Fransa’da gençler ve işçilerin öncülüğünde büyüyen direniş sürüyor. Eylemciler Cumartesi için kitlesel protestolara hazırlanırken, hükümet ise kapsamlı bir ‘güvenlik gücü’nü konuşlandırmaya ve Sentinelle askerlerini sokağa çıkarmaya karar verdi
17 Ekim’de Fransa’da büyüyen kitlesel eylemlerin ardından Fransa hükümeti, Cumartesi düzenlenecek yeni protestolar için askeri de sokağa çıkaracağını açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu, 24 Ekim Cumartesi günü yapılması beklenen yeni gösteriler öncesinde “çok büyük” bir polis ve asker gücünün konuşlandırılacağını duyurdu. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, terörle mücadele ve güvenlik operasyonlarında görev yapan Sentinelle askerlerinin bazı sabit koruma görevlerini polisten devralacağını, böylece polis ve jandarma birliklerinin eylemlerde kullanılabileceğini söyledi. Hükümetin şiddetin kaynağını Boyun Eğmeyen Fransa Partisi’ne (LFI) yıkmak için talimatlar verdiği iddiaları ise muhalefet tarafından parlamentoya taşındı.
Askeri konuşlandırma
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, müdahale planında polis, jandarma ve ordunun hareket kabiliyetinin artırılacağını; Araştırma ve Müdahale Tugayı (BRI), Ulusal Jandarma Müdahale Grubu (GIGN) ve Araştırma, Yardım, Müdahale ve Caydırıcılık (RAID)* özel birimlerinden helikopterlere, zırhlı araçlara ve tazyikli su araçlarına kadar kapasitelerin eylemlere müdahale amacıyla takviye edileceğini bildirdi.
Laurent Nuñez, kamu düzenini tehdit edebileceğini düşündükleri gösterilerin yasaklanmasını da değerlendirdiklerini açıkladı. Le Journal du Dimanche’a göre 24 Ekim’de Paris’te bin asker hazır bulundurulacak; bunların 500’ü devriye gezecek. Sentinelle Operasyonu, Ocak 2015’teki Charlie Hebdo saldırılarının ardından başlatılmış ve ülke genelinde tren istasyonları, havalimanları, dini yapılar ve turistik mekânlar dâhil hassas noktaları korumak üzere 10 bine kadar asker bu birimde görevlendirilebiliyor.
149 kişi tutuklandı
Fransa Adalet Bakanı Gerald Darmanin, hafta sonu protestoların yaşandığı Lille kentini ziyaret ederek Lille Adli Mahkemesi’nde açıklama yaptı. Darmanin, eylemler sırasında “yağma olaylarına” karıştığı iddia edilen 149 kişinin tutuklandığını belirtti. Bakan, savcıların talimatlarına uygun bulmadığı mahkeme kararlarının temyize taşınmasını istediğini de aktardı.
Hükümetin istihbarata talimat verdiği iddiası
Mediapart’ın 19 Ekim’de yayımladığı araştırmaya göre, bölgesel istihbaratta görevli bir komiserden şiddet hareketinin arkasında Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) bulunduğunu yazması istendi. Komiser, 18 Ekim tarihli yazışmasında şunları söyledi:
“Bize hareketin arkasında LFI’nin olduğunu yazmamız açıkça söylendiğine ve bunun bölgesel istihbarat görevlilerinin genel kanaatince nesnel olarak yanlış olduğunu bildiğimize göre, ortada siyasi kararların bulunduğu açıktır.”
Paris Cumhuriyet Başsavcısı Laure Beccuau da 19 Ekim’de, gözaltına alınanların ‘aşırı solla’ siyasi bağları olduğuna ilişkin iddiaları o ana kadarki dosyalar üzerinden “kesinlikle doğrulayamayacağını” açıkladı.
LFI koordinatörü Manuel Bompard, İçişleri Bakanı Laurent Nuñez hakkında bakanların görev suçları ile ilgilenen Cumhuriyet Adalet Divanı’na başvuracağını açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu, Mediapart haberinin LFI tarafından siyasi amaçlarla kullanıldığını savundu. Laurent Nuñez ise böyle bir talimat verildiğini reddetti ve LFI’nin şiddet olaylarında “ateşe körükle gittiğini” ileri sürdü.
