Garzan Mezarlığı’nda çıkarılıp Kilyos Mezarlığı’nda kaldırıma üst üste gömülmesine tepki gösteren TİHV Başkanı Şebnem Korur Fincancı, Türkiye’de ölülerin yaşayanlar gibi ‘makul’ ve ‘makul olmayanlar’ diye ikiye ayrıldığını söyledi
Bitlis’in Tatvan ilçesine bağlı Yukarı Ölek (Oleka Jor) köyünde bulunan Garzan Mezarlığı’ndan 19 Aralık 2017 yılında ailelerinden habersiz çıkarılan cenazelerin İstanbul’da Kilyos Mezarlığı içerisinde kaldırıma gömülmesine tepkiler gelmeye devam ediyor. Mezopotamya Ajansı’ndan Erdoğan Alayamut’a konuşan Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Başkanı Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı, mezar yerlerine yönelik saldırıların insan hakları ihlali olduğunu söyledi.
‘Ölüler ikiye ayrılır’
Mezarlıkların yaşamını yitirenlerin anılması ve yas süreçlerinin sağlıklı işleyişi için gerek duyulan bellek mekanları olduğunu söyleyen Fincancı, ancak Türkiye’de ölülerin yaşayanlar gibi “makul” ve “makul olmayanlar” diye ikiye ayrıldığını kaydetti. Yaşamını yitirenlerin kendilerine ait kimlikten arındıklarını dile getiren Fincancı, mezarlığa ya da mezar yerine, gömme geleneklerine yönelik saldırılar ve eylemlerin cenaze sahiplerine aslında yönelik olduğunu vurguladı.
‘Çıkarılan cenazelerin kimliği belirsiz değil’
Prof. Fincancı, Garzan Mezarlığı’nın çıkarılan cenazelerin tamamının kimliği belirsiz olmadığına dikkat çekerek, “Daha önce kimliklendirilmesi yapılarak defnedilmiş olanların bulunduğunu biliyoruz. Tümüne yönelik bir mezar açma ve 3 yıla yayılan bir kimliklendirme daha doğrusu kimliklendirmeme ve bu şekilde gömme, yaşamını yitirenlerin yakınlarına yönelik kasıtlı bir acı vermektir. Dolayısıyla bu yapılanlar işkence suçu kapsamında değerlendirilmelidir” dedi
‘DNA sonuçları bir ayda tamamlanır’
Kilyos’ta kaldırıma gömülen cenazelerinin DNA sonuçlarının neden bu kadar geç verildiğine ilişkin ise bir fikrinin olmadığını ifade eden Fincancı, “Normal koşullarda bir örneğin karşılaştırmalı çalışması bir ayı geçmemektedir. İş yükü çok fazla olsa da bu gecikmeyi açıklamamaktadır. Yakınlardan alınan örneklerin geç ve uygun olmayan koşullarda iletilmiş olması, tekrarlanmak zorunda kalınması söz konusu olabilir. Bu durumda ise kimliklendirme tamamlanıp dokular ailelere teslim edilene kadar uygun koşullarda saklanması gerekmektedir” diye belirtti.
İSTANBUL
