Yasa teklifi hakkında konuşan KONGRA GEL Eşbaşkanı Remzi Kartal, ‘Önder Apo’nun özgür yaşam ve çalışma koşullarının sağlanması zorunludur. Başka türlü bu süreç gelişmez’ dedi
“Demokratik Toplum ve Barış Süreci” kapsamında hazırlanan, silahlı mücadelenin sonlandırılması ve hukuki altyapısının oluşturulmasını hedefleyen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, 5 Ağustos’ta Türkiye Meclisi’ne sunuldu. 12 maddeden oluşan teklif, dün gece Meclis’te kabul edildi.
Yeni durumu ve beraberinde getirdiği tartışmaları değerlendiren KONGRA-GEL Eşbaşkanı Remzi Kartal, çerçeve yasa teklifini sorunu tek başına çözecek nihai bir düzenleme olarak değil, uzun yıllara yayılan çatışmaların ardından mücadelenin siyasal ve demokratik zemine taşınmasının hukuki başlangıcı olarak gördüklerini belirtti.
Yasanın kapsamı ve dili açısından önemli eksiklikler barındırdığına dikkat çeken Remzi Kartal, dağdan ve Avrupa’dan dönüşler, hukuki statü, askerlik, siyasi faaliyetlere getirilen sınırlamalar ve uygulama mekanizmalarının önümüzdeki aşamalarda mutlaka ele alınması gerektiğini söyledi.
Sürecin ilerleyen aşamalarında yeni yasal düzenlemelerin yanı sıra diyalog ve müzakere başlıklarının da gündeme geleceğini vurgulayan Remzi Kartal, Abdullah Öcalan’ın pratik koordinasyon rolüne de dikkat çekti.
Abdullah Öcalan’ın yasada açık bir statüyle yer almamasının süreçte rol üstlenmeyeceği anlamına gelmediğini belirten Remzi Kartal, özellikle dağdan ve Avrupa’dan Türkiye’ye dönüşlerin Abdullah Öcalan’ın koordinasyonu ve çağrıları olmadan gerçekleşemeyeceğini ifade etti. Sürecin ilerlemesi halinde Abdullah Öcalan’ın özgür yaşam ve çalışma koşullarının da sonraki aşamalarda yasal gündemin bir parçası olacağını ekledi.
‘Demokratik siyasal mücadelenin önünü açacak bir kapı’
Remzi Kartal, “Kürt sorununun çözümü bu yasayla söz konusu olmayacak. Bu yasa, sadece demokratik siyasal mücadelenin önünün açılması için bir adımdır. Bu temelde olaya bakarsak, şu anda çıkan yasa, beklentilerimiz ve kapsamlı bir demokratikleşme mücadelesi açısından buna tam olarak cevap verecek nitelikte değil. Ama demokratik siyasal mücadelenin önünü açacak bir kapı, bir giriş ve bir adım olarak ele alındığında önemlidir” dedi.
“Yasanın üslubu, dili ve birçok boyutu; eksikleri ve yetersizlikleri nedeniyle eleştirilebilir. Daha kapsayıcı olmalıydı” diyen Remzi Kartal, hem dağdan hem Avrupa’dan gelişlerle ilgili sınırlamalar getirilmiş olmasının ciddi eksiklik olduğunu belirtti. Remzi Kartal, ‘terör’ kelimeleri gibi dil unsurlarının da düşüncelerin özgürce ifade edilmesinin gereken siyasal-demokratik mücadele zemini açısından bir eksiklik olduğunu söyledi.
‘Toplumsal yaşama katılımı kapsayan bir çerçeveye de ihtiyaç var’
Yasanın geçiş süreci açısından çıkarıldığının ifade edildiğini belirten Remzi Kartal, bunun yalnızca teknik bir geçiş düzenlemesi olarak ele alınamayacağını, dağdan, Avrupa’dan ve özellikle kırsal alandan geri dönecek kişilerin toplumsal yaşama katılımını da kapsayan bir çerçeveye ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Remzi Kartal, “Yasanın bir geçiş süreci için çıkarıldığı ifade ediliyor ama sadece geçiş süreci yetmiyor. Bunun toplumsal anlamda, dağdan, Avrupa’dan ve özellikle kırsal alandan geri gelenlerin toplumsal alana katılmasına ve sorunlarının çözümüne yönelik de bir çerçevesi olmalıydı, fakat yok.
