Hasta tutsakların sağlık hakkına erişmesi önündeki engeller büyüyor. Konuyla ilgili Av. Rezan Gezer, ‘Cezaevlerinden cenazeler çıkmasın diye tekrar tekrar mücadele edeceğiz’ dedi
Cezaevlerinde tutulan hasta tutsaklara ilişkin tablo giderek ağırlaşıyor. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) verilerine göre, cezaevlerinde en az bin 412 hasta tutsak bulunuyor. Bunların 335’i ağır hasta, 230’u tek başına yaşamını sürdüremeyecek durumda, 105’i ise sürekli tıbbi desteğe ihtiyaç duyuyor. Ayrıca 188 tutsağın düzenli tıbbi gözetim altında tutulması gerekiyor. Hasta tutsakların tahliye edilmemeleri hak ve hukuk örgütlerinin de tepkilerini çekmeye devam ediyor.
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyesi Rezan Gezer, hasta tutsakların durumuna ilişkin konuştu.
Rezan Gezer, hasta tutsakların infaz düzenlemesinden yararlanmadığını belirterek, yapılacak düzenlemelerde infaz eşitliğinin göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Hasta tutsakların sağlık hakkına erişemediğinin altını çizen avukat, Adli Tıp Kurumu’nun (ATK) “cezaevinde kalamaz” raporlarına rağmen infaz hâkimliklerinin hasta tutsakları tahliye etmediğini söyledi:
“Tutsakların hakları var hem ulusal hem uluslararası sözleşmelerde. Türkiye de uluslararası sözleşmelere taraf. Türkiye şunu garanti ediyor; Bir kişi cezaevine girdikten sonra o kişi cezaevinden çıkana kadar, doğal koşullar hariç, bizzat kendisi herhangi bir şekilde bu kişinin sağlığının daha kötüye gitmesine engel olacak. Bir kişi cezaevinden kaynaklı bir zarar gördüğünde onun kurumları, onun hastaneleri bunu iyileştirmek ya da orada durumunun daha kötüye gittiğini ATK tespit edebiliyor. Ama ATK öyle bir konuma geldi ki artık siyasi bir şekilde karar veriyor. Bir kişinin hangi suçtan yargılandığını esas alıp ona göre karar verici hale geldi.”
‘Ya ATK kaldırılsın, ya da siyasi etki altından çıksın’
Rezan Gezer, sorunun yeni yasal düzenlemelerle çözülemeyeceğini belirtiyor. Asıl tartışılması gerekenin ATK’nin tarafsızlığı olduğunu vurgulayan Rezan Gezer, ATK’nin ölümlere sebep olduğunu dile getirdi:
“Yakın zamanda cezaevinden Mehmet Edip Taşar’ın cenazesini aldık. 2016 ile 2019 arasındaki açlık grevlerinde bir sürü kişinin cenazesi cezaevinden çıktı. Onun haricinde hastalık aşamasında olup hâlen cezaevinde olanlar var. Ya ATK’nin gerçekten tamamen kaldırılması lazım ya da bu siyasi etkinin altından tamamen çıkması gerekiyor.”
ÖHD raporları
Rezan Gezer, ÖHD olarak yıllardır cezaevlerini ziyaret ettiklerini ve düzenli raporlar hazırladıklarını kayderek, sağlık hakkına erişimin engellenmesi durumunun raporlara da yansıdığını dile getirdi:
“Raporlarımızda; her zaman dile getirdiğimiz gibi sağlık hakkı ve kişilerin revire, hastaneye sevkinin yapılmaması sıkıntısı öne çıkıyor. Bunun içerisine Bakırköy, Edirne, Tekirdağ’daki cezaevlerini koyabiliriz. Haftada bir olan revir, bazı cezaevlerinde iki haftada bir, bazı cezaevlerinde sadece mazgalı açıp ‘neyin var?’ diye soran soruluyor. İlaçlarda da çok sorun var. Birçok cezaevinde bizzat görüştüğüm müvekkillerde hep muadil ilaçlar veriliyor. Hiçbir zaman direkt olarak hastanenin verdiği ya da revir doktorunun verdiği ilaç kullanılmıyor. Dolayısıyla tam etki de yaratmıyor. Cezaevinden kaynaklı bir sürü kişinin cilt hastalığı oluyor.”
Hasta tutsaklar için mücadeleye devam
Hasta tutsaklar için hukuki başvurularının sürdüğünü ancak mevcut sistem içerisinde olumlu sonuç alınmasını sağlayacak etkili bir mekanizmanın bulunmadığını belirten Rezan Gezer, sorunun yalnızca hukuki başvurularla çözülemeyeceğini, kurumların işleyişinin değiştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Rezan Gezer, sözlerini şöyle tamamladı:
“Buradaki temel sıkıntı, kurumların temizlenmesi ve düzenli bir hale getirilmesidir. Biz yine başvuru yapıp biraz daha kurumları işlerini yapmaya, yönlendirmeye, çalışmaya devam edeceğiz. ATK’nin elinden siyasi fikirlerin geri alınması lazım. ATK, kurulma amacını keşfetmelidir. Biz yine başvurularımıza devam edeceğiz. Cezaevlerinden cenazeler çıkmasın diye tekrar tekrar mücadele edeceğiz.”
Kaynak: MA