Sosyalist Parti lideri Olivier Faure, “Bu doğruysa kabul edilemez. Bir demokraside siyasi rakibi ortadan kaldırmak için gerçekler çarpıtılmaz. Öğrencilerin ve çalışanların talepleri de bir sis perdesiyle örtülmez. Bunlara yanıt verilir.” dedi.
Sendikalar bugün başbakan ile buluşuyor
Başbakan Sébastien Lecornu, çarşamba sabahı Fransa’nın beş temsil gücüne sahip sendikası CFDT, CGT, FO, CFTC ve CFE-CGC’nin temsilcileriyle bir araya gelecek. Başbakan, sendikalara gönderdiği mektupta, toplantıda özellikle “bazılarının kabul edilemez eylemlerle ilişkilendirerek amacından saptırmaya çalıştığı gösteri yapma özgürlüğünün güvence altına alınması için gerekli yol ve yöntemlerin” ele alınacağını belirtti.
Öğrenci hareketi sürüyor
Bu arada liseliler ve üniversite öğrencilerinin gösterileri salı günü de sürdü. AFP’ye göre Lyon’un güneydoğusundaki Vénissieux’de düzenlenen yürüyüşe valiliğin sayımıyla yaklaşık 750 kişi katıldı. Fransa Ulusal Öğrenci Birliği (UNEF) ve Yeni Antikapitalist Partinin (NPA) çağrısıyla yapılan yürüyüşte öğrenciler, okul tatili döneminde hareketin sönümlenmesine izin vermeyeceklerini söyledi.
Göstericilerin başlıca talepleri arasında öğretmen açığının kapatılması için atama yapılması, bakımsız okul binalarının yenilenmesi ve yükseköğretime geçiş sistemi Parcoursup’un değiştirilmesi veya kaldırılması yer alıyor. Bir lise öğrencisi, 17 Ekim’de Saint-Étienne’de 17 yaşındaki bir gencin elini, Mulhouse’da aynı yaştaki başka bir göstericinin gözünü kaybetmesinin protestolara katılma kararlılıklarını artırdığını söyledi.
France Télévisions özeleştirisi
Fransa’nın kamu yayıncısı France Télévisions da 20 Ekim’de, 17 Ekim gösterilerindeki şiddet olaylarını aktaran televizyon haberinin hazırlanışındaki eksiklikleri kabul etti. Grubun Haber Direktörü Philippe Corbé, France 2’nin Pazar akşamı ana haber bülteninde yayımladığı yaklaşık 12 dakikalık görüntülü haberle ilgili şu sözleri söyledi:
“Bu şiddet görüntüleriyle hayat pahalılığına karşı gösterinin görüntülerinin birbirine karıştırılmaması için kurgu, bağlam ve anlatımda daha titiz olmalıydık.”
Kamu yayıncısı kuruluşun gazeteci temsilcileri de haberin hazırlanışına tepki gösterdi. Fransa’daki toplumsal tepki kültürüne dair yorumların büyük bir çoğunluğu ise halk hareketini sönümlendirme ve gayrimeşru hâle getirme üzerine özel olarak yapıldığı düşünülüyor.
Dün akşam Fransa’da aşırı sağcı grupların yürüyüş yaptığı görüntüler dijital medyada yayılırken, muhalif kesimler polisin bu grupların önünü açmak amacıyla özellikle belli alanlardan çekildiğine dair yorumlarda bulundu.
Diğer yandan yine dijital medyada yaygınlaşan kimi görüntülerde polislerin dükkan yağmaladığı da görüldü. Bu ve geçtiğimiz günlerde polislerin ağır biçimde darp edildiği görüntülenen gönüllü sağlıkçının ölümüyle ilişkili ana akım medyada herhangi bir haber yapılmazken, kanallar meşru halk hareketinin ve kurulan barikatların görüntülerini “aşırılıkçı” eğilimlere bağlayarak hükümetin kriminalizasyonu için toplumsal rızayı inşa etmeye veya en iyi ihtimalle eylemlerin yansımalarını depolitize etmeye çalışıyor.
Hükümetle işbirliği halinde çalışan burjuva basının çabalarına rağmen Fransa, Paris Komünü’nün tarihine ve Fransa’daki toplumsal direniş geleneklerine, işçi ve ezilenlerin meşru mücadelesine sahip çıkmaya devam ediyor.
*[RAID kısaltması İngilizce’de aynı zamanda ‘baskın ve ‘yağma’ anlamına gelen bir kelime]
DIŞ HABERLER
