Kayyımlar 12 taşınmazı gasp etti: Amed’de 71 davadan 2’si lehe sonuçlandı

2019-2024 kayyım sürecinde en az 128 belediye taşınmazı kaymakamlık ve bakanlıklara tahsis edildi. Yargı süreçlerinde ise mahkemeler kayyımların yanında yer aldı

Kayyımlar döneminde belediyelere ait taşınır veya taşınmazların farklı kurumlara tahsislerine dair kapsamlı bir çalışma hazırlandı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Belediyeler Birliği’nin (GABB) hazırladığı çalışmada, tahsisler, hukuki süreçler ve sonuçlarına dair önemli detaylara yer verildi.

Çalışma, 2019-2024 tarihleri arasındaki ikinci kayyım dönemini kapsıyor. Amed Büyükşehir, Peyas (Kayapınar), Rezan (Bağlar), Yenişehir, Karaz (Kocaköy), Hênê (Hani), Erxenî (Ergani); Wan/Rêya Armûşê (İpekyolu), Ebex (Çaldıran), Artemêt (Edremit), Bêgirî (Muradiye), Payîzava (Gürpınar); Mûş, Gimgim (Varto), Kop (Bulanık); Şirnex/Cizîr (Cizre); Colemêrg/Gever (Yüksekova); Mêrdîn/Şemrex (Mazıdağı), Dêrik; Agirî/Giyadîn (Diyadin) ile GABB’a ait taşınmaz/taşınırlar ele alınıyor.

Kayyım yönetimindeki belediyeler

Wan Büyükşehir, Mêrdîn Büyükşehir, Sêrt, Êlih, Dêrsim, Colemêrg, Xelfetî, Mixs (Bahçesaray) ve Qaxizman (Kağızman) belediyeleri ise halen kayyım yönetimlerinde bulunması nedeniyle çalışmanın kapsamı dışında tutuldu.

Tahsis edilen taşınmaz/taşınırların büyük bir bölümü şunlar oldu:

• Kadın Destek Evleri
• Zarokistan / Çocuk Yaşam Merkezleri
• Kültür ve sanat merkezleri
• Taziye Evleri
• Engelsiz Yaşam Merkezleri
• Spor kompleksleri
• Sosyal tesisler
• Kütüphaneler
• Arsalar

Kayyımların tahsis ettiği kurumların başında ise, kaymakamlıklar ve bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) ile bakanlıklar geldi.

Tahsis işlemlerini yoğunlaştığı illerin başında Amed geldi:

• Amed Büyükşehir: 17 taşınmaz
• Peyas: 32 taşınmaz
• Yenişehir: 10 taşınmaz ve taşınırlar

31 Mart 2024 yerel seçimleri sonrası belediyeleri yeniden kazanan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) eşbaşkanları, ilk iş olarak meclis kararlarıyla bu kararları iptal etti. Ayrıca belediyelerin büyük bir bölümü, “yürütmenin durdurulması” talebiyle idare mahkemelerinde iptal davaları açtı.

Mahkemeler kayyımın yanında! 

Çalışmada, bu sürece dair kapsamlı bilgilere yer verildi. Tahsislerin iptallerine dair toplam 71 dava açıldı. 61’i belediye aleyhine sonuçlanırken, sadece 5 tanesi belediye lehine sonuçlandı. Dosyalardan 5’i halen yerel mahkeme aşamasında.

Yerel mahkemenin karar verdiği 66 dosyada taraflar istinaf başvurularında bulundu. Gever Belediyesi’ne ait dosyada yerel mahkemenin verdiği lehe karar, istinaf incelemesi sonucunda belediye aleyhine sonuçlandı. Lehe sonuçlanan Peyas Belediyesi’nin tarafı olduğu Ceren Kadın Merkezi ilgili dosya ile Hênê Belediyesi’nin taraf olduğu dosyanın istinaf incelemeleri devam ediyor.

Lehe sonuçlanan dosyalardan sadece GABB’ın Yerel Yönetimler Akademisi dosyası ile Karaz Belediyesi Taziye Evi dosyası istinafta kesinleşti.

