İki yıl önce Devlet Bahçeli, Meclis’teki grup toplantısında sonradan Kurucu Önder olarak addettiği Abdullah Öcalan’a seslendiğinde, Türkiye siyasetinin ezberi bir anda dağıldı. Açıklamanın ikinci yıldönümünde MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız tanıdık bir cümleye döndü: “‘Terörsüz Türkiye’ vizyonu salt bir güvenlik politikası olarak görülmemeli; bekayı, iç cepheyi, hukukun üstünlüğünü, demokratik katılımı, toplumsal dayanışmayı ve kalkınmayı kapsayan bir devlet politikası olarak okunmalı.”
Formül yeni değil. Yıldız aynı cümleyi daha önce de kurmuştu; R. T. Erdoğan da Milli Güvenlik Konferansları’nda süreci güvenlik politikasının ötesinde, yeni yüzyıla dair stratejik bir devlet vizyonu olarak tanımlamıştı. İlk bakışta bu, sürecin dar bir güvenlik dosyası olmaktan çıkarıldığı izlenimini veriyor. Cümleyi yakından okuyunca tersi görünüyor: Güvenlik aşılmıyor, büyütülüyor.
Bekanın genişleyen dairesi
Yıldız’ın cümlesini yavaş okumak gerekiyor. Sıralama tesadüfi durmuyor: Önce devletin bekası, ardından iç cephenin güçlendirilmesi geliyor; hukukun üstünlüğü, demokratik katılım ve toplumsal dayanışma onların arkasına diziliyor. Cümlenin sonunda hepsinin neyi esas aldığı bir kez daha söyleniyor: toplumsal bütünlük, milli dayanışma ve devletin stratejik geleceği. Demokrasi listede var ama kendi başına bir amaç olarak durmuyor; iç cephenin tahkimine hizmet eden bir kalem olarak yer alıyor.
Kopenhag Okulu, bir meseleyi güvenlikleştirmeyi onu olağan siyasetin dışına, istisnai önlemlerin alanına taşımak diye tarif eder. Tersi, meseleyi yeniden pazarlık edilebilir, haklar ve temsil üzerinden konuşulan siyasete iade etmektir. “Güvenliğin ötesi” denilen hamle bu iadeye benzemiyor. Hukuk, ekonomi ve demokrasi güvenliğin dışına çıkarılmıyor; güvenlik onları da içine alacak kadar genişliyor. MHP’nin Süreç Komisyonu’na sunduğu rapor da ‘terörle mücadeleyi’ tarihsel olarak kurumsallaşmış bir devlet refleksi olarak tanımlıyordu. Beka kavramının işlevi tam burada beliriyor: her alanı devletin varlığına bağlayan, böylece hiçbir alanı ondan bağımsız bırakmayan bir şemsiye.
Sınırın öte yanı
Bu genişlemenin dışa bakan bir yüzü de var. Yıldız’ın 11 Aralık 2025 tarihli paylaşımı, Türkiye’nin jeopolitik konumunun süreci iç güvenlik stratejisi olmaktan çıkarıp bölgesel güvenlik mimarisinin merkezine yerleştirdiğini söylüyordu. Aynı metne göre süreç, devlet dışı aktörleri ya uyuma ya tasfiyeye zorluyor. Arka planda Soğuk Savaş sonrası parçalı uluslararası sistemin silahlı devlet dışı aktörleri güçlendirdiği tespiti duruyor.
Bu çerçevede iç barış, bölgesel bir düzen kurmanın ön koşulu olarak düşünülüyor. Kuzey ve Doğu Suriye’deki entegrasyon tartışması bu cümlenin dışında kalmıyor; “uyum ya da tasfiye” ikilemi en somut anlamını orada kazanıyor. Ankara, kendi Kürt meselesini kapatarak sınırlarının ötesindeki alanı düzenleme kapasitesi kazanmayı hesaplıyor. Bu açıdan “güvenliğin ötesi”, güvenliğin coğrafyada da genişlemesi demek.
Geniş kelimeler, dar yetki
“Devlet politikası” vurgusunun bir işlevi var. Erdoğan Ahlat’ta sürecin iktidarın ve ittifakın değil, devletin meselesi olduğunu söyledi. Bir süreç parti hesabından çıkıp devletin taahhüdüne dönüştüğünde geri dönüşü zorlaşır; ama aynı hamle onu parti rekabetinin ve hesap sorulabilirliğin de dışına taşır. İktidar partisinin devletle bu kadar iç içe geçtiği bir dönemde, iki politika arasındaki sınırı söylemde bulmak neredeyse imkânsız.
Asıl soru, o politikayı devletin hangi aklının taşıdığı; cevabı kurumsal düzenlemelerde aramak gerekiyor. Yıldız’ın kendi aktardığı biçimiyle çerçeve yasa, örgütün fiili varlığına son verildiğinin ve silahların teslim edildiğinin teyidini MGK kararına bağlıyor. Son sözün bir güvenlik kurumunda kaldığı bir mimaride demokratik katılım, ancak o kurumun açtığı alan kadar genişler.
Hukuk, demokrasi, kardeşlik: bu kelimeler yıl dönümü açıklamalarının hepsinde var. Geniş sözlük, sürecin güvenlikten ibaret olmadığı izlenimini güçlendiriyor; aynı anda güvenlik aklının belirleyiciliğinin üstünü örtüyor. Bu kelimelerin neye karşılık geldiğini açıklamalar göstermeyecek. Yasanın metni, yetkinin dağılımı ve toplumun bu süreçte nerede durduğu gösterecek.
