Protestocuların yanında olduklarını belirten İranlı bir grup sosyolog, yaptıkları ortak yazılı açıklamada, ‘Müdahaleci bir güvenlik yaklaşımı olmaksızın şiddet içermeyen sivil protesto hakkını ve devrimci talepleri vurgulamaya devam ediyoruz’ ifadelerini kullandı
İran’da bir grup sosyolog, Tahran’da 28 Aralık’ta başlayarak her tarafa yayılan protestolar ve buna dair rejimin saldırılarına karşı yazılı bir açıklama gerçekleştirdi. Açıklamanın internet kesintileri sebebiyle günlerce yapılamadığı ifade edilen açıklamada, “Biz, bir grup İranlı sosyolog olarak, İran halkının içler acıması sosyo-ekonomik durumu ve siyasi ve kültürel abluka karşısında protesto etme sivil haklarını vurguluyor, sivil toplumun sesinin bastırılmasını ve bu topraklardaki kadınlara, erkeklere ve çocuklara yönelik şiddeti kınıyoruz” denildi. Sosyologların, sivil ve sosyal sorumluluk gereği eleştirel, yaratıcı ve dönüştürücü bir yerde durduklarının belirtildiği açıklamada, bu yüzden protestoları destekledikleri ve protestolara katılanların yanında durdukları dile getirildi.
Açıklamanın devamında şunlar sıralandı:
- Güvenlik diliyle protestoları inkar etmek ve tanımamak, İran’daki bugünkü sosyal gerçekliği yansıtmamakta ve protestoların daha derin katmanlarda başka bir fırsatta ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İranlıların büyük bir bölümünün protestolarıyla bu şekilde yüzleşmek, önceki ulusal olmayan ve etkisiz stratejilerin tekrarıdır
- Şiddete karışmakla suçlayarak ve alanı güvenlikçi anlayışla ele almak, protestocuları ve taleplerini bastırmak, çeşitli protestocu grupların sivil ve vatandaşlık haklarını inkar etmek anlamına gelir ve insan hakları ihlallerinin açık bir örneğidir.
- Kamuoyundaki medya otoritesini uzun zamandır kaybetmiş olan İran Radyo ve Televizyon Kurumu’nun tekdüze, tek taraflı ve ulusal olmayan anlatımıyla sivil toplumun iç ve dış iletişim kanallarını kesmek; Bu, özellikle bu Ocak ayındaki protestolarda entelektüellerin ve sivil toplum temsilcilerinin ifade özgürlüğü hakkının engellenmesinin açık bir örneğidir.
- İran ulusunun yanındayız ve mevcut İran’ın sosyal gerçeklerini ulusal bir görev olarak tanımlayıp açıklıyoruz ve müdahaleci bir güvenlik yaklaşımı olmaksızın şiddet içermeyen sivil protesto hakkını ve devrimci talepleri vurgulamaya devam ediyoruz. İran sosyolojik bilim camiasının eleştirel, özgür, bilimsel diyalog kapasitesinin ve protesto eden sivil toplumun taleplerinin çarpıtılmış anlatılarından arınmış olmasının; yönetim sisteminin politika yapıcıları tarafından unutulmuş bir sosyal varlık ve fırsat olduğunu hatırlatırız.”
İmzacılar
Açıklamada imzası bulunan sosyologlar şu şekilde: “Amir Aravand, Mohammad Karim Asayesh, Shahram Eqbalzadeh, Hassan Omidvar, Ahmad Bukharaei, Leili Haji Aghaei, Homeira Haji Mohammad Kazemi, Hossein Hojatpanah, Mardan Heydari, Elham Hosseingholizadeh, Giti Khazaei, Abdolali Hosseiniun, Seyyed Majid Khalili Amin, Nazanin Delnavaz, Mohtar Rahmani, Payam Roshanfekr, Mohsen Zamani, Zohreh Soroushfar, Ali Samiei, Alia Shakarbeigi, Elnaz Shiri, Seyyed Hashem Sahibdad, Hassan Saremi, Mehran Solati, Fardin Tahmasebi, Javad Azimi, Fatemeh Alamdar, Mohammad Alipour, Mahnaz Alizadeh, Adele Fakhri, Morteza Qalbi, Esmaeil Qanavati, Alireza Kermani, Mohsen Kalhornia, Amin Kenzi, Neda Golbahari, Pouria Golmohammadi, Mitra Manai, Saeed Moeedfar, Ali Malekpour, Alireza Malekli, Fatemeh Mousavi Mirak, Fatemeh Mousavi Viaye, Vahid Mohajeri, Bida Mirhosseini, Halil Mirzaei, Neda Milani, Mehrdad Nazeri, Elham Nazari, Fariba Nazari, Fahimeh Nazari, Ali Nouri, Hamidreza Nourifard, Mahboobeh Sadat Hodi.”
