Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda konuşan Nepal Başbakanı Balendra Shah, en az bin 400 kişinin yaşamını yitirdiği sel felaketini ‘Himalaya tsunamisi’ olarak nitelendirerek küresel iklim adaletsizliğine tepki gösterdi
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’na hitap eden Nepal Başbakanı, Dört hafta önce Bhowtekosi-Trishuli bölgesinde meydana gelen felaketin sadece yerel bir trajedi değil, tüm dünyaya bir uyarı olduğunu belirterek söze başladı. Yaşanan yıkımı ‘dağ tsunamisi’ olarak tanımlayan Shah, en az bin 400 kişinin hayatını kaybettiğini, 66 binden fazla kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu belirtti.
Krizin müsebbibi olmadıkları halde devasa bir bedel ödediklerini vurgulayan Shah, eriyen buzulların, dağ yamaçlarının zemininin bozulmasına neden olduğunu ve yıllardır sürdürülen kalkınma hamlelerini bir anda gerçekleşen felaketle yok ettiğini söyledi. Yoksul bir ülkenin sebep olmadığı hasarları tamir etmek için borçlanmak zorunda bırakılmasının kabul edilemez olduğunu ifade eden Başbakan, iklim krizinin Nepal için sadece insanlık felaketi değil, küresel bir ekolojik krizin parçası olduğunu söyledi.
Nepal, Hindistan ve Çin öncülüğünde iklim dayanıklılığı mekanizma çağrısı
Shah, yaklaşık 2 milyar insana ev sahipliği yapan Hindu Kuş-Himalaya bölgesinin, gezegenin yaşam sisteminin kilit bir parçası olduğuna dikkat çekti. Ekolojik yıkımın sınır tanımayan niteliğini vurgulayan Shah, acil bir ilk adım olarak Nepal, Hindistan ve Çin liderliğinde bölgesel bir iklim dayanıklılığı mekanizması kurulmasını önerdi. Bu mekanizma vasıtasıyla uydu verilerinin paylaşılması, buzul göllerinin izlenmesi, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve afet anında sınır ötesi yardımın koordine edilmesi gerektiği ifade edildi.
Nepal’in küresel ekolojik çöküşteki payının çok ötesinde adımlar attığını hatırlatan Başbakan; ülke topraklarının neredeyse yarısını kaplayan orman alanlarını koruduklarını, temiz enerji ihtiyacını karşılayacak hidroelektrik projelerini hızlandırdıklarını ve elektrikli ulaşımı yaygınlaştırdıklarını vurguladı. Shah, Nepal’in krizlerle tek başına mücadele edemeyeceğini söyleyerek küresel yönetişim eksikliğine dikkat çekti. Nepal Başbakanı, BM Genel Kurulu’nun şu altı kavrama odaklanması gerektiğini söyledi: Yardım, rehabilitasyon, yeniden inşa ve sorumluluk, tazminat, dayanıklılık. Nepal lideri, Kayıp ve Zarar Fonu ile Küresel Çevre İmkanı gibi mekanizmaların son derece yetersiz kaldığını vurguladı.
Küresel lojistik ağı savaş için çalışıyor
Küresel ekonomik düzene ve tedarik zincirlerindeki adaletsizliğe sert eleştiriler yönelten Nepal Başbakanı, küresel lojistik ağının savaşlar için kusursuz, temel insani ihtiyaçlar içinse bozuk işlediğini belirtti. Kıtalararası füzelerin, silah ve mühimmatın sınırları ve bürokratik engelleri takılmadan aştığını ve hiçbir engele takılmadığını kaydeden Başbakan; buna karşın ihtiyaç sahibi ülkelerdeki yoksul çiftçilerin ve halkların gübreye, yakıta ve temel gıdaya ulaşamadığını söyledi:
“Bu sadece Nepal’in yaşadığı bir sorun değil. Bangladeş’e sorun. Bhutan’a sorun. Hindistan’a, Maldivlere, Pakistan’a, Sri Lanka’ya sorun. Bölgemizdeki herhangi bir ülkeye sorun, size aynısını söyleyecektir.”
Başlatmadıkları ekolojik çöküşün, neden olmadıkları savaşların faturasını yoksul halkların ödediğini belirten Shah, bir silahı 72 saatte istenen yere ulaştıran dünyanın, bir çiftçiyi çaresiz bırakmaya hakkı olmadığını dile getirdi. Konuşmasının sonunda Nepal Başbakanı, gelecekteki uyarılara karşı dünyanın harekete geçmeye hazır olması gerektiği çağrısıyla sözlerini tamamladı.
DIŞ HABERLER
