taraflı kararlarına karşı kitlesel yürüyüş düzenledi. Sinûn Halk Komünü önünde başlayan yürüyüşte, “Şengal Êzidî halkınındır ve Şengal halkının iradesi dışında hiçbir karar kabul edilemez” yazılı dövizlerin taşındığı “Bijî berxwedana şengalê” sloganlarının atıldığı yürüyüş, Mam Zekî Meydanı’na kadar sürdü. Yürüyüşe Şengal’deki kurum ve örgütlerin temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda aşiret kanaat önderi ve bölge halkı katıldı. Meydanda Halk Meclisi ve TAJÊ adına açıklamalar yapıldı.
‘İrademiz dışında alınan kararı reddediyoruz’
Halk Meclisi adına açıklamayı Xwedêda Elyas okudu. “İrademiz dışında alınan askeri kaymakam kararını reddediyoruz ve anayasa uygulanmalıydı” diyen Elyas, Irak Parlamentosu’nda Êzidî toplumunun üç temsilcisinin bulunduğunu hatırlattı. Elyas, “Buna rağmen Irak devletinin askeri kanadı, Başbakanlık ve Irak Parlamentosu, Şengal’in karar alma merkezlerini dikkate almamakta ve Şengal ile ilgili kararlarda Şengal temsilcilerini dahil etmemektedir. Sonuç olarak askeri bir karar alarak Şengal’e askeri bir kaymakam atamak istemektedir. Bunu hiçbir şekilde kabul etmiyoruz” dedi.
Elyas, Êzidî toplumu ve Şengal halkı olarak söz konusu kararı reddettiklerinin altını çizerek, “Her kararda Êzidî toplumunun iradesi dikkate alınmalıdır. Êzidî toplumunun iradesini hiçe sayan hiçbir anlaşma veya uzlaşmanın Şengal halkına uygulanmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
‘Haklarımız Irak Anayasası’nda garanti altına alınmalı’
Kararı kesin bir dille reddettiklerini belirten Elyas, Irak Başbakanı’na çağrı yaparak “Haklarımız Irak Anayasası’nda garanti altına alınmalı ve bizler anayasanın korunmasını savunuyoruz. Irak Anayasası’nın 9. maddesinde hiçbir askeri yetkilinin bölgesel veya il idaresini yönetme hakkı olmadığı açıkça belirtiliyor. Bu nedenle bize askeri yönetim dayatmak, hukukun ve Irak Anayasası’nın doğrudan ihlalidir” dedi.
Êzidî toplumunun 74 ferman ve katliama maruz kaldığını hatırlatan Elyas, “Bugüne kadar Êzidî toplumunun haklarını ve yasalarını korumak için hiçbir resmi karar alınmadı” diye konuştu. Elyas, “Başbakan resmi bir kararnameyle neden Kurdistan Bölgesi’ndeki Êzidî toplumunun sorunlarını çözmüyor ve neden Êzidî toplumunun gördüğü zararlar giderilmiyor?” diye sordu.
“Askeri kararlar bize dayatılırken ve askeri bir kaymakam atanırken, Êzidî toplumunun iradesi Irak Parlamentosu tarafından tanınmıyor” diyen Elyas, Şengal’in siyasi partileri ile Irak devleti arasında gerçek bir diyalog kurulana kadar Êzidî toplumunun iradesine aykırı hiçbir kararı kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Direniş ve mücadeleye devam edeceklerini belirten Elyas, “Biz kanuna karşı değiliz; Irak Anayasası’nın maddelerinin ve hükümlerinin uygulanmasını destekliyoruz. Ancak bugüne kadar Êzidî halkının haklarını garanti eden anayasanın tek bir maddesi bile uygulanmadı” dedi.
