ABD-Çin görüşmesi uluslararası basında tartışılırken, Ortadoğu hattında ise ‘gizli’ diplomatik temaslar gündeme taşındı
ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında Pekin’de gerçekleşecek görüşme uluslararası basındaki yerini koruyor. Görüşmenin içeriği, piyasaya etkileri ve tarafların çıkarları tartışılmaya devam edilirken, görüşmenin odak noktalarından biri olan İran krizinde ise bölgesel aktörlerin “gizli” görüşmeleri basında yankı uyandırdı.
ABD-Çin görüşmesindeki tartışmaların odağında iki tarafın çıkarlarının gidişatı nasıl belirleyeceği vardı. İngiltere merkezli Reuters, söz konusu görüşmeye ilişkin “Trump, İran konusunda Çin’in yardımını istiyor ancak Pekin’in farklı planları olabilir” başlığı atarken, görüşmenin gidişatının belirsizliği için ise şu ifadelere yer verildi: “Çin’in çelişen çıkarları var. Bir yandan İran ordusunun kontrolündeki Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını istiyor. Çin’e giden petrolün büyük bir kısmı da dahil olmak üzere dünya arzının beşte biri bu su yolundan geçiyor. Öte yandan İran, önemli bir bölgede stratejik bir müttefik ve ABD’ye karşı bir denge unsuru. Ayrıca savaş, Çin açısından ekonomik olarak zarar verici olsa da, Amerika’nın diplomatik ve askeri dikkatini Hint-Pasifik bölgesinden uzaklaştırmış durumda.”
Tayvan gündemde
Öte yandan İngiltere merkezli The Guardian da gelişmeleri gündemine taşıdı. Haberde, Tayvan meselesinin de görüşmedeki önemli konulardan biri olacağına değinilerek, “Trump’ın ziyareti, ABD’nin Tayvan’a verdiği desteğin zayıfladığına dair herhangi bir işaret olup olmadığı açısından Tayvan’da da yakından takip edilecek. Trump, Pazartesi günü Xi Jinping ile ABD’nin Tayvan’a yaptığı silah satışlarını konuşacağını belirtti; bu ise ABD’nin Tayvan’a verdiği destek konusunda Pekin’e danışmama yönündeki tutumundan bir sapma anlamına geliyor” denildi.
Görüşmenin ekonomik etkisi
Öte yandan taraflar arasında devam eden ticaret tartışmaları da masada görüşülecek önemli bir konu olacak. Buna ilişkin yazan ABD merkezli Associated Press (AP), “Gümrük vergisi savaşının ticareti sert bir düşüşe sürüklemesinin ardından ABD ve Çin oluşan zararı onarmaya çalışıyor” başlığı attı. Haberde özellikle ABD’nin uyguladığı ek gümrük vergileri de dahil olmak üzere taraflar arasındaki hamlelerin birbirlerinin ekonomisine ciddi zararlar verdiği ve beklentinin de bu gerilimin azalması yönünde olduğu ifade edildi.
Başka bir haberinde görüşmenin ekonomik yansımalarını gündemine alan Reuters ise ayrıca haberinde Trump-Xi görüşmesi öncesi Güney Kore’de ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng arasında yapılan görüşmeyi hatırlattı. Trump-Xi görüşmesinde ele alınacak ekonomik önerilerin son hazırlıklarının yapıldığı görüşmeye dair ise herhangi bir resmi açıklama yayınlanmadı. Ancak Reuters haberinde kaynakların, tarafların karşılıklı olarak ticaret engellerini kaldırmaya yönelik 30 milyar dolarlık bir anlaşma beklediğini yazdı.
İsrail ve BAE arasında gizli görüşme trafiği
Uluslararası basında öne çıkan bir diğer başlık ise İran savaşı esnasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Birleşik Arap Emirlikleri ile gizlice görüştüğüne yönelik iddialar oldu. İsrail Başbakanlık Ofisi, Netanyahu, BAE Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nayhan ile gizlice görüştüğünü ve görüşmenin İsrail-BAE ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olduğunu açıkladı. Konuyu gündeme getiren İngiltere merkezli BBC ayrıca, BAE Dışişleri Bakanlığı’nın bu iddiaları reddettiğini ve Netanyahu’nun veya herhangi bir İsrail askeri heyetinin ülkeye kabul edilmediğine dair açıklamalarına yer verdi. BBC aynı zamanda haberinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de bu iddialar karşısındaki açıklamalarını da gündemleştirdi. Arakçi, sanal medya platformu X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada İsrail ile işbirliğinin affedilemez olduğunu ve yapanların hesap vereceğini söyledi.
Aynı iddiaları Reuters da gündemleştirdi. Kaynaklara dayandırılan haberde Netanyahu’nun, Şeyh Muhammed bin Zayed ile 26 Mart’ta Umman sınırındaki Al-Ain’de bir araya geldiği ve görüşmenin birkaç saat sürdüğü belirtildi.
ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) ise yine kaynağa dayandırdığı haberinde Mossad Direktörü David Barnea’nın İran savaşında BAE’yi “savaşı koordine etme” amacıyla en az iki kere ziyaret ettiğini yazdı. Bu ziyaretlerin ise Mart ve Nisan aylarında gerçekleştiği bildirildi.
Bu iddialar ise ABD merkezli Axios haber ajansı tarafından 26 Nisan tarihinde yayımlanan ve kaynaklara göre İsrail’in İran savaşının başında BAE’ye demir kubbe sistemi ve kullanımından sorumlu İsrail askerlerinin gönderdiğine dair haberi tekrar gündeme getirdi.
DIŞ HABERLER
