İspanya’da konut krizinin en görünür örneklerinden biri 87 yaşındaki Maricarmen Abascal, 1956’dan bu yana yaşadığı evinden polis eşliğinde çıkarılması oldu. Kiracıların protestoları ülke geneline yayıldı
İspanya Madrid’de 87 yaşındaki María del Carmen Abascal, bilinen adıyla Maricarmen, 1956’dan bu yana yaşadığı evinden 23 Eylül’de polis eşliğinde çıkarıldı. Yüzde 50 engelli raporu olan Maricarmen’in tahliye sırasında sedyeyle ambulansa götürülmesi görüntülere yansıdı. Maricarmen’in tahliyesi, tek bir kiracının evinden çıkarılmasının ötesinde, konutun barınma hakkından koparılarak giderek daha fazla yatırım ve kar alanına dönüştürülmesinin bir simgesi haline geldi. Kentte geniş çaplı protestolar başladı.
Yıllardır düzenli olarak kirasını ödeyen Maricarmen’in yaşadığı binanın 2018’de Urbagestión adlı gayrimenkul şirketine geçmesinin ardından 500 euro kira ödeyen Maricarmen’den önce 2.650 euro kira talep edildi. Daha sonra bu tutar 1.650 euro olarak belirlendi. Ancak 1.650 euroluk kira, Maricarmen’in emekli maaşının üzerinde bir tutar oldu.
Renta Antigua, olarak bilinen eski tip kira sözleşmesi
Maricarmen’in babası 1956’da “renta antigua” olarak bilinen eski tip kira sözleşmesini imzaladı. Anne ve babasının ölümünün ardından sözleşme Maricarmen’e geçti. Ancak mevcut hukukta bu tür sözleşmelerin kuşaklar arasında devrine ilişkin sınırlamalar bulunuyor. Yüzde 50 engelli olan Maricarmen’in durumunda mahkeme, sözleşmenin ikinci kez devrinin ardından devam etmesine ilişkin yasal korumanın uygulanamayacağı yönünde karar verdi.
Urbagestión isimli şirketin mülkü satın almasının ardından başlayan hukuk mücadelesinde tahliye kararı dört kez gündeme geldi. İlk girişim Ekim 2025’te, sonraki girişimler ise Haziran 2026’da ertelendi. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi de Haziran ayında tahliyenin durdurulması ve Maricarmen için uygun bir barınma çözümü sağlanması yönünde çağrı yaptı. Buna rağmen tahliye 23 Eylül’de uygulandı.
Polis kitleye saldırdı
Tahliye sabahı yüzlerce kişi Maricarmen’in yaşadığı binanın önünde toplandı. Kiracılar sendikası ve dayanışma grupları, tahliyeyi engellemek amacıyla gece boyunca binanın çevresinde bekledi. Polis, binaya girişleri engelleyen kalabalığa saldırdı. Maricarmen ise sağlık ekipleri eşliğinde sedyeyle evinden çıkarıldı.
Protestolar ülke geneline yayıldı
Tahliyenin ardından protesto Madrid’in yanı sıra ülke geneline yayıldı. Kiracı örgütlerinin çağrısıyla Barcelona, Valencia, Sevilla, Toledo, Malaga ve Oviedo başta olmak üzere birçok kentte eylemler düzenlendi.
Madrid’de yaklaşık 10 bin kişi, Madrid Bölge Başkanı Isabel Díaz Ayuso ile ilişkilendirilen ve kamu kaynaklarıyla satın alınan tartışmalı bir konutun önünde toplandı. Eylemlerde yalnızca Maricarmen’in evine dönmesi değil, kira artışlarının sınırlandırılması, tahliyelerin durdurulması ve barınma hakkını güvence altına alacak politikaların hayata geçirilmesi talep edildi. Kiracı Sendikaları Konfederasyonu, merkezi hükümetin konut alanındaki düzenlemelerinin hayata geçirilmesini ve kira ya da ipotek nedeniyle tahliye riski yaşayanların korunmasını istedi.
Konut krizi büyüyor
Maricarmen’in tahliyesi, İspanya’da konutun giderek ağırlaşan maliyetinin ortasında gerçekleşti. Madrid’de kiralık konutların metrekare fiyatı Ağustos 2026’da 23,3 euroya yükselerek serideki en yüksek seviyeye ulaştı. Kira fiyatı bir yıl içinde yüzde 5,1 arttı. Bu fiyat üzerinden 80 metrekarelik bir evin aylık kirası yaklaşık 1.864 euroya denk geliyor.
Tahliyeler de konut krizinin önemli göstergelerinden biri. İspanya Yargı Genel Konseyi verilerine göre 2025’te 24 bin 540 tahliye gerçekleştirildi. Bunların 18 bin 317’si, yani yaklaşık yüzde 75’i, kira ilişkilerinden kaynaklanan işlemler kapsamında gerçekleşti. Madrid’de aynı yıl 2 bin 267 tahliye kaydedildi.
Konutun giderek daha yüksek fiyatlarla alınıp satılan bir varlığa dönüşmesiyle, kiracılar açısından aynı evde yaşamaya devam etmek yalnızca kira ödeyebilme gücüne değil, mülk sahibinin o konuttan elde etmek istediği gelire de bağlanıyor. Maricarmen’in yaşadığı süreçte de on yıllardır aynı evde oturan bir kiracının ödediği kira ile gayrimenkul şirketinin talep ettiği yeni bedel arasındaki fark, bu çatışmayı görünür hale getirdi.
Maricarmen tahliyenin ardından geçici olarak yakınlarının yanında kalacak. Ancak onun evinden çıkarılmasıyla birlikte Madrid’deki mücadele sona ermedi. Binlerce kiracının sokağa çıktığı eylemler, barınmanın piyasa koşullarına bırakılmasına karşı büyüyen toplumsal tepkinin yeni bir halkası oldu.
Kaynak: ETHA
