Türkiye’deki süreci yakından takip eden Prof. Louis Lemkow, kalıcı bir barış için hukuki güvencelerin yanı sıra Abdullah Öcalan’ın özgür olması gerektiğini vurguladı
“Demokratik Toplum ve Barış Süreci” kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” başlıklı çerçeve yasa taslağı, Meclis Başkanlığı’na sunulmasının ardından önce Adalet Komisyonu’nda, ardından Meclis Genel Kurulu’nda görüşüldü. Taslak, Genel Kurul’da yapılan oylamayla kabul edildi.
Süreci yakından takip eden Barselona Üniversitesi sosyologlarından Prof. Louis Lemkow, çerçeve yasa taslağına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Düzenlemenin önemli bir adım olduğunu ancak kapsamının yetersiz kaldığını belirten Lemkow, yasayı “bir ilk adım” olarak nitelendirerek, “Mütevazı bir adım, ama yine de bu yasanın çıkarılmasının önemli olduğunu düşünüyorum” dedi.
Yasanın müzakere için bir zemin oluşturduğunu ifade eden Lemkow, siyasi tutukluların serbest bırakılması yönünde ilerleme imkanı sağladığını belirtti. Lemkow, “Bu yasa barış için istenilen her şeyi kapsamıyor ancak buna rağmen önemli” diye ekledi.
‘Uluslararası baskıların sürecin ilerlemesine katkı sağlayacağını düşünüyorum’
Prof. Lemkow, barış sürecinin ilerleyebilmesi için ek hukuki ve siyasi güvencelerin sağlanması gerektiğini vurgulayan Lemkow, bu güvencelerin uluslararası makamların desteğiyle veya bir arabuluculuk grubunun katkısıyla oluşturulabileceğini söyledi.
Uluslararası varlığın sürece katkı sağlayacağını belirten Lemkow, “Benim gördüğüm kadarıyla deneyimler gösteriyor ki uluslararası varlık her zaman faydalı. Uluslararası baskıların sürecin ilerlemesine katkı sağlayacağını düşünüyorum. Baskılar ve uluslararası varlık, ilerlemek için bu güvencelerin sağlanmasına çok yardımcı olabilir” dedi.
PKK üyeleri ve sürgündeki siyasetçilerin Türkiye’ye dönüşü konusunda ise mevcut durumun belirsizliğini koruduğunu ifade eden Prof. Lemkow, yasanın bu kişilere hukuki koruma sağlayıp sağlamadığının henüz net olmadığını söyledi.
‘Çıkan yasanın hukuki korumaya sahip mi bilmiyoruz’
Lemkow, “Çıkan yasanın gerçekten böyle bir hukuki korumaya sahip olup olmadığını bilmiyoruz. Görmek gerekiyor. Bu, bu güvenceleri sağlaması gereken yasal bir düzenleme. Bunun sonuçta parlamentodan geçmiş olması önemli” ifadelerini kullandı.
‘Yasanın kapsamının genişletilmesi gerek’
Yasanın kapsamına ilişkin de değerlendirmede bulunan Lemkow, düzenlemenin 2005 yılıyla sınırlandırılmasının anlaşılır olmadığını belirtti. Bu sınırlamanın bazı aktivistler ve PKK üyelerinin yasanın kapsamı dışında kalmasına yol açabileceğini ifade eden Lemkow, “Bu anlamda yasanın kapsamının genişletilmesi gerekir” dedi.
Mevcut düzenlemenin yeterli olmadığını ancak yeni müzakere alanları açabileceğini belirten Lemkow, “Bunun istediğimiz, sahip olmamız gereken her şeyi kapsamadığını düşünüyorum. Yine de bu bir başlangıç. Müzakere etmek, ilerlemek için bir alan açmaya yönelik bir adım” diye konuştu.
‘Abdullah Öcalan özgür olmalı’
Abdullah Öcalan’ın statüsünün hâlâ belirlenmemiş olmasının büyük bir eksiklik olduğunu vurgulayan Prof. Lemkow, barış sürecinin ilerlemesi açısından “Abdullah Öcalan’ın durumunun belirleyici olduğunu” belirtti.
Prof. Lemkow, “Elbette, Öcalan’ın serbest bırakılması gerekiyor. Bu açık. Belki kısa vadede gerçekleşmeyecek ama bunu yapmak mümkün” dedi.
‘Özgürlüğü için ısrar etmenin zamanı’
Uluslararası baskıların Önder Apo’nun özgürlüğünün sağlanmasında önemli bir rol oynayacağının altını çizen Prof. Lemkow, “Uluslararası alanda zaten Öcalan’ın özgürlüğünü talep eden bir kesim vardı. Bu noktada ısrar etmenin tam zamanı” diye belirtti.
Barış süreçlerinin karmaşık ve uzun soluklu olduğuna dikkat çeken Lemkow, Güney Afrika ve İrlanda örneklerine işaret etti. Bu süreçlerde yaşanan zorluklara rağmen ilerleme sağlandığını belirten Lemkow, “Siyasi tutukluları serbest bırakabildik ve gerçekten sürdürülebilir bir barışa ulaşabildik; gerçekten huzur ve barış için bu alanı açabildik” ifadelerini kullandı.
Çıkan yasanın yanı sıra sürecin ilerlemesi açısından Önder Apo’nun özgür bırakılmasının önemli bir adım olacağını vurgulayan Prof. Louis Lemkow şunları ifade etti:
“Bence ilerlemek için en önemli adımlardan biri Öcalan’ın serbest bırakılmasıdır. Uluslararası alanda birçok parlamenter bu yönde sık sık çağrıda bulunuyor. Bu konuda baskı yapmak, bu özgürlüğün sağlanması için baskı oluşturmak açısından iyi bir zaman. Yine siyasi tutukluların geleceği ve sürgündeki siyasetçiler için geri döndüklerinde güvenceler sağlanmalı.”
‘Kürt halkının hakları yasal güvenceye alınmalı’
Yasanın Kürt halkının haklarını yeterince güvence altına almadığı yönündeki eleştirilere katıldığını belirten Lemkow, kalıcı bir barış için yalnızca siyasi tutukluların durumunun değil, Kürt halkının temel haklarının da yasal güvence altına alınması gerektiğini kaydetti.
Özellikle anadilde eğitim hakkına dikkat çeken Lemkow, “Kesin olan şu ki, bu beklediğimiz yasa değil. Bu güvenceleri içeren, daha güçlü bir şey istiyorduk. Kürt halkına anadillerinde, yani Kürtçe eğitim alma konusunda güvence sağlayan ve haklarını garanti altına alan yasaların çıkarılması gerekir. Bu hakların güvence altına alınması için her alanda mücadelenin sürdürülmesi gerekir” dedi.
Türk yargısının geçmiş uygulamalarına ilişkin de eleştiride bulunan Lemkow, “Türk yargısının geleneği pek parlak değil. Ancak mevcut süreçte temel haklara ve sağlanacak güvencelere saygı gösterilmesini umuyorum” dedi.
Kaynak: ANF