Tabii ki bu yasa ile tartışılması gereken birçok konu var ve bunlar pratik olarak yürütülürken gündeme gelecek. Belki pratik yürütülmesinde Önder Apo’nun doğrudan rolü olacak. Ama bu arkadaşlar nasıl gelecek, nerelerde toplanacaklar? Bunların hem hukuki hem toplumsal boyutuyla ilgili neler yapılması gerekiyor? Bunlar herhalde pratik süreç içerisinde cevaplanması ve tartışılması gereken konulardır” dedi.
‘Askerlik sorunu da çözülmeli’
Dağdan ve Avrupa’dan geri dönüşler açısından şimdiye kadar yeterince gündeme gelmeyen bir başka konunun da askerlik olduğuna dikkat çeken Remzi Kartal, bu sorunun da süreç içerisinde çözüme kavuşturulması gerektiğini söyledi. Remzi Kartal, şöyle devam etti:
“Diğer bir konu da gelenlerin teknik olarak askerlik yapmaması konusudur. Bu, gözden kaçırılmaması gereken önemli bir husustur. Gelen gerillaların içerisinde askerlik yapan çok az insan var; dolayısıyla askerlik sorunu şu ana kadar hiç gündeme gelmedi. Bunun da aynı şekilde Önder Apo’nun içinde olduğu koordinasyon ve devletle tartışmaların içerisinde uygun bir çözüme kavuşması gerekiyor.
Çünkü uzun süredir dağda yer alan veya Avrupa’da bulunan, askerlik yapmamış bir PKK kadrosunun geri dönme koşulunda askere gitmesi zorlayıcı ve geri dönüşü engelleyen bir konudur. Bu gibi konuların bu süreçte tartışılması ve netleştirilmesi, önümüzdeki ikinci ve üçüncü adımlarda bunlara yönelik çözümlerin üretilmesi gerekir.”
‘Yeni yasa ve diyalog-müzakere sürecinde gündemde olacak’
Remzi Kartal, şunları ifade etti:
“Gidenlere yönelik bir siyaset yasağı süreci vardı. Beş yıl ve daha fazlası için devletin on yıllık süreci vardı. Fakat yasalaşma sürecinde buna yapılan itirazlar ve görüşmelerde orada bir esneme payı getirilmiş. Yani beş yıl iki, on yıl için üç yıl uygulanacak diye itirazlarla bu noktaya çekilmiş. Bu bir başlangıçtır. Bu yasayla her şey dört dörtlük çözülmüyor. Bu yasadaki eksiklikler ve dışarıda bırakılan birçok konu, yeni yasa ve diyalog-müzakere sürecinde gündemde olacak. Bu temelde yeni yasalar çıkacak.”
‘Güven sorunu mücadeleyle aşılacak’
Remzi Kartal, yoğun çatışmalı bir dönemden geçildiği için hem Hareket hem de halk açısından ciddi bir güven sorunu bulunduğunu belirterek, güvenin bundan sonraki süreçte de Abdullah Öcalan’ın yürüteceği mücadele, kendilerine ve halka duyulan güven üzerinden aşılacağını söyledi. Remzi Kartal, şöyle devam etti:
“İnsanlar silah bıraktı, Türkiye’ye döndü; haklarının nasıl düzenleneceğini beklerken devlet ile Hareket arasındaki güven nasıl korunacak? Bu da önemli bir sorudur. Yoğun bir çatışmalı süreçten gelindiği için hem Hareket hem de halk olarak ciddi bir güven sorunu olduğu doğrudur. Fakat biz bu hareketi Önder Apo’nun önderlik ettiği mücadelelerle, önderliğe duyduğumuz güvenle, kendimize ve halkımıza duyduğumuz güvenle yürüttük. Bundan sonra da öyle olacak. Karşı tarafın da bugüne kadar savaş yürüttükleri bu Hareket’e, onun stratejisine ve çalışmalarına yönelik bir güven sorunu var.
Fakat bu güven sorununu, baş müzakerecimiz olan Önder Apo’nun yürüttüğü sürece olan inançla, kendimize ve önderliğimize duyduğumuz güvenle aşacağız. Hem kendi cephemizdeki hem de karşı cephedeki güvensizliği aşmak için buna uygun bir dil, söylem, tarz, üslup, taktik ve stratejiyle yaklaşarak bu güvensizliğin giderek aşılacağına inanıyorum.”
