Tarım arazileri tüzüğünün iptal edilmiş olması daha da beter bir tüzüğün hazırlanacağına işaret ediyor. Tarım arazilerinin korunması amaçlı yayınlanan yönetmelik ile tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı hedefleniyor
Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Arazi Toplulaştırılmasına İlişkin Tüzük’ün yürürlükten kaldırılmasına dair Bakanlar Kurulu Kararı geçtiğimiz günlerde Resmi Gazete’de yer aldı. Buna göre, 29 Haziran 2009 tarihli ve 2009/15154 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Arazi Toplulaştırılmasına İlişkin Tüzük yürürlükten kaldırıldı. Yürürlükten kaldırılan tüzüğün amaç kısmında, “Toprağın korunmasını esas alan bir yaklaşımla tarım arazilerinin hangi zorunlu durumlarda amaç dışı kullanılacağına, tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların belirlenerek korunmasına ve arazi toplulaştırması ve dağıtımı yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir” yazılı. 9 Aralık 2017 günü yine Resmi Gazete’de Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanması’na dair yönetmelik yayınlanmıştı.
Yönetmelik var tüzük yok
Bu yönetmeliğin amacında ise, “3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda öngörülen toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, geliştirilmesi, zorunlu hallerde amaç dışı kullanımına izin verilmesi, toprağın ve tarımsal üretim gücü yüksek büyük ovaların belirlenerek korunması, toprak koruma plan ve projelerinin hazırlanması ve uygulanması, erozyona duyarlı alanların belirlenmesi, toprak koruma kurulunun teşekkülü, görevleri, çalışmaları ile çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak arazilerin planlı kullanımını sağlayacak usul ve esasları belirlemektir” vurguları yer alıyordu. Yönetmelik halen yürürlükte ancak tüzüğü iptal edildi. Bu tüzük iptali aynı zamanda yönetmeliği de boşa düşüren bir gelişme iken, tüzük iptalinin yayınlanan yönetmeliğe uygun hale getirilmek istendiği için iptalin gerçekleştiği değerlendiriliyor. Yönetmelikte, “Tarımsal arazi edindirme iş ve işlemleri, gerçek ve tüzel kişilere ait tarım arazilerinde Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak, tarım arazilerinin değeri ve kira bedelleri Bakanlıkça belirlenecek” ifadeleri ile hem kamunun hem de özel kişilerin sahip olduğu arazilerin toplulaştırma adı altında şirketlere devri ile amaç dışı kullanımı hedefleniyor.
Arazilerin amaç dışı kullanımı
Yönetmeliğin 12. Maddesi’nin 1. Fıkrasında, Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri, sulu tarım arazileri alternatif alan bulunmaması ve Kurulun uygun görmesi şartıyla; a) Savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, b) Doğal afet sonrası ortaya çıkan geçici yerleşim yeri ihtiyacı, c) Petrol ve doğalgaz arama ve işletme faaliyetleri, ç) İlgili bakanlık tarafından kamu yararı kararı alınmış madencilik faaliyetleri, d) Bakanlıklarca kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar, e) Kamu yararı gözetilerek yol, altyapı ve üstyapı faaliyetlerinde bulunacak yatırımlar, f ) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun talebi üzerine 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ile ilgili yatırımlar, g) Jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımları için bu arazilerin amaç dışı kullanım taleplerine, toprak koruma projesine uyulması kaydıyla Bakanlık tarafından izin verilebilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir, ibareleri yer alıyor. Tüzüğün iptal edilme gerekçesinin yönetmelikte yer alan birçok maddeyi yeterince içermiyor olması olduğu anlaşılıyor. Yeni tüzükle birlikte son dönem yaşanan tarımsal üretimlerdeki sorunlar büyüyerek devam edeceği ve arazilerin enerji ve maden şirketlerinin hizmetine koşulacağı bekleniyor.
EKOLOJİ SERVİSİ