‘2014 öncesi ile aynı değiliz’
TAJÊ adına konuşan Rîham Hesen ise kadınların rolüne ve Şengal halkının kendi kendini yönetme iradesine dikkat çekti. Êzidî toplumunun 74 fermanla karşı karşıya kaldığını belirten Rîham Hesen, “Meşru topraklarımız olan Şengal’de yaşıyoruz. Ancak merkez bu topraklar üzerinde kararlar alıyor ve bu topluluğun haklarını görmezden geliyor” diye konuştu. Katliamdan kurtuluşun üzerinden 12 yıl geçtiğini belirten Rîham Hesen, bu süreçte Êzidî toplumunun kendi sistemini ve yönetimini oluşturduğunu söyledi. Rîham Hesen, “Bu 12 yıl içinde yönetimimizi kendi gücümüzle yürüttük. Bu toplumun kızları ve erkekleri silahlandı, Şengal’i savundu ve çetelerden kurtardı” ifadelerini kullandı.
‘Êzidî toplumunun iradesi dikkate alınmadı’
Halkın iradesinin bugün de görmezden gelindiğini belirten Rîham Hesen, 2020 yılında Irak hükümeti ile Hewlêr ve Bağdat arasında imzalanan 9 Ekim Anlaşması ile Êzidî toplumuna tek taraflı kararlar dayatıldığını savundu. Rîham Hesen, “Bu karar, katliam sırasında halkımızı terk edip kaçan güçlerle iş birliği içinde alındı. Sorumluluklarından dolayı hesap vermeleri istenmek yerine karar onlara geri verildi. Bu süreçlerde Êzidî toplumunun iradesi ve gerçekliği hiçbir zaman dikkate alınmadı” diye konuştu.
Êzidî toplumunun artık 2014 öncesindeki toplum olmadığını vurgulayan Rîham Hesen, “Şüpheleri olabilir, ancak Êzidî toplumunun asla teslim olmayacağını bilmelidirler. Bugünün Êzidî toplumu, kolayca kandırılan 2014 öncesi toplum gibi değildir” dedi.
‘En büyük baskı ve şiddeti kadınlar gördü’
Ferman ve sonrasında en büyük baskı ve şiddeti kadınların gördüğünü belirten Rîham Hesen, Şengal’in Êzidî kadınların öncülüğünde ayakta kalmaya devam ettiğini söyledi. Rîham Hesen, “Êzidî toplumu olarak haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Özerkliğimizi ve haklarımızı mücadelemizle elde edeceğiz. Toplumumuz kendi kendini yönetebilecek bir seviyeye ulaşmıştır ve bu gerçek kanıtlanmıştır” dedi.
Asayiş Êzidxan gibi güvenlik güçlerinin 12 yıldır direndiğini ifade eden Rîham Hesen, bu güçlerin Şengal’i yalnızca DAİŞ’e karşı değil, komutan ve savaşçılarını hedef alan saldırılara karşı da savunduğunu belirtti. Rîham Hesen, “Bu nedenlerle bu halk artık hiçbir dış güce güvenmiyor. DAİŞ’in elinde olan kız kardeşlerimiz ve annelerimiz özgür bırakılana ve yaralarımız iyileşene kadar birliğimizle mücadeleye devam edeceğiz” diye konuştu.
Irak hükümetine çağrıda yapan Rîham Hesen, “Bu politikalara artık yeter! Êzidî toplumuna yönelik yürütülen bu oyun ve siyasi saldırılara artık yeter” ifadelerini kullandı.
Êzidî toplumunun geleceği üzerinde yapılacak hiçbir pazarlığı ve tek taraflı kararı kabul etmeyeceklerini belirten Rîham Hesen, karar hakkının Êzidî toplumuna ait olduğunu söyledi. Rîham Hesen, “Halkımız kararını verdi. Kendimizi yönetebilir ve savunabiliriz. Güvenlik güçlerimizin resmi statüsü tanınmalı ve bu topraklarda özgür bir yaşam için koşullar yaratılmalıdır” dedi.
Irak’ın siyasi sisteminde tüm bileşenlerin haklarının tanındığını ancak Êzidî toplumunun haklarının göz ardı edildiğini belirten Rîham Hesen, “Biz, Êzidî toplumunun bir bilinci, bir tarihi ve meşru bir davası olduğunu kanıtlıyoruz. Bu dava uğruna birçok şehit verdik ve bugün şehitlerimizin mirasını yaşatmaya ve onların yolunu kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz” diye belirtti.
Yürüyüş, konuşmaların ardından Şengal direnişini destekleyen sloganlarla sona erdi.
Kaynak: ANF