İstinaf incelemesi devam eden şu an toplam 35 dosya bulunuyor. 31 dosyadan 2’si 29’u belediyelerin aleyhine sonuçlandı.

Belediye aleyhine verilen kararların büyük bölümü, taşınmazların “amaç dışı kullanımın” varlığına dair herhangi bir delilin olmaması gerekçe gösterildi.

Amed Büyükşehir Belediyesi: 17 taşınmazı tahsis edildi. Bunlar arasında Devegeçidi Piknik Alanı Sosyal Tesisleri, Gezin Sosyal Tesisleri gibi sosyal amaçlı tesisler de yer aldı. Yeni yönetim bu taşınmazların iadesi için 12 meclis kararı aldı ve iptal davaları açtı.

13 taşınmazın iadesi için alınan 8 meclis kararına karşı açılan davalar, belediye aleyhine sonuçlandı. İstinaf başvuruları esastan reddedildi. Bu taşınmazlar şöyle:

1. Gezin Kampı (Xarpêt/Gezin Beldesi’nde): Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
2. Ali Emiri Bilgi Evi, Merkez Bilgi Evi, Ali Gaffar Okan Akademi Lise, Temapark Kitap Evi, Kardeşlik Parkı, Kent Meydanı Kitap Kafe: İl Milli Eğitim Müdürlüğü
3. Batıkent Ekolojik Parkı: İl Sağlık Müdürlüğü
4. Hezo ilçesi, Camii Mahallesi, 209 Ada, 4 Nolu Parsel: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
5. Pasûr ilçesi, Yeni Mahalle, 288 Ada 2 Nolu Parsel: Gençlik ve Spor Bakanlığı
6. Peyas ilçesi, Kayapınar Mah. 8085 parsel (Din Kültür Merkezi Binası): İlçe Müftülüğü
7. Licê ilçesi, Yenişehir Mahallesi, Kapalı Halı Saha, Açık Basketbol ve Tenis Kortu: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
8. Peyas ilçesi, Fırat Mahallesi, Tema Parkı’nda bulunan WC: İlçe Müftülüğü

4 taşınmazın istinaf inceleme süreci sürüyor:

• Devegeçidi Sosyal Tesisleri: İl Milli Eğitim Müdürlüğü
• Yenişehir ilçesi, 474 Ada 1 ile 11 Nolu Parsel (Sevgi Evleri Sitesi): Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
• Sur ilçesi, Camiikebir Mah. Hizmet Binası: İlçe Müftülüğü
• Şankuş (Çüngüş) ilçesi, Çınar Mahallesi, 146 Ada 31 Nolu Parsel: Şankuş Belediyesi

Peyas Belediyesi: Tahsis adı altında yürütülen varlık transferinin etkilerini en yıkıcı biçimde yaşayan belediye oldu. Hizmet binasından spor kompleksine, kültür merkezlerinden taziye evlerine, kütüphanelerden eğitim destek evlerine kadar belediyenin 32 taşınmazı tahsis edildi. 16 taşınmaz doğrudan kaymakamlığa, 6 taşınmaz ise kaymakamlık bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na verildi.

Bunlara karşı 3’ü mükerrer toplam 31 dava açıldı. Ceren Kadın Merkezi için 3 ayrı dava görüldü. İlk  davada belediye lehine karar verildi. Vakıf itirazda bulundu. Vakfın itirazı kabul edildi. Sonrasında taraflar kararı istinafa götürdü. Benzer bir durum Cegerxwîn Kültür Merkezi için yaşandı. Milli Eğitim Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’na tahsis edilen taşınmazla ilgili açılan 2 dava belediye aleyhine soanuçlandı. Bunlardan biri istinafta kesinleşti.

