Dünya Adalet Projesi’nin 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’ne göre Türkiye, temel haklarda Doğu Avrupa ve Orta Asya bölgesinin son sırasında yer aldı. Türkiye’nin en düşük küresel sıralaması, hükümet yetkilerinin sınırlandırılması kategorisinde 136’ıncılık oldu. Hukuk adaletinde 127’nci olan ülke, düzen ve güvenlik kategorisinde 67’nci sırada yer aldı
Dünya Adalet Projesi (WJP), 21 Ekim’de yayımladığı 2026 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde Türkiye’yi temel haklar kategorisinde 143 ülke ve yargı bölgesi arasında 135’inci sırada gösterdi. Türkiye, bu alanda bölgesindeki 15 ülke arasında sonuncu, üst orta gelir grubundaki 44 ülke arasında ise 42’inci oldu.
Temel haklar kategorisi eşit muamele ve ayrımcılığın önlenmesi, yaşam hakkı, sanık hakları, ifade ve inanç özgürlüğü, özel hayatın korunması, toplantı ve örgütlenme özgürlüğü ile temel çalışma haklarını kapsıyor. Bu göstergeler, hakların uygulamada ne ölçüde korunduğunu değerlendiriyor.
Temel haklar konusundaki durumu medya organları ve gazeteciler üzerindeki baskı uygulamaları da gösteriyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından açıklanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi WJP’nin verilerini doğrular nitelikte. 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne göre Türkiye, 180 ülke arasında 163. sırada yer alıyor.
Türkiye, WJP’nin 2025’te temel haklar kategorisinde 134’üncü sıradaydı. Böylece ülke, aynı sayıda ülkenin değerlendirildiği 2026 endeksinde bir basamak geriledi.
Düşünce özgürlüğünde gerileme
WJP’nin 2026 değerlendirmesine göre Türkiye, düşünce ve ifade özgürlüğünde gerileme yaşayan ülkelerin oluşturduğu yüzde 64’lük kesimde yer aldı.
Genel hukuk üstünlüğü puanı 1 üzerinden 0,41 olan Türkiye, dünya sıralamasında 117’nci oldu. Ülkenin toplam puanı yüzde 1’den az düşerken sıralaması geçen yılki 118’incilikten yükseldi. Bölgesel sıralamada ise 15 ülke arasında 14’üncü sırada kaldı. Bu tablo, sıralamadaki yükselişin puanda iyileşme anlamına gelmediğini gösteriyor.
Hükümet yetkileri sınırlanmıyor
Türkiye’nin en düşük küresel sıralaması, hükümet yetkilerinin sınırlandırılmasında 136’ncılık oldu. Hukuk adaletinde 127’nci olan ülke, düzen ve güvenlik kategorisinde 67’nci sırada yer aldı.
Yurttaş katılımında ülkelerin yüzde 65’inde, yargının hükümet yetkilerini sınırlandırmasında ise yüzde 63’ünde düşüş kaydedildi. Türkiye her iki gruba da dahil oldu.
Türkiye’nin sonuçları, küresel ölçekte süren gerilemeyle birlikte açıklandı. WJP’ye göre 2026’da ülkelerin yüzde 62’sinde hukukun üstünlüğü zayıfladı, gerileme yaşayan ülkeler dokuzuncu yıl üst üste çoğunluğu oluşturdu.
Hane halkı ve uzman anketlerine dayanan endekste puanlar sıfır ile bir arasında değişiyor. yüksek puan, hukukun üstünlüğüne daha güçlü bağlılığı ifade ediyor.
Küresel gerileme dokuzuncu yılında
Türkiye’nin sonuçları, dünya genelinde hukukun üstünlüğündeki gerilemenin sürdüğü bir dönemde açıklandı. WJP’ye göre 2026’da ülkelerin yüzde 62’sinde hukukun üstünlüğü zayıfladı. Gerileme yaşayan ülkeler, dokuzuncu yıl üst üste çoğunluğu oluşturdu.
Hane halkı ve uzman anketlerine dayanan endeks, hukukun üstünlüğünü sekiz ana kategori ve 44 alt gösterge üzerinden değerlendiriyor. Puanlar sıfır ile bir arasında değişiyor. Yüksek puan, hukukun üstünlüğüne daha güçlü bağlılığı ifade ediyor.
HABER MERKEZİ
