Dêrsim’de 24’üncü Munzur Kültür ve Doğa Festivali öncesi düzenlenen panelde Alevi inancı, asimilasyon politikaları ve eşit yurttaşlık talepleri ele alındı. Burada konuşan Doç. Dr. Yalçın Çakmak, ‘Kontrol altına alınamayan Dêrsim asimile edilmek için, camiler ve mescitler yapılma politikası uygulanma kararı alınıyor. Nakşibendiler atanmıştır. Çocuklar için yatılı okullar eliyle asimile edilmek isteniyor. Bu politika uygulandı’ ifadelerini kullandı
Dêrsim’de 24’üncü Munzur Kültür ve Doğa Festivali öncesi Düzgün Bava İnanç ve Kültür Derneği ve Qisle Belediyesi, festival kapsamında program gerçekleştirdi. Programda ilk olarak Düzgün Bava ziyaret edildi.
Ardından inanç ve kültür konulu panel gerçekleştirildi. Panelin moderatörlüğünü Tarihçi-yazar Namık Kemal Dinç yaparken, panele Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Halklar ve İnançlar Komisyonu Eş Sözcüsü Yüksel Mutlu, Almanya Alevi Kadınlar Birliği Genel Başkanı Özgür Demir, Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan, Tarihçi-Yazar Doç. Dr. Yalçın Çakmak katıldı.
Almanya Alevi Kadınlar Birliği Genel Başkanı Özgür Demir, Alevi inancındaki “Can” kavramına dikkat çekerek, kadın-erkek arasındaki eşitliğe vurgu yaptı. Alevi inancında komün yaşamın öncelikli olduğunun altını çizen Özgür Demir, “Bizim yolumuzda kadın hiçbir zaman izleyen olmamıştır. Bu Yol’un koruyucusu, aktarıcısı olmuştur. Hafızamızda kadın vardır. Anaların dilinde, duasında inancımız vardır. Biz gerçekten can diyorsak, peki bugün kadının posta oturup oturmadığını tartışıyoruz? Karar mekanizmalarında eşit temsil sağlanmıyor?” diye sordu.
Toplumun değişmesinde kadınların merkezde olduğuna işaret eden Özgür Demir, “Can unutulursa kadın unutulur, Yol’un özü zarar görür. Bu sorunları günümüzde aşmak gerekiyor. Yol’un hafızası sadece acılardan geçmemiştir. Aynı zamanda direnişle de geçmiştir. Devlet Alevileri tanımlamasın, tanısın. Biz Yol’umuzu yaşamak ve yaşatmak istiyoruz. Biz hiçbir zaman Hüseyni duruştan vazgeçmeyeceğiz” diye belirtti.
‘Dersimilileri asimile etmek için camiler mescitler yapılıyor’
Tarihçi-Yazar Doç. Dr. Yalçın Çakmak, kutsal ile kurulan ilişkinin bilimle kurulan ilişkiyle izah edilemeyeceğini belirterek, “Dersim’in Osmanlı egemenliğine geçişi Çaldıran Savaşı sonrası. Osmanlı bu bölgeyi hiçbir zaman kontrol altına almadı. Bu bölgedeki topluma şiddetle gelmiştir. Sorunu savaşla halletmeye çalıştı. 400 yıl boyunca bu böyle devam etti. Osmanlı burayı ‘sivilce’, ‘leke’, ‘ur’ olarak görmüş. Osmanlı Dêrsim’i Müslüman olarak görmemiştir. Fetvalarda bunu rahatlıkla görebiliyoruz. 1700’lü yılların sonunda aşiret reisleri çağırıp kafalarını kesip saraya yollamışlardır. Osmanlı paşasının ifadesiyle ‘Dêrsim’e sefer olur, zafer olmaz’ demiştir. 1891 yılında kayıt altına alınan belgelerde bunu görebiliyoruz. Kontrol altına alınamayan Dêrsim asimile edilmek için, camiler ve mescitler yapılma politikası uygulanma kararı alınıyor. Nakşibendiler atanmıştır. Çocuklar için yatılı okullar eliyle asimile edilmek isteniyor. Bu politika uygulandı” diye kaydetti.
‘Toplumsal örgütlülüğü oluşturmamız lazım’
Ardından konuşan Mustafa Aslan, Alevilerin Osmanlı Devleti’nden beri yok sayıldığını ve asimilasyon politikalarının devam ettiğini söyledi. Bazı Alevi pirlerinin “hizmet” için devlet görevlilerinin önünde el pençe durduklarını söyleyen Aslan, şöyle devam etti:
“Bu devleti yönetenlerin bize hizmet etmek için var olduğunu unutmamak lazım. Geçmişte kendi inancımıza bağlıydık, geçmişimize karşı sorumluyduk. Bugün biz geçmişimizden kopmaya başladık. Aleviler kendi sorunlarını kendi içinde çözmesi gerekirken mahkeme kapılarında birbirilerini şikayet ediyorlar. Bu bizim inancımızdan ne kadar uzaklaştığımızın göstergesi. Alevilerin eşit yurttaşlık talepleri kabul edilmedi, zorunlu din dersleri kaldırılmadı. İstanbul Valisi yaptığı açıklamada tüm okullarda mescitlerin zorunlu olduğunu, cuma namazların olması gerektiğini söyledi. İnancımız üzerindeki oynanan oyunları görün. Bugün Nazmiye’nin tüm sorunlarını Düzgün Bava Cemevi’ne bırakamazsınız. Biz hepimiz bulunduğumuz her yerde bu inanca yönelik saldırılara karşı toplumsal örgütlülüğü oluşturmamız lazım.”
Aslan, son olarak devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne değinerek sürecin toplumsallaşmasının öneminin altını çizdi.
‘Demokrasi ve eşit yurttaşlık istiyoruz’
Panelde son olarak konuşan Yüksel Mutlu, Dêrsim topraklarının yıllardır baskı altında olduğunu ifade etti. Bunların tümünün karşılığı Kürt sorununun çözümsüzlüğü olduğunu söyleyen Yüksel Mutlu şöyle konuştu:
“Dêrsim’de bir de Alevilik sorunu var. Bugün cumhuriyetin 2’nci yüzyılına girerken Cumhuriyetin Alevilerle sorunu var. Cumhuriyet, Alevilere tekçilik dayattı. Bugün yaşadığımız süreçte sorunlarımız halen devam ediyor. Halen eşit yurttaş olmadık. Dêrsim halkı bu örgütlü kötülüğün karşısında boyun eğmedi, Hüseyni duruş burada bitmedi. Cumhuriyetin 2’nci yüzyılında demokrasi ve eşit yurttaşlık istiyoruz. Bunun mücadelesini hep birlikte vermek zorundayız. Aksi halde devlet asimilasyon politikalarına devam ediyor, belediyelerimize kayyım atıyor, arkadaşlarımızı içeri atıyor. Biz buna karşı yıllardır mücadele ediyoruz. İmralı’da Sayın Öcalan’la bir çözüm süreci devam ediyor. Eğer barış olacaksa hepimize olacak, eğer kurtuluş olacaksa hepimiz kurtulacağız. Sürecin kritik noktasındayız, halkımız artık taleplerinin sonuçlanmasını istiyor. Herkes bu meselenin toplumsallaşması için emek vermeli.”
Soru-cevap ile sona eren panelin ardından lokmalar pay edildi.
Kaynak: MA