İstinafta kesinleşen 11 davalık taşınmazlarlar şunlar:

1. Eski Belediye Hizmet Binası: Hazine ve Maliye Bakanlığı
2. Kayapınar Mah. 1768 ada, 1 nolu parsel: Kaymakamlık
3. Barış, Medya, Mezopotamya ve Talaytepe’deki taziye evleri: Kaymakamlık
4. Fırat Mahallesi, Halk Kütüphanesi: Hazine ve Maliye Bakanlığı
5. 1894 ada 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
6. 305 ada 5 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
7. 2054 ada, 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
8. Fırat Mahallesi, Millet Kıraathanesi: Hazine ve Maliye Bakanlığı
9. Medya Mahallesi, Eğitim Destek Evi: Kaymakamlık
10. Cegerxwîn Kültür Merkezi: Eğitim Bakanlığı
11. Aile Destek Merkezi: Kaymakamlık

İstinaf incelemesi devam eden taşınmazlar şöyle:

1. Taziye Evi, Çocuk Yaşam Evi: SYDV
2. Kayapınar Mah. 1740 ada 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
3. Kayapınar Mah, 1730 ada 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
4. 2850 ada 3 nolu parseldeki Aile Destek Merkezi: SYDV
5. Çölgüzeli Aile Destek Merkezi: SYDV
6. Huzurevleri Kadın Destek Evi: SYDV
7. Suriçi Aile Destek Merkezi: SYDV
8. Fırat Mahallesi, 1847 ada, 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
9. Peyas Mahallesi, 466. Sokaktaki Spor Kompleksi: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
10. 8201 ada 1 nolu parseldeki taşınmaz: Kaymakamlık
11. Nazım Hikmet Caddesi, 1742 ada 1 nolu parseldeki kütüphane: Kültür ve Turizm Bakanlığı
12. Huzurevleri Mahallesi, 21. Sokaktaki taşınmaz: Kaymakamlık
13. Zarokistan Gündüz Bakım Evi: Kaymakamlık
14. Oyuncak Kütüphanesi: Kültür ve Turizm Bakanlığı
15. Barış ve Talaytepe mahallelerindeki okuma salonları: Eğitim Bakanlığı
16. Ceren Kadın Merkezi: Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA)
17. Cegerxwin Kültür Merkezi: Hazine ve Maliye Bakanlığı

Belediyenin iki taşınmazı hakkında açılan dava yerel mahkeme aşamasındayken, bir dava belediye lehine sonuçlanıp tahsis yapılan kurum tarafından istinafa taşındı:

1. Çocuk Yaşam Merkezi: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı
2. Ceren Kadın Merkezi: TÜGVA

Yenişehir belediyesi: 10 taşınmaz başka kurumlara tahsis edildi. 10 meclis kararına karşı açılan davalardan 9’u  belediye aleyhine sonuçlandı ve bunların 8’i istinafta kesinleşti. Bir dosyanın istinaf incelemesi devam ediyor. 1 dosya yerel mahkemede görülmeye devam ediyor.

İstinafta kesinleşen yerler şunlar:

1. Ahi Evran İkinci Bahar Millet Kıraathanesi: SYDV
2. Ahi Evran Hanım Evi Millet Kıraathanesi: SYDV
3. Seyrantepe TOKİ Bilgi Evi: Kaymakamlık
4. Seyrantepe Ahi Evran Kütüphanesi: Kaymakamlık
5. Engelsiz Yaşam Merkezi: SYDV
6. Ahi Evran Engelsiz Yaşam Merkezi: SYDV
7. Ofis Nev Mekan Kütüphanesi: SYDV
8. İlk Bahar Millet Kıraathanesi: SYDV

Rabia Tül Adevviye Kültür Merkezi davası belediye aleyhine sonuçlandı. Belediye kararı istinafa taşıdı. İnceleme devam ediyor. Belediye sınırları içindeki 3 parkta (Prof. Dr. Aziz Sancar Parkı, Nev Park ve Barış Parkı) bulunan taşınmazların, İl Sağlık Müdürlüğü’ne tahsisine ilişkin dosya ise yerel mahkeme aşamasında.

Yine belediyenin iş makinaları ve binek araçlarından oluşan 6 adet taşınır 2 kuruma tahsis edildi. Mahkeme belediye aleyhine karar verdi. Belediye envanterindeki 3 taşınırın Semsûr/Samsat Belediyesi’ne tahsis edilmesi dikkai çekti. Diğer 3 araç kaymakamlığa verildi.

