Federe Kürdistan Bölgesi’nde Türkiye’ye bağlı şirketler, son 10 yılda 5 ile 9 milyon arasında ağaç kesti. Ağaç kıyımına tepki gösteren ekolojist Hakar Subhi, kesilen milyonlarca ağacın yerine 30 bin fidanın ‘hediye’ edildiğini söyledi
Türkiye’nin, 2015 ve özellikle de 2017 yıllarında Federe Kürdistan Bölgesi’nin Zap, Avaşîn ve Metîna bölgelerinde gerçekleştirdiği kapsamlı saldırılara paralel olarak büyük bir orman talanı da gerçekleştirildi. Özellikle bölgeye dönük 2017 yılında başlatılan saldırılarda Dihok, Zaxo, Amediyê, Berwarî Bala gibi birçok kırsal alanda şirketler, bu talanı 10 yıldır sürdürüyor. Türkiye’nin saldırılarının başladığı dönemde bölgede ayrıca yüzlerce orman yangını çıkartıldı.
Bölgedeki talanın kış ayları öncesinde arttığı öğrenilmiş, talanın boyutunu Mezopotamya Ajansı (MA) uydu görüntüleri ile gündeme getirmişti. Uydu görüntülerinde 10 yılda gerçekleştirilen ağaç kesimi gözler önüne serilmişti.
Federe Kürdistan Bölgesi’nde 13 yıldır ekoloji mücadelesi veren ekolojist Hakar Subhi, talana dair MA’ya konuştu.
Sömürge pratikleri
Hakar Subhi, Dihok’ta kent merkezinde ağaç dikimi yaptıklarını ve ağaç kesimlerine karşı halkı bilinçlendirme çalışmaları yaptıklarını aktardı, ardından şu sözlerle devam etti:
“Kesimler 2015’ten sonra arttı. Birçok köyde ağaçlar kesiliyor. Kesimlerin yapıldığı köy ve ilçelerin çoğu Bakûrê Kürdistan’a yakın yerler. Bu kesimler Türkiye askerlerinin denetiminde yapılıyor. Kesilen ağaçlar meşe ağaçları ve o ağaçların bazıları anıt ağaçlar, 100-200 yıllık ağaçlar. Kesimlerin yarattığı zararları şu an görmüyoruz ama bunun etkilerini ilerleyen yıllarda daha çok göreceğiz.”
9 milyon ağaç kesildi
Hakar Subhi, yaptıkları araştırmalara göre, bölgede özellikle son 10 yılda 5 ile 9 milyon arasında ağacın kesildiğine dikkat çekerek şunları aktardı:
“Bu ağaçların çoğu son 40 yıllık süreçte boşaltılan köylere yakın yerler. Başûrê Kürdistan’da 500’den fazla köy çatışmalı süreçten kaynaklı boşaltılmış durumda. O köylerin ağaçları kesiliyor. Kürdistan hükümeti ile Irak hükümeti bu kıyıma neden sessiz? Bu sessizlik niye? Neden sustuklarını bizde bilmiyoruz ve nedenini biz de soruyoruz.”
Türkiye, Federe Kürdistan hükümetine 30 bin ağaç hediye etti
Talana karşı bölgede gelişen tepkilere işaret eden Hakar Subhi, şu sözleri aktardı:
“Birçok defa kesimlere dair tepki eylemleri oldu, insanlar tepkilerini dile getirdiler. 2023’te Türkiye’nin Irak Büyükelçiliği, üst bölgelerine giden yollarda yapılan ağaç kesimlerinden kaynaklı Kürdistan hükümetine 30 bin ağaç hediye etti. Ancak yapılan kesim ve tahribat 3 bin ağaçtan daha çok. Hem kesilen ağaçlar hem de yapılan yollar çok daha fazla.”
Hakar Subhi, henüz kesilmemiş ağaçların korunmasının herkesin görevi olduğunu söyleyerek, hükümeti ağaçların korunması için göreve çağırdı.
‘Antalya’daki iklim zirvesine katılmayacağız’
Ağaç kesimlerinin son bulması ve kamuoyu baskısının oluşması için herkesin sesini çıkarması gerektiğine işaret eden Hakar Subhi, önümüzdeki ay Türkiye’de 31’incisi gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı’na (UNFCCC COP31) dair ikiyüzlü durumları dile getirdi:
“Biz elde ettiğimiz görüntüleri uluslararası kurumlara göndermeye, doğa savunucularının yönünü buraya çevirmeye devam edeceğiz. Doğa hepimizin, hepimiz birlikte savunmalıyız. Kasım ayında Antalya’da COP31 var. Ancak biz Türkiye’nin Kürdistan’da gerçekleştirdiği ekolojik yıkımdan kaynaklı bu zirveyi protesto ederek, katılmayacağız. Zirveye katılan herkes Kürdistan’da yapılan yıkımları gündeme getirmelidir ve kesilen ağaçların neden kesildiğini sorgulamalıdır.”
Ağaç kesiminin sürdüğü bölgelerin halen yasaklı olduğuna dikkati çeken Hakar Subhi, devamla şunları söyledi:
“Ağaçların kesildiği yerlere gidemiyoruz. Halk bize bu kesimleri durdurmak için neler yapabileceklerini soruyor. Halkın gündeminde bu kesilen ağaçların yerine yenilerinin ekilmesi var. Nerede olursa olsun fark etmez doğayı savunan herkese çağrımız var; bu kesimlere sessiz kalmayın, ekolojik yıkıma karşı elinizden ne geliyorsa yapın. Bu kesimlere dair elde edilen görüntü ve belgeleri raporlayın ve uluslararası kurumlara bu kesimi durdurmak için baskı yapın. Bakûrê Kürdistan’ın sınır köylerinde yaşayan yurttaşlar; kimsenin yaşamadığı, Başûrê Kürdistan’ına ait boşaltılan köylerde ağaçları kesenlerin görüntü ve fotoğraflarını çekmeli ve teşhir etmeli. Bu fotoğraf ve görüntüler bizim açımızdan bir belgedir. O köylerde kimse yaşamıyor, Başûrê Kürdistan’ın sınır köylerinde yaşayan insanlar için o ağaçlar bir emanet. Umut ediyoruz ki; hep birlikte bu kesime dur diyeceğiz ve kesilen her ağacın yerine yeni ağaçlar ekeceğiz.”
Vali ‘Ağaçlar Türkiye’den geliyor’ dedi, uydu görüntüleri yalanladı
HABER MERKEZİ