‘Ana dil, eğitim, hukuki ve yasal haklar için demokratik alanlarda mücadele edilecektir’
Silahlı mücadelenin sonlandırılmasının ardından Kürt meselesinin siyasal, anayasal ve kültürel boyutlarının nasıl ilerleyeceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Remzi Kartal, “Kürtlerin ana dili, eğitimi, hukuki ve yasal hakları için demokratik alanlarda mücadele edilecektir. Geçmişte devlet inkar ve imhayı dayattığı için silahlı mücadele zorunlu oldu ve Kürtler kendilerini bununla korumaya çalıştı. Devletin inkar ve imha politikaları boşa çıkarıldı. Eğer devlet bu politikalardan sonuç alsaydı zaten böyle bir diyalog ve süreç gelişmezdi. Artık bu demokratik siyasal zeminde hem Kürtler hem bütün Türkiye için demokrasiyi ve özgürlüğü geliştirmeyi, Kürtlerin varlığını yasal konuma getirmeyi, ana dil eğitimini, kendilerini yönetmeyi, sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel haklarını elde etmeyi esas alacağız ve mücadeleyi bu temelde sürdüreceğiz” dedi.
‘Sürecin gelişmesi için Önder Apo öncülük etmeli’’
Önder Apo’nun süreçteki konumuna dikkat çeken Remzi Kartal, ilk yasal adımda Abdullah Öcalan’ın statüsünün açık biçimde düzenlenmediğini, ancak pratik sürecin koordinasyonunda rol almasının öngörüldüğünü söyledi. Remzi Kartal, devamında şunları belirtti:
“Atılan bu ilk yasal adımda Hareket’in sürekli dile getirdiği bir şart vardı: Önder Apo’nun özgürlüğü ve özgür yaşam ile çalışma koşullarının sağlanması. Önder Apo da ifade etti; bu sürecin gelişmesi için çalışma koşullarının oluşturulması, kendisinin bu sürece öncülük etmesi ve koordine etmesi gerekiyor. Görünen o ki devlet ile Önder Apo arasında yürütülen tartışmalarda ve müzakerelerde devlet, ilk adımda kendi kamuoyu açısından buna tam hazır değil. Ama ikinci adımda ve daha sonraki aşamalarda Önder Apo’nun özgür yaşam ve çalışma koşullarının sağlanması zorunludur. Başka türlü bu süreç gelişmez.
Önder Apo olmadan, onun muhatap olmadığı ve çağrı yapmadığı bir süreç, ne gerilla ne de Avrupa alanı için gelişmez; geri dönüşler olmaz. Tabii ki bunu devlet de biliyor. Şu anda bir statü olarak Önder Apo’nun konumu yasada açıkça geçmiyor. Fakat pratik süreci koordine etme noktasında etkili olacağı nettir. Sürecin devam etmesi halinde ikinci adımda koşulları yasal olarak da gündeme gelecektir.”
‘Halkımız inşa konusunda kendisini sorumlu görmelidir’
Remzi Kartal, son olarak şunları kaydetti:
“En önemli konu, halkımızın ve demokrasi güçlerinin bu sürecin karakterini iyi anlamasıdır. Bu süreç, ‘Kürt sorunu hemen çözülecek, bu yasal adımlar atıldı, bitti’ şeklinde bir düzeyde değildir; demokratik siyasal mücadelenin koşulları oluşturuluyor ve bu, Kürt halkı açısından çok stratejik bir kazanımdır.
Halkımız bu yeni süreçte yasal, demokratik ve toplumsal inşa konusunda kendisini sorumlu görmelidir. Yalnız Kürtler değil; Türk halkı ve Türkiye’deki herkes bulunduğu her alanda Kürt-Türk demokrasi mücadelesini yükseltmeli ve toplumsal inşayı geliştirmelidir. Bu temelde gelişen siyasal mücadeleyle anayasal sistemi değiştirerek yeni ve demokratik bir sistem inşa etmeliyiz. Bu demokratik sistem içerisinde Kürt halkının ana dil eğitimi, yerel yönetimlerdeki imkanları ve siyasal hayatın her alanındaki kazanımları geliştirilmelidir.”
Kaynak: ANF
