Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile Rusya’ya yeni bir nükleer silahsızlanma anlaşması üzerinde hızla uzlaşmaları çağrısında bulundu.
ABD ile Rusya arasındaki son bağlayıcı nükleer silah kontrol anlaşması olan New Start’ın gece yarısı itibarıyla resmen sona erdi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, mevcut anlaşmanın sona ermesini “uluslararası barış ve güvenlik açısından son derece ciddi bir an” olarak nitelendirdi.
Nükleer silah kullanım riskinin onlarca yılın en yüksek seviyesine çıktığını vurgulayan BM Genel Sekreteri, “On yılların kazanımlarının çözülmesi bundan daha kötü bir zamanda gerçekleşemez” dedi.
BM Genel Sekreteri, Washington ve Moskova’yı gecikmeden müzakere masasına dönmeye ve yeni bir silahsızlanma çerçevesi üzerinde anlaşmaya varmaya çağırdı.
ABD ve Rusya, dünyadaki nükleer başlıkların yüzde 80’inden fazlasına sahip. Soğuk Savaş’tan bu yana iki ülke arasında çeşitli nükleer silah kontrol anlaşmaları yürürlükteydi.
2010 yılında imzalanan New Start Anlaşması, her iki tarafın en fazla 800 fırlatma sistemi ve ağır bombardıman uçağına, ayrıca 1550 konuşlandırılmış stratejik nükleer başlığa sahip olmasını öngörüyordu. Anlaşma aynı zamanda bir doğrulama mekanizması da içeriyordu.
Anlaşmanın sona ermesiyle birlikte dünya, daha az denetlenen bir nükleer düzene geçiş yapmış oldu. Özellikle Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya başlattığı geniş çaplı saldırının ardından denetimlerin 2023’te askıya alınması, süreci daha da kırılgan hale getirmişti.
Guterres, “Yarım yüzyıldan uzun bir süredir ilk kez, ABD ve Rusya’nın stratejik nükleer cephanelikleri üzerinde hiçbir bağlayıcı sınırın olmadığı bir dünyayla karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
Öte yandan ABD, 2019 yılında Rusya ile 1987’de imzalanan Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler (INF) Anlaşması’ndan da çekilmişti.
DIŞ HABERLER
