Adana’daki cezaevlerinde yaşanan ihlallere dair hazırlanan raporda ihlallerin sistematik hal aldığı belirtildi, keyfi uygulamalara son verilmesi çağrısı yapıldı.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Adana Temsilciliği, kentte bulunan cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine dair hazırladığı raporu kamuoyu ile paylaştı.
Açıklamada raporu paylaşan ÖHD Adana Temsilciliği Eşsözcüsü Aziz Sari, Kürkçüler F Tipi ve Suluca 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevi başta olmak üzere birçok cezaevinde “sistematik hak ihlallerinin devam ettiği” ve sağlık hakkına erişim engellerini, infaz yakmalarını, çıplak arama dayatmalarını, Kürtçe yazışmaların engellenmesini ve İdare ve Gözlem Kurulu uygulamalarını eleştirdi.
Kürkçüler Cezaevi’nde keyfi kararlar
Aziz Sari, Kürkçüler F Tipi Kapalı Cezaevi’ne ilişkin tespitlerini şöyle sıraladı:
“Hapishaneye mahkeme ve hastane sebepleriyle giriş – çıkış yapıldığında hukuka aykırı aramalara maruz kalındığı; çıplak aramaya varacak uygulamaların devam ettiği, oda aramalarının haftada birkaç defa gerçekleştiği ve gerekçesiz bir şekilde eşyalara el konulduğu, oda değişikliklerini ayda bir sefer yapılmaya başlandığı, mahpuslara gelen kitaplara ve dergilere herhangi bir yasaklama kararı olmamasına rağmen el konulduğu, ve mahpusların araştırmalarına olanak sağlayan kaynaklara ulaşımın kısıtlandığı, mahpusların kurumlara, ailelerine, arkadaşlarına gönderdikleri mektup içeriklerinin sansürlendiği veya mektuplara el konulduğu, Mahpuslara açılan disiplin soruşturmalarında gözlem kurulu tarafından orantısız ve hukuksuz bir şekilde hücre cezalarının verildiği ve bu hücre cezalarının mahpusların infazlarının uzatılmasına/yanmasına sebebiyet verdiği, mahpusların spor veya sohbet haklarının kullandırılmadığı ve hapishanede başlatılan kurs saatlerinin de görüş saatlerine denk getirildiği; bu nedenle mahpusların kurslardan faydalanamadıkları, ailesi ile iletişime geçemeyen ekonomik destek alamayan yabancı uyruklu mahpuslara diğer mahpusların temel ihtiyaçlar için eşya hibesi yapılmasına idare tarafından izin verilmediği, uzun zamandır ağız içi arama nedeni ile hastaneye sevklerin yapılamadığı, yapılması halinde ise tedavilerin yarım kaldığı, hastaneye sevklerin çok geç yapıldığı bu nedenle tedavilerden sonuç alınamadığı, mahpuslara verilen yemeklerde hijyen koşullarına uyulmadığı, yemeklerin besin değerinin düşük olduğu ve yağlı bir şekilde getirildiği, idare ile sorunların çözümü konusunda diyalog kurulamadığı, sıcak hava koşullarından kaynaklı yeterli soğutma ve hijyen imkanlarının sağlanamadığı İdare ve Gözlem Kurulunun denetlenemeyen, keyfi kararlar verdiği tespit edilmiştir.”
