Pîrsûs Ovası’nın sulaması için yapılan projede drenaj yetersiz kalınca 60 bin dekar arazi bataklık oldu
GAP Projesi kapsamında tarımsal sulama yapılması hedefiyle Atatürk Barajı’ndan alınan suyun çevre ilçelere taşınması bir plan olarak öne sürülmüştü. Atatürk Barajı’nın 1992’de tamamlanmasına rağmen uzun yıllar boyunca Pîrsûs (Suruç) ilçesine su taşınmadı. 2009 yılına gelindiğinde ise Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından Pîrsûs Su Tüneli inşaatı başladı. 17 kilometre uzunluğundaki tünelin tamamlanması ve 2015 yılında geniş ana kanal ve şebekelerden su bırakılmasıyla Pîrsûs Ovası’na su ulaşmaya başladı. Toplamda 134 yerleşim yeri ve 950 bin dekar alanının sulanmasını hedefleyen proje, drenaj kanallarının eksik bırakılması nedeniyle çözüm üretmek bir yana, halkın var olan toprağını kullanılmaz hale getirdi.
Ovanın jeolojik yapısı görmezden gelindi
İlçenin tamamı, yüzeydeki alüvyon tabakasının altında geçirimsiz kil tabakası bulunan bir ovanın üzerinde bulunuyor. Kil, yapısı gereği suya maruz kaldığı zaman şişerek suyun alt katmanlara geçmesini engelliyor. Dolayısıyla alt katmanları kil tabakalarından oluşan bu toprağın fazla sulandığı koşullarda su, yüzeyde birikiyor. Bunun yanı sıra kil tabakasının yaklaşık 100-250 metre altında bazalt taşından oluşan bir tabaka daha bulunuyor. Bu bazalt tabaka ilçenin kuzey ve kuzeydoğu sınırlarında 50 metre kadar derinlikte, yüzeye yakın şekilde bulunabiliyor. Bu da yüzeyde biriken suyun yeraltına, daha derin katmanlara inmesini engelliyor. Tüm bu koşullarla drenaj kanallarının olmaması birleştiğinde, ovanın bulunduğu geniş alanda bataklıklar oluşuyor. Ovada hâlihazırda yeraltı suyunun fazla olması ve yüzeyde su birikmesi, toprağın tuzlanıp çoraklaşmasına neden oldu. Bu da tarımsal üretimin neredeyse sonunu getirdi.
Axwêran, Midêb, Girêgewr ve Qirika başta olmak üzere çok sayıda kırsal mahallede topraklar bataklığa dönüştü. Bataklık alan mahallelerin içlerine kadar uzarken, birçok ev, ağıl, cami ve mezarlık alan bataklığın içinde kaldı.
ZMO: 60 bin dekar arazi tarım yapılamaz hâle geldi
Sulama projesinin yapımı sırasında Pîrsûs Ovası’nın jeolojik zemin çalışmalarının görmezden gelinmesinden dolayı drenaj kanalları yetersiz yapıldı. Yetersiz drenaj kanalları nedeniyle 5 bin dekar alan bataklığa dönüştü. Arazide biriken su nedeniyle yüzey toprağı tuzlandı ve çoraklaştı. Ziraat Mühendisleri Odası Riha şubesi, ilçede 60 bin dekar alanın tarıma elverişsiz hâle geldiğini belirtti.
Sazlıklar, sivrisinekler ve hastalıklar yayıldı
Midêb kırsal mahallesinde yaşayan Fethi Çevik (47), yaşadıkları zorlukları anlattı. Fethi Çevik, mahallelerinde 40 hanenin bulunduğunu, sadece kendi mahallelerinde bin dönüm tarım arazisinin bataklığa dönüştüğünü söyledi. Bataklık alanın her geçen gün daha da genişlediğini dile getiren Fethi Çevik, yaşadıkları değişimi şöyle anlattı:
“Son 7-8 yıldır bu daha da büyüdü. Tarlamıza hiçbir şekilde yaklaşamıyoruz. Yine bataklık olduğu için sivrisinek çok fazladır. Bundan dolayı hastalıklar baş gösteriyor.”
Yargı süreci sonuçsuz kalırken mahalleler neredeyse tamamen boşaldı
Fethi Çevik, mahalledeki kimi ağılların ve hatta evlerin bataklık içinde kaldığını, bu nedenle birçok mahalle sakininin göç etmek zorunda kaldığını ifade etti. Fethi Çevik, ‘tek taleplerinin mahalleye drenaj kanallarının yapılması ve bataklığın kurutulması’ olduğunu söyledi. Fethi Çevik, yaşadıkları mağduriyeti yargıya taşıdıklarını fakat yargı sürecinin çok uzadığını, herhangi bir sonuç alamadıklarını anlattı.
Kaynak: MA
