Doğal gaz depo alanına dönüştürülen ve mutlak koruma bölgesi olan Tuz Gölü Havzası’na OSB için ihale yapılacak. 85 kuş türünün ve flamingoların yaşam alanı yok olurken bölge kirlenecek
K.Bülent Ongun
Tuz Gölü koruma bölgesi içinde yer alan Aksaray’a bağlı Eskil İlçesi coğrafyasında OSB kurulacağı ve alt yapı ihalelerinin Kasım ayında başlayacağı duyuruldu. Belediye Başkanı Mustafa Zavlak, Eskil Tuz Gölü Organize Sanayi Bölgesi’nde altyapı yatırımları için gerekli teknik ve idari hazırlıkların tamamlandığını altyapı uygulama ihaleleriyle birlikte OSB’nin üretime, sanayicilere ve yeni yatırımlara hazır hale getirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Aksaray Eskil Tuz Gölü OSB ve çevresindeki yapılaşma faaliyetleri, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi 1/50.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı ve koruma kriterlerine göre sıkı denetim altında yürütüldüğü iddia edilmesi ise daha önce birçok korum havzasında yaşanan yıkımları hatırlatmakta.
Söke yaşanacakları gösteriyor
Aydın’ın önemli tarım bölgelerinden Söke Ovası’ndak, Eskil için içinde uygulanacağı söylenen ‘Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği Söke Sulak Alanını koruyamadı. Ekosistemi Koruma Ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), Söke’de verimli tarım topraklarının üzerine kurulan organize sanayi bölgesindeki endüstriyel tesislerin, bir yandan habitat kaybı yaratırken aynı zamanda hava kirliliği, toz, katı ve sıvı atıklarla büyük çevre sorunu oluşturduğunu açıklamıştı. EKODOSD flamingoların yaşam alanlarının azaldığını ve hayatlarını devam ettirecekleri sular kirletildiğini vurgulamaları Eskil’de yaşanacak sürece işaret etmekte.
Bölge tamamen kirlenecek
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın üst ölçekli mekânsal plan kararları uyarınca, havza sınırları içerisinde yapılacak her türlü yapı ve sanayi faaliyeti için “ÇED Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınması zorunlu olduğu belirtilirken, bölgede OSB kuruluşuna izin vererek mutlak koruma altındaki Tuz Gölü Havzası büyük kirliliklerle tanışacak. Tarım ve Orman Bakanlığı, Ulusal Su Planı ve nehir havzası yönetim esaslarına göre, Tuz Gölü havzasındaki yeraltı su seviyesini korumak öncelikli hedef olduğu yer alırken projeyi onayladı. Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği hükümleri gereği gölü besleyen su kaynaklarının yönünün değiştirilmesi ya da kirletilmesi engellendiği iddia edilmekte.
Halkta yanlış algı yaratılıyor
Oysa Tuz Gölü, flamingolar başta olmak üzere nesli tehlike altındaki su kuşlarının en önemli üreme alanı olarak biliniyor. Tarım Orman Bakanlığı, havza içerisinde kurulacak sanayi blokları veya entegre yenilenebilir enerji tesislerinde kuş çarpma riskini azaltacak mesafeli yapı tasarımları ve özel yükseklik sınırları şartıyla projeyi onaylaması dikkat çekici. Eskil Tuz Gölü OSB kurulum izni, bölgenin “Özel Çevre Koruma Bölgesi” havzasında yer alması nedeniyle standart bir OSB kurulumuna kıyasla çok daha katı çevre kurallarından söz edilmesi yaşatılacak yıkımlar öncesi itirazları düşürmek amacıyla algı yaratmaya çalışıldığını gösteriyor.
1. Derece Doğal SİT
Tuz Gölü Havzası biyolojik çeşitliliğin korunması açısından büyük önem taşıyan ve uluslararası kriterlere göre A sınıfı bir sulak alanı olarak tescillenmiş durumda. Tuz Gölü kuş varlığı yönünden Türkiye’nin en zengin göllerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bölgede 85 kuş türü, 4 tanesi endemik 129 böcek türü, 15 memeli türü ve 38 tane endemik bitki türü bulunmaktadır. 7 bin 414 km2 büyüklüğündeki Tuz Gölü Havzası’nın kendine özgü bir doğal yapısı ve tarihi değerlere sahipken, aynı zamanda I. Derece Doğal Sit olarak tescil edilmiş olmasına karşın OSB kurulmasına izin verilmiştir.
Göl beslenemiyor
Şereflikoçhisar’dan geçen Peçenek Suyu, güneybatıda DSİ Konya drenaj kanalı, batıda Cihanbeyli’den gelen İnsuyu ve güneydoğuda Aksaray’dan gelen Uluırmak’tan beslenen Tuz Gölü, Peçenek Barajı, İnsuyu Deresi üzerinde 1989 yılında inşa edilen baraj ve Aksaray Uluırmak Barajı nedeniyle akarsulardan beslenemez duruma getirilen Tuz Gölü sadece yağışlarla beslenebilmektedir. Bölgede özellikleri yazları yağışların yeterli olmaması nedeniyle göl beslenemezken, ortalama su seviyesi 30 cm’e kadar gerilemiş durumda.
Tuz Gölü doğal gaz depolama alanı!
Diğer yandan Kırşehir ile Şereflikoçhisar arasında Kızılırmak üzerinde 1953-1959 yılları arasında inşa edilen enerji üretimi ve taşkın kontrolü amaçlı baraj olan Hirfanlı Barajı’nda sular çekildi. Hirfanlı baraj suları azalmasının nedenlerinden biri olan Tuz Gölü’nde doğal gaz depolama için gerekli olan ve devasa borularla taşınan sular olduğu biliniyor. Tuz Gölü’nü besleyen birçok dere ve akarsunun önü kesilerek bu sular Hirfanlı Barajı’na taşınmıştı. Tuz Gölü havzasında yerin 1100 metre ile 1500 metre derinliklerine sondaj yapılarak, yeraltında bulunan tuz tabakaları, 120 km mesafede bulunan Hirfanlı Barajı’ndan getirilen devasa büyüklükteki boru içindeki sulara eklenen kimyasallar ile yeraltı tuzları eritilerek yapay mağaralar oluşturup 30 yıl ömür biçilen ‘doğal gaz’ depolama alanı açıldı. Ağır metaller içeren yeraltı tuzları eriyip yer yüzüne çekildikten sonra Eskil kıyısından Tuz Gölü’ne bırakılıyor olması gölde sık sık yaşanan flamingolar ve diğer canlıların ölmesinin başlıca nedenidir.