Kaymakamlıkla yapılan yazışmalar neticesinde 3 araç belediyeye iade edildi. (İstinaf belediye aleyhine karar verdi)

Yenişehir’de ortaya çıkan bir başka durum, belediye taşınmazları üzerindeki SYDV işgali. 2 taşınmazın tahsis süresi dolmasına rağmen SYDV buraları tahliye etmiyor:

1. Nuri Dersimi Bulvarı, TOKİ Üçkuyu 16. Sokak’taki taşınmaz
2. Elazığ Caddesi, Fabrika Mahallesi, 839. Sokak’taki taşınmaz

Rezan Belediyesi: 2 taşınmaz akademi binası ve hizmet binası yapımı için 2016 yılında GABB’a tahsis edildi. Bu işlem 2021 yılında kayyım tarafından iptal edildi. Taşınmazlar Milli Eğitim Müdürlüğü’nün kullanımına bırakıldı. Her iki arsa yeniden GABB’a tahsis edildi.

Karaz Belediyesi: Kağıthane Belediyesi tarafından yaptırılarak Karaz Belediyesi’ne hibe edilen Merkez Taziye Evi’nin üst katı, kayyım döneminde SYDV’ye tahsis edildi. Yapının tahsis amacına aykırı olarak kullanıldığının tespit edilmesi üzerine, tahsis işlemi meclis kararıyla iptal edildi. Vakfın karşı davası reddedildi. Karar istinafta kesinleşti. Buradaki karar, tahsis dosyalarında belediye lehine sonuçlanıp istinafta kesinleşen 2 dosyadan birisi oldu.

Hênê Belediyesi: 5 taşınmaz başka kurumlara tahsis edildi. 1 taşınmaz, kaymakamlıkla yapılan görüşmeler neticesinde varılan mutabakatla geri alındı. 4 taşınmazın tahsisinin iptaline dair alınan meclis kararları, ilgili kurumlar tarafından yargıya taşındı. 1 taşınmazla ilgili dava belediye lehine sonuçlandı:

• Necip Fazıl Kısakürek Gençlik ve Kültür Merkezi: Hazine ve Maliye Bakanlığı

Süreçleri devam eden taşınmazlar şöyle:

1. Gürbüz Mah. 260 ada 92 nolu taşınmaz: İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü
2. Sabiha Macar Kadın Taziye Evi ve Sosyal Tesisler Binası: Hazine ve Maliye Bakanlığı
3. Güli Güç Kadın ve Çocuk Konuk Evi Binası: Hazine ve Maliye Bakanlığı
4. Nene Hatun Kadın Taziye Evi ve Sosyal Tesisler: Hazine ve Maliye Bakanlığı

Erxenî Belediyesi: 1 taşınmaz İl Sağlık Müdürlüğü’ne, 2 taşınmaz Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tahsis edildi.

Rêya Armûşê Belediyesi: 1 kütüphane İl Kültür Müdürlüğü’ne tahsis edildi. Başvuru istinaf sürecinde reddedildi.

Ebex Belediyesi: 1’i gençlik merkezi, 1’i kapalı spor kompleksi olmak üzere 2 taşınmaz kaymakamlığa tahsis edildi. Kaymakamlık aleyhine tahliye davası süreci başlatılacak.

Artemêt Belediyesi: 2 taşınmaz İlçe Müftülüğü ile SYDV’ye tahsis edildi. Belediye henüz herhangi bir hukuki süreç başlatmadı.

Bêgırî: 1 taşınmaz VASKİ Genel Müdürlüğü’ne, 2 daire Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne, 1 taşınmazın İlçe Sağlık Müdürlüğü’ne, belediye binasında bağımsız bölüm SGK Müdürlüğü’ne, belediye fırınının bir katı Gençlik Spor İl Müdürlüğü’ne, 1 adet pikap İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne tahsis edildi.

Payîzava Belediyesi: Kaymakamlığa tahsis edilen belediye varlıkların dair hukuki süreç devam ediyor.

Mûş Belediyesi: Bir önceki AKP’li yönetim, 5 taşınmazı başka kurumlara tahsis etti. İncelemeler devam ediyor.

Gimgim Belediyesi: Bir iş merkezinde belediyeye ait 13 adet bağımsız bölüm, İlçe Müftülüğü’ne tahsis edildi. Kayyım kararına karşı açılan davanda süreç devam ediyor.

