Arkeologlar Al Ula çöllerinde Belçika’nın yüz ölçümüne yakın büyüklükte bir alanda yoğun bir yüzey araştırması yapmayı planlıyorlar
Suudi Arabistan’daki kayalık Al Ula çölleri kapkara geceleri ile tanınır. Bu da yıldız gözlemcilerine gökcisimlerini ışık kirliliği olmadan inceleme imkanı tanır. Ancak bölge, arkeologlar için git gide daha ilgi çekici hale geliyor. Nebati uygarlığı olarak bilinen kayıp kültürün bu bölgede MÖ 100 civarında yerleştiği ve yaklaşık 200 yıl burada kaldığı biliniyor. Nebatiler, imparatorluklarını Ürdün’deki etkileyici Petra şehrinden yönetirken Al Ula’daki Hegra’yı (modern Mada’in Saleh) ikinci başkentleri yaptılar. Bugün arkeologlar bu bölgede Belçika’nın yüz ölçümüne yakın büyüklükte bir alanda yoğun bir yüzey araştırması yapmayı planlıyorlar. 60’tan fazla uzmanın yer aldığı uluslararası ekip, Suudi Arabistan’ın kuzeybatısında yer alan 3 bin 300 kilometrekarelik çekirdek alanda gerçekleşecek iki yıllık ilk yüzey araştırması projesi üzerinde çalışmaya başladı.
Erken uygarlık
Proje bilimsel olarak araştırılmamış bu büyüklükte bir alanda gerçekleşen ilk sistematik çalışma özelliğini taşıyor. Nebatiler MÖ 4. yüzyıldan MS 106’ya kadar olan dönemde kuzey Arabistan ve güney Levant bölgelerinde yaşadılar. Başkentleri bugünkü Ürdün’de yer alan Petra şehriydi. Ancak Suudi Arabistan’da bulunan Mada’in Saleh de önemli bir merkezdi. Gelişmiş mimari gelenekleri Mezopotamya ve Yunan kültürlerinden etkilenmişti. Tapınak ve mezar cephelerini kayalara oymuşlardı. Çok sayıda Nebati grafiti ve yazıt örneği varsa da ciddi anlamda metin ya da edebi eser bulunmadı. Riyad’da King Saud Üniversitesi’nden Abdulrahman Alsuhaibani’nin de aralarında yer aldığı Suudi arkeologlar tarafından kazılar yürütülmeye devam ediyor. Alsuhaibani birkaç yıldır Nebatiler’den önceye tarihlenen bir uygarlığın kanıtlarının bulunduğu Dedan’da kazı yapıyor. Alsuhaibani, “Bu çalışmanın dünya çapında çok önemli olmasının nedeni, çalışmanın sadece Mada’in Saleh ve Petra adına değil, tarafımızdan bilinmeyen erken uygarlıklara dair bilgi sunması” diye belirtiyor.
EKOLOJİ SERVİSİ