Suluca Cezaevi’nde parallel mahkeme
Aziz Sari, Suluca 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’ne dair tespitlerini ise şöyle sıraladı:
“Mahpusların tekli hücre tipi odalarda infazlarının gerçekleştirildiği, odalarının büyüklüğünün mutfak banyo dahil olarak yaklaşık olarak 8×5 adım ve penceresinin yaklaşık 30×40 cm olduğu, pencerenin sık tellerle örülü olduğu ve duvara baktığı, bu durumun hava dolaşımı ve yeterli gün ışığı alımını engellediği, mahpusların günün 23 saatlerini hücre tipi odalarında tek başlarına geçirdikleri, günde yalnızca 1 saat ve aynı koridorda bulunan sayıları 4-6 arasında değişen aynı mahpuslarla birlikte havalandırmaya çıktıkları, diğer koridor ya da blokta bulunan aynı suç grubuna mensup farklı mahpuslarla bir araya getirilmedikleri, içme suyunun kotalı olarak verildiğini, onunda dışında suyun tüketmek için hijyenik koşullara sahip olmadığı, kireçli olduğu ve ağır bir kokunun olduğu belirtilmiştir. Hapishanede 3 kişilik odalar bulunmasına rağmen herkesin tekli odada kalmaya zorlandığı ve 3’lü odaya geçme taleplerinin ise 24 saat kamera ile izlenen odaları kabul etmemeleri nedeniyle kabul edilmiyor. Sevkle gelen mahpusların eşyalarının hepsinin verilmediği ve bu sebeple birçok eşya için yeniden alışveriş yapmak zorunda kaldıkları, mahpusların yanlarında bulundurabilecekleri kitap sayısının 7 olduğu ve 3 tanesini idarenin kütüphanesinden alabildikleri, bir mahpusun odasında en fazla beş sayı gazete bulundurabildiği, haftada 1 saat spor 1 saat de atölyeye çıktıkları, ancak atölye saatlerinde hiçbir faaliyet olmadığı, açılan kurslara kendilerini yazdırsalar da kendilerinin faydalandırılmadığı ya da idare kendilerine sayı sınırı ya da halk eğitimin personel eksikliğinin olduğunu gibi bahanelerin sunulduğu, hastaneye gidiş gelişlerde mahpuslara ağız içi arama uygulamasının dayatıldığı, bu muameleyi kabul etmeyen mahpusların hastaneye gidişlerinin engellendiği ve sağlığa erişim haklarının ihlal edildiği, üstelik mahpuslar hakkında ‘aramaya karşı çıktı’ şeklinde tutanaklar tutularak disiplin soruşturmalarının başlatıldığı, hastaneye gitmek isteyen mahpusların ise sevklerinin 4-5 ay geciktirildiği, sevkleri gerçekleştirilen mahpusların ise bu kez de saatlerce ring araçlarında sağlıksız koşullarda bekletildikleri, her hafta oda aramasının ve genel aramanın yapıldığını, haftalık on dk telefon görüş hakkını kullanabildikleri, mahpuslara verilen yemeklerin besin değerinin düşük ve kalitesiz olduğu; ayrıca porsiyonlarının yetersiz olduğu, mahpusların aynı hapishanede bulunan diğer mahpuslarla haberleşmelerinin engellendiği, mahpuslara ailelerinden gelen kargoların gerekçesiz bir şekilde verilmediği, bekletildiği veya gecikmeli olarak verildiği, mahpusların hapishane idaresine gönderdikleri dilekçelere cevap verilmediği, bu nedenle sorunlara çözüm bulunulamadığı, mahpusların, ziyaretçilerine kötü muamaleye varan ince aramaların yapıldığı, çoraplarına kadar çıkarılmaya zorlandığı, mahpusların infazlarının, idare ve gözlem kurulu tarafından paralel mahkemeler gibi davranılarak ertelendiği veya yakıldığı tespit edilmiştir.”
“Cezaevlerinde işkence, kötü muamele ve tecrit uygulamalarının son bulsun” diyen Aziz Sari, “İnfaz yakma ve keyfi gözlem kurulu uygulamalarının kaldırılması, anadilde iletişim ve ifade özgürlüğünün sağlanması, ayrımcı ve cinsiyetçi uygulamaların sona erdirilmesi, ağır hasta mahpusların derhal serbest bırakılması. Toplumsal barış ve demokrasi, halkların eşitliğini tanıyan, geçmişle yüzleşen ve adaleti güvence altına alan bütünsel bir hukuk ile mümkündür. Hiçbir baskı, şiddet ve inkâr politikası bu haklı ve onurlu talebi bastıramayacaktır; bir kez daha altını çiziyoruz: Toplumsal barış için gerekli tüm yüzleşmeleri kararlılıkla talep etmeye ve gerekli süreçleri takip etmeye devam edeceğiz” İfadelerini kullandı.
Kaynak: MA
