Suriye Geçici Hükümeti ile Türkiye’nin desteklediği saldırılar sonucu 21 gündür kuşatma altında bulunan Kobanê’de, sağlık, elektrik, su ve gıda alanlarında insanlık krizi her geçen gün daha da ağırlaşıyor
Suriye Geçici Hükümeti ile Türkiye’nin desteklediği gruplar, DSG Genel Komutanlığı’nın Fırat’ın batısında bulunan Dêr Hafir’den çekileceğini açıklamasına rağmen, 18 Ocak 2026 tarihinde Dêr Hafir’a saldırdı. Türkiye’nin komutası ve teknik desteğiyle başlatılan bu saldırılar kısa sürede Tebqa, Reqa, Dêrazor ve Hesekê bölgelerine kadar yayıldı. 20 Ocak’ta ise Kobanê, Geçici Şam Hükümeti ile Türkiye’nin desteklediği gruplar tarafından kuşatma altına alındı. Kuşatmanın 21. gününde, kentte yaşanan insani kriz her geçen gün daha da derinleşiyor.
Kobanê, 360 köy, 5 belde ve 2 ilçesiyle birlikte yaklaşık 600 bin nüfusa sahip. Bölge halkının büyük bir bölümü geçimini ziraat, su kuyuları sondaj işleri ve hayvancılıkla sağlıyor. Kırsal alanları geniş olan Kobanê, şehir merkezi açısından küçük bir yerleşim alanı konumunda bulunuyor ve altyapısı sınırlı bir nüfusu kaldırabilecek kapasiteye sahip. Ancak Türkiye’nin desteklediği Geçici Şam Hükümeti’nin 21 gündür sürdürdüğü kuşatma nedeniyle, köylerde yaşayan binlerce kişi saldırılardan kaçarak Kobanê şehir merkezine sığınmak zorunda kaldı. Ayrıca Tepqa, Reqa, Eyn Îsa ve Girê Sipî’deki mülteci kamplarından da çok sayıda insan Kobanê’ye geldi. Mültecilerin büyük bir bölümü okullarda, boş dükkanlarda ve bazıları da kendi araçlarında yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Özellikle ısınma, barınma ve temel yaşam ihtiyaçları konusunda ciddi zorluklar yaşanıyor.
Hastanelerde mazot ve ilaç kritik seviyede
Fırat Kantonu Sağlık Kurulu Eşbaşkanı Ahmet Mahdut, Kobanê’deki hastanelerin durumuna ilişkin verdiği bilgilere göre kentte 4 genel ve 2 özel olmak üzere toplam 6 hastane bulunuyor ve bu hastaneler 24 saat hizmet veriyor. Hastanelerin kesintisiz elektrikle çalışması gerektiğini belirten Mahdut, genel hastanelerde üçer, özel hastanelerde ise ikişer jeneratör bulunduğunu söyledi. Bu jeneratörlerin günlük yaklaşık bir ton mazot tükettiğini, ayrıca kentte bulunan 12 ambulansın aylık mazot ihtiyacının 10 tonu bulduğunu ifade etti. Mahdut, mevcut mazot stoklarının yalnızca 10 gün yetecek düzeyde olduğunu vurguladı.
Ahmet Mahdut, her gün yüzlerce hastanın hastanelere başvurduğunu, özellikle Reqa ve çevre bölgelerden gelen mülteciler nedeniyle hastanelerin tamamen dolu olduğunu ve yeni hasta kabul edilemediğini belirtti. Kış koşulları nedeniyle salgın hastalıkların arttığını, soğuk algınlığına ilişkin ilaç stoklarının tükendiğini söyledi. Oksijenin kalmadığını, astım ilaçlarının, tahlil için gerekli ilaçların, ameliyatlarda kullanılan anestezi ilaçlarının, tansiyon ve şeker hastaları için gerekli ilaçların tamamen tükendiğini ve acil ihtiyaç haline geldiğini ifade etti.
Okullar mültecilere açıldı, eğitim durdu
Kobanê’de ilk, orta ve lise düzeyinde toplam 17 okul ile bir üniversite bulunuyor. Bu okullarda her yıl yaklaşık 72 bin öğrenci eğitim görüyordu. Kobanê Üniversitesi’nde ise bin beş yüz öğrenci eğitim alıyordu. Ancak Türkiye’nin desteklediği HTŞ çetelerinin saldırıları ve kentin kuşatma altında olması nedeniyle binlerce öğrenci eğitimlerine devam edemiyor. Okulların büyük bir bölümü, saldırılar nedeniyle yerlerinden edilen mültecilere barınma alanı olarak tahsis edilmiş durumda.
Fırınlar ve ekmek üretimi tehlikede
Kobanê şehir merkezinde iki genel fırın, köylerde ise üç fırın bulunuyor. Bu fırınlar her gün yaklaşık 500 binden fazla insan için ekmek üretmek zorunda. Mazotla çalışan fırınların aylık mazot ihtiyacı 150 bin litreyi buluyor. Fırınlardan sorumlu kurum, mevcut mazot stoklarının yalnızca 10 gün yetecek durumda olduğunu ve bu sürenin ardından fırınların hizmet veremeyeceğini belirtti.
21 gündür elektrik yok
Kobanê Enerji Kurulu Eş Başkanı Welîd Cuma, 18 Ocak’tan bu yana Kobanê’de elektriğin tamamen kesik olduğunu söyledi. İlk etapta Kobanê ve Sirînê’de elektriğin kesildiğini, üç gün sonra geçici olarak verildiğini ancak yarım saat sonra yeniden kesildiğini belirten Cuma, Kobanê şehir merkezi ile birlikte 360 köyün 20 gündür elektriksiz olduğunu ifade etti.
Elektrik kesintisinin hastaneleri, fırınları ve su teminini doğrudan etkilediğini belirten Cuma, birçok hastanın evlerinde oksijen cihazı kullandığını ve bu durumun hayati risk yarattığını söyledi. Kobanê’ye gelen elektrik hattının Sirînê üzerinden geçtiğini, bu hattın kesilerek elektriğin kente ulaşmasının engellendiğini belirtti. Aynı şekilde su hattının da kesildiğini, elektrik olduğu dönemlerde suyun Fırat Nehri’nden pompalanarak kente ulaştırıldığını ifade etti.
Su, gıda ve bebek maması krizi
21 gündür süren kuşatma ve elektrik kesintileri nedeniyle Kobanê’de ciddi bir su krizi yaşanıyor. Kentte bulunan 15 su istasyonundan 14’ü elektrik kesintisi nedeniyle tamamen devre dışı kalmış durumda. Halk su ihtiyacını kuyulardan karşılamaya çalışıyor, ancak kuyulardan su çekmek için de elektriğe ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle sınırlı imkânlarla jeneratörler kullanılıyor.
Öte yandan bebekler için süt ve mama neredeyse tükenmiş durumda. Bu durum özellikle yeni doğan bebekler için hayati risk oluşturuyor. Her ne kadar bazı alternatif yollarla sınırlı miktarda gıda temin edilmeye çalışılsa da, bu yardımlar halkın yalnızca küçük bir kesiminin ihtiyacını karşılayabiliyor.
Kobanê’de kuşatma devam ettikçe, sağlık, su, elektrik ve gıda alanlarında yaşanan krizin daha da derinleşmesinden endişe ediliyor.
Haber: Cûdî Îbrahîm / ANF