Avukatlardan adil yargılama çağrısı
İran’da 48 avukat, İran Ulusal Devrimi’nin tutuklularının haklarının ihlal edilmesine karşı yargı makamlarını adil yargılama ilkelerine uymaya çağırdığı bir bildiri yayımladı. Protestolarda gözaltına alınanlara uyarıda bulunulan açıklamada, savunma haklarının asla siyasi-güvenlik baskıları ve hukuk dışı yorumlarla etkilenmemesi gerektiği vurgulandı.
“Halkın haklarını savunmak için yasal görevlerimizi yerine getirmekten bir an bile tereddüt etmeyeceğiz. İnsanlar ne kadar çok sıkıntıya düşerse, avukatlar da onların haklarını savunmada o kadar kararlı olacaktır” denilen açıklamada, “Biz, bir grup avukat olarak, 28 Aralık protestolarının sanık ve tutuklularının haklarının ihlallerinin sıklığı ve sürekliliğine karşı ciddi bir şekilde uyarıda bulunurken, bu uygulamaların devam etmesinin hukuk kurumunu itibarsızlaştıracağını ve hukukun üstünlüğünün son tezahürlerini yok edeceğini vurguluyoruz. Bu nedenle, açık talebimiz hukuka uygunluk, savunma haklarının kamuya açık ve pratik güvenceleri ve adil yargılama ilkelerine tam bağlılıktır; bunların gerçekleştirilmesi, adaleti korumak ve insan ve hukuk ihlallerinin tekrarını önlemek için temel bir koşul olacaktır” ifadelerine yer verildi.
Hak ihlalleri yaşatıldı
Yargısal anlamda pek çok hukuksuzluğun yaşandığı belirtilen açıklamada şunlar kaydedildi: “Son dönemdeki toplu tutuklamalar sırasında, 48. Madde bahanesiyle savcılıkta bağımsız savunma avukatı hakkının tamamen reddedilmesi, bazı mahkemelerde avukat seçme ve avukat bulundurma hakkının ihlali, aceleci yargılamalar, icra memurlarından gelen aynı raporlar ve benzer suçlamaların açıklanması, hatta bazen savcılık ve mahkeme şubelerinde aynı ve çoğu zaman hatalı kararların verilmesi, davaların birkaç ve belirli şubelere yönlendirilmesi, duruşmaların birkaç dakika sürmesi ve ailelere bilgi ve hesap verebilirlik konusunda kısıtlamalar getirilmesi gibi çok sayıda vaka yaşanmıştır. Sanıkların ve tutukluların hakları, savunma hakkı, avukata erişim hakkı, suçlamalar ve davanın içeriği hakkında bilgilendirilme hakkı, gizlilik ve insan onuruna saygı hakkı, ailenin soruşturma makamı ve gözaltı yeri hakkında bilgilendirilme hakkı ve tutuklunun sağlığı konusunda güvence alma hakkı da dahil olmak üzere, doğuştan gelen, zorunlu ve apaçık haklardır. Diğer sorunlar arasında ailelerin soruşturma makamına erişiminin kısıtlanması, televizyonda yasadışı itirafların yayınlanması, tutukluların yasal temsil almalarının yasadışı bir şekilde kısıtlanması veya yasaklanması, davanın içeriğiyle orantısız tutuklama emirlerinin çıkarılması veya tutuklamaya yol açan emirler, temas ve ziyaretlerin kısıtlanması, çeşitli bahanelerle kefalet emirlerinin uygulanmaması ve cezaevlerinde aşırı kalabalık yer almaktadır.”
Hastalıkların yayılması, tutsakların sağlık ve tıbbi durumlarına gereken özenin gösterilmediği vurgulanan açıklamada, şiddet içeren muamele, baskı altında itiraf alınması ve tutukluların hücre hapsinde tutulmasıyla ilgili duyumlar aldıkları belirtildi.
Açıklamada imzası bulunanlar şu şekilde: “Hassan Aghakhani, Mohammad Hossein Aghasi, Masoud Ahmadian, Amin Adel Ahmadian, Shahla Arouji, Hassan Asadi Zeidabadi, Babak Eslami Farsani, Astareh Ansari, Mahmoud Behzadi Rad, Parto Burhanpour, Babak Paknia, Milad Panahipour, Houshang Pourbabaei, Seyed Hossein Taj, Mahdakht Damghanpour, Payam Darfashan, Saideh Hosseinzadeh, Maryam Khojasteh, Gholamreza Khairuddin, Fatemeh Khorsand ve Mahmoud Taravatroui.”
DIŞ HABERLER
