Kazakistan’da insan avı sürerken protestolara katıldığı gerekçesiyle gözaltına alınanların sayısı 12 bine yükseldi
Kazakistan’da 2 Ocak 2022’de gaz zamlarına karşı başlayıp yönetimin istifası talepleriyle kent kent yayılan halk protestolarında gözaltına alınanların sayısının 12 bine ulaştığı açıklandı.
Euronews’in haberine göre ayaklanmanın en yoğun yaşandığı, ülkenin en büyük şehri olan eski başkent Almatı’da “kitlesel huzursuzluk çıkarma ve kolluk kuvvetlerine saldırılarda bulunmak” adı altında 300’den fazla ceza soruşturması açıldığı belirtildi.
1 Ocak’tan bu yana olanlar
Petrol ve doğal gaz zengini 19 milyon nüfuslu kozmopolit Orta Asya ülkesi Kazakistan’da 1 Ocak 2022’de sübvansiyon kaldırılınca LPG fiyatları arttı.
Akaryakıt fiyatları halkı sokaklara döktü. Kazakistan’ın batısında petrol işçilerinin de grevler örgütlemesiyle hızla ülke geneline yayıldı. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ve Başbakan geri adım atarak zamları düşürdü. Ancak artık yönetimin değişmesi isteniyordu. Protestoların dinmeyince Başbakan Askar Mamin istifasını verdi, istifayı Tokayev kabul etti. İlk cumhurbaşkanı olarak 1991’den 2019’a kadar koltukta olan Nursultan Nazarbayev, Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanlığı görevindeydi. Nazarbayev’e öfke vardı, heykelleri yıkıldı. Tokayev Nursultan Nazarbayev’i de Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanlığından aladı, görevi kendisi üstlenmeye başladı.
Tokayev, kendi halkına karşı dışardan asker de istedi. 5 Ocak 2022’de konuşan Tokayev, Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’den (KGAÖ) destek istedi. Rusya Başkanı Vladimir Putin hemen yanıt vererek 6 Ocak 2022’de askerleri Kazakistan’a soktu. Tokayev OHAL ilan ederken, huzursuzluktan “dış destekli teröristleri” sorumlu tuttu, “vur emri” verdi. 10 Ocak 2022’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, KGAÖ olağanüstü toplantısında KGAÖ liderlerine güvence verdi ve “Evimizdeki durumu sarsmalarına izin vermeyeceğiz ve renkli devrimlere müsaade etmeyeceğiz” dedi.
İnsan avı başlatıldı. Öldürülen sivil sayısı netleşmedi. Gözaltına alınanların sayısı 12 bine ulaştı.
Rus ordusu (KGAÖ diğer ülkeleri sembolik sayıda asker verdi, çoğunluk Rus askeri oldu) Kazakistan’dayken 11 Ocak 2022’de Tokayev, Kazakistan Meclisi genel toplantısında başbakanlık görevine Alihan Smailov’u aday gösterdi. Alihan Smailov, istifa eden Başbakan Askar Mamin’in yardımcısyıdı. Alihan Smailov oylamada 12. Hükümet Başbakanı oldu.
NURSULTAN-ALMATI