Eski belediye iş merkezindeki 6 adet taşınmaz SYDV’ye tahsis edildi. Kayyım kararına karşı herhangi bir iptal yoluna gidilmedi. 2 adet kar motosikleti, İl Özel İdare’den geri alındı.

Kop Belediyesi: Belediye iş Merkezi’nin ikinci katı tamamen SYDV’ye, birinci katının bir bölümü de vakıf  bünyesinde faaliyet yürüten Aile Destek ve Eğitim Merkezi’ne tahsis edildi. Belediye meclislinin iptal kararına  rağmen taşınmazlar tahliye edilmedi.

Cizîr Belediyesi: Taziye evlerinden kurs merkezlerine, dengbêj evlerinden arsalara kadar bir çok taşınmaz, kayyım yönetimi döneminde başka kurumlara tahsis edildi. Yargı süreçleri devam ediyor:

1. Cudi Mahallesi Taziye Evi: İlçe Müftülüğü
2. Konak Mahallesi kurs merkezi: İlçe Müftülüğü
3. Kale Mahallesi 6 parsel üzerindeki taşınmazlar: Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
4. Sur Mahallesi 2 arsa: Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
5. Dirsekli Mahallesi’ndeki arsa: İlçe Müftülüğü, dosya istinafta
6. Dirsekli Mahallesi 222 ada 1 nolu parseldeki taşınmaz: Hazine ve Maliye Bakanlığı
7. Dengbê Evi: Milli Eğitim Müdürlüğü, dosya istinafta
8. Kale Mahallesi’ndeki 833 ada, 13 nolu parseldeki arsa: Adalet Bakanlığı

Şemrex Belediyesi: Belediyenin kütüphanesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tahsis edildi. Karara karşı açılan davada belediye aleyhine hüküm kuruldu. Karar istinafa taşındı.

Dêrik Belediyesi: Gençlik merkezi, yarı olimpik havuz ve tenis kortundan oluşan 3 taşınmaz, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne tahsis edildi. Belediyeye ait bir adet LED ekran, seçimden önceki son mesai günü olan 29 Mart’ta 2024’te kaymakamlığa tahsis edildi. Tahsislere ilişkin herhangi bir hukuki süreç başlatılmazken, İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne tahsis edilen aracın iadesi için yasal yollara başvuruldu.

Gever Belediyesi: 4 taşınmaz başka kurumlara tahsis edildi. 1 taşınmazla ilgili meclis iptal kararı aldı. İstinaf incelemesi sırasında tahsisin devamına hükmedildi.

Giyadîn Belediyesi: 5 taşınmaz kaymakamlık ve Eğitim Müdürlüğü’ne tahsis edildi. 5 taşınmazın iadesi için idare mahkemesinde iptal davası açıldı. Söz konusu taşınmazlara dair dava süreci istinafta:

1. Göl Mahallesi 480 ada 23 parsel numaralı taşınmaz: Eğitim Müdürlüğü
2. İsağa Mahallesi 42 ada 16 parsel numaralı taşınmaz: Kaymakamlık
3. Murat Mahallesi 86 ada 3 parsel: Kaymakamlık
4. Göl Mahallesi 244 ada 74 parsel: Kaymakamlık
5. Köprü Kaplıcası mevkiinde bulunan 70 ada 22 parsel numaralı taşınmaz: Kaymakamlık

GABB’a ait taşınmaz

GABB’a ait eğitim hizmetlerinde kullanılmak üzere inşa edilen Yerel Yönetimler Akademi binası, İmam Hatip Hafızlık Ortaokulu olarak kullanılmak üzere İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tahsis edildi. 2024 yılında göreve gelen Birlik meclisi, tahsis kararını iptal etti.

Karara karşı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün açtığı dava reddedildi. Karara karşı yapılan istinaf başvurusu da reddedildi. Böylece karar kesinleşti.

Eğitim Müdürlüğü ve Valilikle yapılan görüşmeler neticesinde Akademi binasının tahliyesi konusunda mutabık kalındı.

Kaynak: MA