Ankara’ya -Tıp Fakültesi’nde okumak üzere- tam 50 yıl önce (1975 yılında) geldim ve çalışmalarına katıldığım Ser Yayınevi üzerinden siyasi çevrelerle tanışmaya başladım. Böylece Türkiye Komünist Partisi’nin yöneticilerinden Ahmet Kardam 50 yıldır tanıdığım kişilerden biri oldu.
Bu arada, bunca yıl İstanbullu bir komünist olarak tanınan ve yaşayan Ahmet Kardam, 55 yaşındayken bir sürprizle karşılaştı. Dedesinden kalan günlükler, kendisinin bir Türk değil Kürt olduğunu ortaya çıkardı; dahası dünyaca ünlü Bedirhan aşiretinin bir üyesiydi…
Kişisel tarihini araştırdıkça Bedirhanlar hakkında kitap yazacak kadar donanıma sahip olan Ahmet Kardam, bu konuda bir kitap daha yayınladı, Dipnot Yayınları’nın yayınladığı “Kürt Tarihinin Unutturulmuş Bir Sayfası: Abdürrezzak Bedirhan” isimli bu kitap, aslında Ahmet Kardam’ın “Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan – Direniş ve İsyan Yılları” ve “Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan – Sürgün Yılları” isimli kitaplarının devamı niteliğinde değerlendirilebilir.
Abdürrezzak Bedirhan hakkındaki bu eser, kitabın arka kapağında şöyle tanıtılıyor: “Elinizdeki kitap, Osmanlı coğrafyasının merkezileşme yönelimiyle birlikte otonom Kürt beyliklerinin ortadan kaldırılmak istenmesi üzerine, beyliklerin devletin bu pratiğine karşı ayaklandığı veya direndiği sürecin sonunda oluşan Kürt milliyetçiliğinin 1908-1918 dönemini odağına alıyor.
Kürt milliyetçiliğinin tarihsel kaynaklarından olduğu halde Kürt tarihinin yeterince aydınlanmayan bu dönemini aydınlığa kavuşturup tarihsel bağlamına yerleştiriyor. Böylelikle Kürt tarih-yazımına bütünsel bir çerçeve kazandırıyor.
Kürt siyasal milliyetçiliğinin ancak Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıktığı yolundaki yaygın bilgi ve görüşleri tekzip eden bu çalışma, ulus-devlet düşüncesi ile siyasal milliyetçiliğin 1880’de Şeyh Ubeydullah ile birlikte Kürtlerin dünyasına girdiğini belgelere dayanarak açıklığa kavuşturuyor.
Sonradan Bedirhanilerin ve özellikle de Abdürrezzak Bedirhan’ın bu mirası devralmasıyla birlikte Bitlis Ayaklanmasına dek uzayan süreci analiz eden kitap, Kürt tarihinin unutturulmuş bir dönemini tarihsel bilgiye kazandırıyor.
Abdürrezzak Bedirhan Bey’in bağımsız bir Kürdistan kurma yolundaki düşünsel, siyasal ve örgütsel çalışmalarını belgeler ışığında gün yüzüne çıkaran kitap modern Kürt tarihi alanında eşsiz bir kaynak niteliğinde.”
Ahmet Kardam kimdir?
Ahmet Kardam, 1945’te İstanbul’da doğdu. Orta öğrenimini Tarsus Amerikan Koleji’nde tamamladıktan sonra, 1969’da ODTÜ İdari İlimler Fakültesi Ekonomi Bölümü’nden mezun oldu ve aynı bölümde asistanlık yaptı.
12 Mart 1971 askerî müdahalesi sonrasında siyasi sığınmacı olarak Hollanda’ya gitti, gıyabında 10 yıla mahkûm oldu. 1974 genel affıyla Türkiye’ye döndü. Çevirmenlik, redaktörlük, yayıncılık ve Politika gazetesinde genel yayın yönetmeni yardımcılığı yaptı.
12 Eylül 1980 darbesinin ardından Federal Almanya’ya gitti. Yayıncılık faaliyetlerinden ötürü gıyabında 7,5 yıla mahkûm oldu. Batı Berlin’de yayımlanan Türkiye Postası gazetesinde genel yayın yönetmeni ve köşe yazarı olarak çalıştı. Türkiye Komünist Partisi ile onun yerine kurulan Türkiye Birleşik Komünist Partisi’nde Merkez Komitesi üyeliği yaptı.
Türk Ceza Yasası’nın 141. ve 142. maddelerinin kaldırılması mücadelesi çerçevesinde, Kutlu ve Sargın’ın ardından, 1989 yılında, Komünist Partisi’nin Merkez Komitesi üyesi sıfatıyla Türkiye’ye döndü. Nisan 1991’e kadar tutuklu kaldı. 1993-1998 yılları arasında Veri Araştırma Şirketi’nin Ankara bürosu müdürü ve bilgi işlem merkezi sorumlusu olarak çalıştı.
Türkiye’deki siyasi parti seçmenlerinin nitelikleri, kimlikleri ve eğilimlerini konu alan dört siyasi araştırmanın tasarımında, bulgularının değerlendirilmesinde ve raporlaştırılmasında görev yaptı. 1998-2007 arasında BZD Yayınları’nda çevirmen ve yazar olarak çalıştı.
Çevirileri ve makaleleri dışında yazdığı kitaplar: CHP Nedir Ne Değildir (1976), Türkiye’de Siyasi Kutuplaşmalar ve Seçmen Davranışları (Sezgin Tüzün’le birlikte, 1998), Eğrisi Doğrusu (Ayşe Bilge Dicleli ile birlikte, 2005), Mevlâna: Hamdım Piştim Yandım (2007), Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan: Direniş ve İsyan Yılları (2011), Cizre-Bohtan Beyi Bedirhan: Sürgün Yılları (2013).
