Bütçe görüşmelerinde konuşan DEM Partili vekiller sürece dair değerlendirmelerde bulundu. Kamuran Tanhan ‘Çatışma süreçlerinin ardından barış görüşmelerinde elimizi çabuk tutmak ve çatışma sonrası altın saati kaçırmamak şiddetin yeniden alevlenmesini önlemek ve kalıcı huzuru inşa etmek için hayati önem taşımaktadır’ dedi. Sümeyye Boz ise, ‘Barış ve Demokratik Toplum Süreci, toplumun bilgisi ve demokratik siyasetin iradesiyle ilerleyebilir çünkü. Sürecin takvimi, kararların gerekçeleri ve gecikmeler Meclis’e açıklanmalıdır’ diye belirtti
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi görüşmeleri ikinci gününde Meclis, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay’ın 2027 bütçesi ve kesin hesapları ile Sayıştay raporlarının görüşmelerini tamamladı.
Görüşmelerde konuşan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Saruhan Oluç, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun çalışmalarını hatırlattı.
Komisyonda çok sayı kişi ve kurumun dinlendiğini hatırlatan Oluç, “Önemli şeyler söylediler. Hepimiz her konuda hemfikir olmasak da oradaki yapılan konuşmalar hem Kürt sorununun demokratik çözümü ve barışçıl çözümü açısından hem de Türkiye’de demokratikleşme açısından son derece önemli katkılardı. Komisyonun raporu oldukça güçlü bir şekilde kabul edildi. 6’ncı bölümdeki gereklilikler çerçeve yasayla yerine geldi. O konudaki çabalarınıza da teşekkür ederiz. Gerçekten çerçeve yasa çok büyük bir onay gördü. Umarız bir an evvel Milli Güvenlik Kurulu’nun da onayı sonra bu çerçeve yasanın uygulanması başlar” diye konuştu.
‘İzleme komisyonu bir an önce kurulmalı’
Komisyonun hazırladığı ortak raporun 7’nci bölümüne dikkat çeken Oluç, ilgili bölümde yer alan adımların ve düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirterek, devamla şöyle konuştu:
“Orada da demokratikleşme doğrultusunda işte AYM ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından tutun çeşitli yasalarda düzenlemeler yapılmasına kadar, infaz yasasından terörle mücadele yasasına, TCK’ya kadar çeşitli yasalarda düzenlemeler yapılmasına dair, yerel yönetimler yasasında kayyumlar bağlamında çeşitli belirlemeler vardı. Umarız bu konuda da Meclis üzerine düşenleri peyderpey yapmaya başlar. Bu konuda yapılacakları tarif etme, belki bir zaman planlaması yapma, önerilerde bulunma açısından baktığımızda bir izleme komisyonunun kurulmasının bir an evvel gerçekleşmesi önem taşıyor. Meclis’teki temsil edilen partilerin yer alması, karar alabilecek sayıda olması önemli. Adalet Komisyonu örnek alınabilir sayı açısından. Hem süreci takibi açısından hem Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın başkanlığında kurulmuş olan izleme kurulunun ve alt kurulların yaptıklarını takip etmesi açısından hem de 7’nci bölümün gereklerinin yerine getirilmesi açısından önemli.
Toplumsal barışa da önemli bir katkı sağlayacaktır
Meclis’in bütün gövdesiyle içinde yer alan partileriyle böyle bir komisyonda olması toplumsal barışa da olumlu anlamda katkıda bulunacaktır. Bu konuda sizin iradenizin olduğunu zaten ifade ettiniz. Bunu oluşturmak hepimize fayda sağlayacaktır. Böylelikle hem kurduğumuz Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun devamını sağlamış olacağız hem de siyasi partiler, bizim barış ve demokratik toplum süreci diye tarif ettiğimiz Kürt sorununun demokratik barışçı çözümü diye tarif ettiğimiz sürecin içinde yer alacaklardır hep birlikte ve bu, toplumsal barışa da önemli bir katkı sağlayacaktır.”
