ABD, 2003 işgaliyle başlayan 20 yıllık askeri varlığını Irak’ta resmen sonlandırıyor. Uzmanlar Washington’ın diplomatik ve ekonomik nüfuzunu korumaya devam edeceğine dikkat çekiyor
ABD, 2003 yılında Saddam Hüseyin’i devirmek üzere başlattığı askeri varlığını sonlandırarak Irak’taki kalan son birliklerini 30 Eylül itibarıyla tamamen çekmeye hazırlanıyor. 2011’de ülkeden ayrılan ancak DAİŞ’le mücadele gerekçesiyle 2014’te geri dönen ABD ordusu, bu kez bölgeden kalıcı olarak çekiliyor. Bu tarihi karar Irak ve Ortadoğu dengeleri için ne anlama geliyor? Bölgede bundan sonra neler olacak gibi konular tartışılıyor.
Geri çekilmenin nedenleri
Washington ve Bağdat arasında 2024 yılında varılan mutabakatla, ABD öncülüğündeki “Doğal Kararlılık Harekâtı” misyonunun resmi olarak tamamlandığı ilan edildi.
Uzmanlar, çekilmenin temel zamanlamasının DAİŞ’ten ziyade güvenlik kaygılarından kaynaklandığını belirtiyor. İran ile yaşanan gerilimler ve Federe Kürdistan Bölgesi’ndeki ABD tesislerine yönelik saldırılar, kalan az sayıdaki Amerikan personelini savunmasız hedefler haline getirmişti.
İç baskılar
Irak’taki ardı ardına gelen hükümetler ve özellikle İran yanlısı Şii gruplar, ABD askeri varlığını egemenlik ihlali olarak değerlendirerek uzun süredir çekilme baskısı uyguluyordu.
Bundan sonra ne olacak?
Uzmanlar, ABD askerlerinin sahadan çekilmesinin Washington’ın ülkedeki etkisinin tamamen bittiği anlamına gelmediğini vurguluyor. Yeni dönemi şekillendirecek ana başlıklar şunlar:
- Irak’ın petrol gelirlerinin ABD doları cinsinden tutulması, ülkenin ABD silahlarına olan bağımlılığı ve Bağdat’taki devasa ABD Büyükelçiliği (dünyanın en büyüğü) Washington’ın diplomatik ve ekonomik baskı gücünü korumasını sağlıyor.
- En büyük belirsizlik, Irak Halk Seferberlik Güçleri (PMF) içindeki İran destekli radikal gruplar. Başbakanlık bu güçleri devlet kontrolüne almaya çalışırken, milislerin 2027 sonuna kadar süre talep ettiği bildiriliyor. Uzmanlar, ABD güçlerinin çekilmesinin birleştirici unsuru ortadan kaldırmasıyla birlikte yeni bir iç çatışma riskine dikkat çekiyor.
- 2011’deki ilk çekilmenin ardından Sünni liderlerin dışlandığı ve bunun DAİŞ’in yükselişini tetiklediği hatırlatılarak, benzer bir güvenlik boşluğunun radikal örgütlere alan açabileceği endişesi dile getiriliyor.
ABD ve Koalisyon tüm hava araçlarını Victoria Üssü’ne çekti
Irak Savunma Bakanlığı Sözcüsü General Yahya Resul, ABD ve Uluslararası Koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilmesi hakkında Irak medyasına konuştu. Yahya Resul, 30 Eylül itibariyle Irak topraklarında Uluslararası Koalisyon güçlerine üye hiçbir askerin veya yetkilinin kalmayacağını söyledi.
Uluslararası Koalisyon güçlerine ait tüm hava araçlarının Irak’ın başkentindeki Bağdat Havalimanı’nda bulunan Victoria Askeri Üssü’nden çekildiğini aktaran Irak Savunma Bakanlığı Sözcüsü, Irak ordusunun üssü artık ülkenin toprak egemenliğini ve hava sahasını korumak için kullanacağını açıkladı. Yahya Resul devamla şunları ifade etti: “Bu yeni süreçle birlikte ülkedeki güvenliğin tüm kontrolü Irak kuvvetlerindedir. Hukukun üstünlüğü herkes için geçerlidir ve hiç kimse hukuktan üstün değildir.”
Pentagon: İstihbarat desteği sağlamaya devam edeceğiz
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD ve DAİŞ’e karşı kurulan Koalisyon Güçleri’nin Irak’tan çekilmesine ilişkin açıklama yaptı. Pentagon’dan yapılan açıklamada, “ABD ve uluslararası koalisyondaki ortaklarının Irak’taki “Doğal Kararlılık Operasyonu”nu resmen sona erdirdiği duyuruldu.
Pentagon, operasyonun sona ermesinin, koalisyon misyonundan, ikili güvenlik ilişkisiyle desteklenen Irak liderliğindeki bir güvenlik çabasına geçişi temsil ettiğini belirtti.
Irak hükümetinin, DAİŞ de dahil olmak üzere güvenlik sorunlarıyla mücadele etme sorumluluğunu taşıdığını belirten Pentagon, “ABD Savunma Bakanlığı’nın Iraklı ortaklarına özel eğitim ve istihbarat desteği sağlamaya devam edeceğini” belirtti.
DIŞ HABERLER
