DAİŞ’ten kurtulan Êzidîler, 2021 yılında çıkarılan ‘Kurtulanlar Yasası’nda değişiklik yapılmasına yönelik girişimlere tepki gösterdi
Şengal’de DAİŞ saldırılarından kurtulan Êzidîler, 2021 yılında çıkarılan 7 sayılı “Êzidî Kurtulanlar Yasası”nda değişiklik yapılmasına yönelik girişimlere ilişkin açıklama yaptı.
Êzidî kurtulanlar, yasanın içeriğini etkileyecek ve zayıflatacak her türlü yasal düzenlemeyi reddettiklerini bildirdi. Açıklamada, söz konusu yasanın DAİŞ’in 2014 yılında Êzidîlere yönelik gerçekleştirdiği katliam, ihlal ve suçların ardından, Êzidîlerin yıllar boyunca yaşadığı acı ve mağduriyetler sonucunda Irak devleti tarafından çıkarıldığı belirtildi.
DAİŞ’in bölgede oluşturduğu tehlikelerin hâlâ devam ettiğine dikkat çekilen açıklamada, Êzidî toplumunun çetelerin yarattığı etkilerden henüz kurtulamadığı ifade edildi. Açıklamada, “Hâlâ binlerce kişi kayıp ve çok sayıda kişinin akıbeti bilinmiyor. Çok sayıda toplu mezar henüz açılmadı. Êzidî Kurtulanlar Yasası, Êzidîlerin yaşadığı acı ve maruz kaldığı mağduriyetlerle bağ kurmak amacıyla Irak devleti tarafından çıkarıldı. Bu yasada yapılacak her türlü değişiklik veya düzenleme ya da hangi gerekçeyle olursa olsun yasanın zayıflatılması, görev ve sorumluluklardan kaçmak anlamına gelir” denildi.
Êzidîlere yönelik saldırıların kimlikleri ve inançları nedeniyle gerçekleştirildiği belirtilen açıklamada, Irak’taki diğer toplulukların haklarına karşı olunmadığı vurgulandı. Tüm mağdurların haklarına saygı duyulduğu ifade edilen açıklamada, “DAİŞ’in vahşetiyle karşı karşıya kalan Irak’taki hiçbir topluluğun haklarına karşı değiliz. Tüm mağdurların haklarına saygı duyuyoruz. Êzidîlerin soykırım suçunun tanınması amacıyla çıkarılan özel yasanın değiştirilmesi yoluyla mağdurların haklarının çözülmesini reddediyoruz. Herhangi bir grubun veya DAİŞ ile bağlantılı kişi ya da ailelerin çıkar sağlamasına yol açacak her türlü yasayı reddediyoruz” denildi.
Açıklamada, suçlarda sorumluluğu bulunan veya suçları gizlemeye çalışan kişi ve taraflara karşı yasanın korunması gerektiği belirtilerek, Êzidî Kurtulanlar Yasası’nın bir ayrıcalık olmadığı kaydedildi.
‘Acılarımız siyasi tartışmaların konusu yapılmasın’
DAİŞ’ten kurtulan Êzidîlerin yalnızca kendi haklarını talep ettiği belirtilen açıklamada, Êzidîlerin yaşadığı acı ve mağduriyetlerin siyasi tartışmaların konusu yapılmaması gerektiği vurgulandı. Açıklamanın sonunda, Êzidî kurtulanların haklarının korunmasının yalnızca Êzidî toplumunun değil, Irak devletinin de sorumluluğu olduğu belirtilerek, “Êzidî kurtulanların haklarının korunması yalnızca Êzidî toplumunun değil, aynı zamanda Irak devletinin de görevi ve sorumluluğudur” denildi.
Yasanın arka planı
Êzidî Kurtulanlar Yasası, DAİŞ’in Ağustos 2014’te Êzidî Kürtlere yönelik gerçekleştirdiği soykırımın ardından, yaklaşık 7 yıl sonra, 1 Mart 2021’de Irak Parlamentosu tarafından kabul edildi. Yasa, DAİŞ tarafından kaçırılan, şiddet ve cinsel saldırıya maruz kalan kadınların maddi ve manevi olarak tazmin edilmesini ve Êzidîlere yönelik işlenen suçların “soykırım” olarak tanınmasını amaçlıyor.
Yasa kapsamında kurtulanlara asgari emekli maaşının iki katından az olmamak üzere aylık maaş bağlanması, ücretsiz konut veya konut arsası tahsis edilmesi ve yaş ya da not ortalamasına bakılmaksızın eğitimlerini tamamlayabilmelerine olanak sağlanması öngörülüyor.
Bunun yanı sıra kamu kadrolarının yüzde 2’sinin kurtulanlara ayrılması ve mağdurlar için özel fiziksel ve psikolojik tedavi merkezlerinin kurulması da yasa kapsamında güvence altına alınıyor.
Yasa, Êzidî Kürtlere karşı işlenen suçları “soykırım” olarak tanımlarken, bu suçların uluslararası alanda tanınması için çalışmalar yürütülmesini de öngörüyor. Yasada ayrıca suçları işleyen kişilerin hiçbir genel veya özel aftan yararlanamayacağı hükme bağlanıyor.
Yasanın kapsamı yalnızca Êzidî Kürtlerle sınırlı tutulmuyor. DAİŞ tarafından kaçırılan Êzidî kadınların yanı sıra Türkmen, Hristiyan ve Şebek topluluklarından kaçırılan kadınlar da yasa kapsamındaki haklardan yararlanabiliyor. Suçların işlendiği tarihte 18 yaşından küçük olup kaçırılan çocuklar ile DAİŞ’in gerçekleştirdiği katliamlardan kurtulan kişiler de yasanın sağladığı haklardan faydalanabiliyor.
Türkmen ve Şebeklerin, kendilerine de Ezidiler gibi muamele edilmesi amacıyla yasadaki isimlerin ve metinlerin değiştirilmesini talep ettikleri belirtiliyor.
DIŞ HABERLER