‘Meclis etkin bir aktör olmalıdır’
Ardından konuşan DEM Parti Mêrdîn Milletvekili Kamuran Tanhan, gerçek barışın yalnızca silahların susmasıyla sınırlı kalamayacağına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Gerçek barış, özgürlüğün, demokrasinin ve toplumsal adaletin yaşamın bütün alanlarında vücut bulmasıyla mümkündür. Meclis bu sürecin seyircisi değildir, olmamalıdır. Demokratik güvencelerin oluşturulmasında etkin bir aktör olmalıdır. Ülkemizin bütün kaynaklarının hoyratça har vurulup harman savrulduğuna itirazlarımız dün vardı, bugün de olacak, yarın da olacak. Yurttaşların sağlığı için, eğitimi için, yurttaşların refahı için harcanması gereken paraların bu savaştan nemalanların cebine akması hepimizi derinden üzüyor. Onlardan başka kimseye yararı olmadı bu kavganın, bu çatışmanın. Biz yaşamı savunmalıyız ve barışa adım atmalıyız. İyi şeyler hemen olur. Sürüncemede kalan işlerden çok kötü sonuçlar çıkar ya da hiçbir şey çıkmaz. Çatışma süreçlerinin ardından barış görüşmelerinde elimizi çabuk tutmak ve çatışma sonrası altın saati kaçırmamak şiddetin yeniden alevlenmesini önlemek ve kalıcı huzuru inşa etmek için hayati önem taşımaktadır. Şimdi vakit açılan bu kapıları sonuna kadar açma ve ilerleme zamanıdır. Silahların susması bir başlangıçtır, kalıcı olan demokratik toplumun inşasıdır.”
‘Kurtulmuş bu süreci bizzat yönetmelidir’
Konuşmasına Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay’ı selamlayarak başlayan DEM Parti Şirnex Milletvekili Mehmet Zeki İrmez ise Atalay’ın durumuna ilişkin atılacak adımların net olduğunu belirterek, “Bu konuda Anayasa Mahkemesi kararı yürürlüğe konmalı ve Meclis Başkanı Sayın Kurtulmuş bu süreci bizzat yönetmelidir” diye konuştu.
‘Sürecin takvimi Meclis’e açıklanmalıdır‘
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dair Meclis’in çerçeve yasayı kabul ederek önemli bir siyasi sorumluluk üstlendiğini belirten DEM Parti Mêrdîn Milletvekili Sümeyye Boz, sorumluluğun gereğinin yerine getirilmesi gerektiğini belirtti. Sümeyye Boz, “Meclis yasayı kabul etti. Ancak yasanın uygulamaya geçmesinde belirleyici olan değerlendirme güvenlik kurumlarına bırakıldı. Bu durum halkın temsilcilerinin sürecin gidişatını ne derecede, ne ölçüde etkileyebileceği sorusunu bununla birlikte halkın temsilcilerinin halkın barış talebine ne kadar katkı sağlayabileceğini de tartışma konusu olmaya açmış durumda. Barış ve Demokratik Toplum Süreci, toplumun bilgisi ve demokratik siyasetin iradesiyle ilerleyebilir çünkü. Sürecin takvimi, kararların gerekçeleri ve gecikmeler Meclis’e açıklanmalıdır” diye belirtti.
‘Barış her halkın ana dilinde güzeldir’
Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dair Meclis’in temel bir çelişkisinin bulunduğunu ifade eden DEM Parti Bedlîs Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, “Barışın konuşulduğu Meclis çatısı altında Kürtçe susturuluyor. Barışın dili yalnızca Türkçe olamaz. Barış her halkın ana dilinde güzeldir. Asıl anlamını hiçbir dilin susturulmadığı bir ülkede bulur. Kürt halkından ortak bir geleceğe inanmasını bekleyin. Onun dilini ortak hayatın dışında bırakırsanız, temsilcilerini dinleyip ana dilini tutanakta çıkarırsanız, barışı tartışırken bu taleplerin Kürtçe söylenmesine engellerseniz toplumsal barışa ve ortak yaşama olan güven zedelenir” diye belirtti.
Komisyon 2 Ekim’de, Sayıştaş rapolarının görüşmeleri ile devam edecek.
Kaynak: MA
