Tibet–Nepal sınırında meydana gelen sel felaketinin ardından yetkililer kurtarma çalışmalarından büyük ölçekli yardım operasyonlarına odaklanmaya başladı. ‘Buzul seli’ olarak ifade edilen doğa olayı iklim kriziyle ortaya çıkan yeni felaket türlerine işaret ediyor olabilir
Nepal polisinin aktardığı bilgilere göre, Nepal ve Tibet sınırında meydana gelen “buzul seli” felaketinin ardından hayatını kaybeden 270 kişinin bedenine ulaşıldı.
Arama ekipleri Çarşamba günü meydana gelen felaketin ardından Nepal – Çin sınırında hayatta kalanları aramaya devam ediyor.
Çin devlet basınının aktardığı bilgilere göre Çin Başbakanı Li Qiang, Tibet’te felaketten etkilenen bölgeyi ziyaret etti.
Nepal’de yetkililerin aktardığına göre, toplamda yaklaşık 40 km uzunluğunda yol ve köprü altyapısının çökmesi nedeniyle arama çalışmalarında zorluklar mevcut. Ordu helikopterleriyle desteklenen çalışmalarda Perşembe günü yüzden fazla kişi selden etkilenen alanlardan kurtarıldı.
Nepal Kızılhaç Başkanı Bishal Kumar Bhandari, selden etkilenen bölgelerde kurtarma çalışmalarından büyük ölçekli yardım operasyonlarına geçildiğini aktardı, en az üç köyün boşaltılarak yaklaşık bin 200 kişinin yerinden edildiğini ekledi.
Buzul çökmesi
Buzul çökmesi, buzul yataklarından milyonlarca metreküp buz, kayaç ve suyun koparak hızlı hareket eden, buz içeriği yüksek bir çığ olarak meydana geliyor.
Bu tür bir “buzul çökmesi”, resmi bir tanım olarak buzulbiliminde ifade edilmese de bu olayı tarif etmek üzere yaygın biçimde kullanılıyor.
Uluslararası açık kaynak bir bilim dergisi olan Earth System Science Data, bu olayı, dik dağ yamaçlarında bulunan buzulların yerçekimi etkisiyle çökmesi olarak tarif ediyor. Bu olaya buz çığları, buzul kopmaları ve buzlu-kayalı çığlar da dâhil ediliyor.
Geçmişte benzer felaketler daha düşük ölçekliydi
Son yıllarda benzer felaket niteliğindeki sel olayları bölgeyi sarsmış olsa da, bu olaylar daha küçük bir ölçekteydi.
2025 yılında Tibet-Nepal sınırındaki Gyirong’da, 2024 yılında Sherpa köyü Thame’de yaşanan buzul gölü taşkınına bu olaylar, bunlardan önce de 2023 yılında Hindistan’ın kuzeydoğusundaki Sikkim eyaletinde bir başka benzer olay meydana gelmişti.
Hindukuş sıradağları boyunca sel, heyelan, çığ ve kuraklık olaylarının sıklık ve şiddeti de yıldan yıla artıyor.
Nepal merkezli International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD)’daki uzmanlar, su, toprak ve havada meydana gelen değişikliklerin git gide hızlanmasının bölgedeki insanlar için büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtti.
ICIMOD’da kıdemli bir kriyosfer uzmanı olan Farooq Azam, dağlardaki sıcaklık artışının kriyosferi, yani yeryüzünün buzla kaplı kısmını, geçmişe kıyasla çok daha savunmasız hale getirdiğini söyledi.
Farooq Azam, şiddetli kar erimesinin sismik faaliyetle bir araya gelerek kaya ve buzdan meydana gelen çığı tetiklemiş olabileceğini kaydetti.
DIŞ HABERLER
