Kürt coğrafyassında bedava arazi, vergisiz bir ürettim ve birçok destekle milyonlarca hektar alan GES’lere tahsis ediliryor. Bu adımlardan biri daha YEKA 5 adı altında, Amed, Mêrdîn, Mereş ve Xarpet’te atıldı
K. Bülent Ongun
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Amed (Diyarbakır), Mereş (Maraş), Mêrdîn (Mardin) ve Xarpêt (Elazığ) olmak üzere dört il de toplam 8 alanı YEKA 5 adı altında Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) olarak ilan etti. İlanlar, 29852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Mereş’te YEKA alanlar Elbistan’da 1, Pazarcık’ta 2 YEKA alanı ilan eedilirken, Xarpet Dep’te (Karakoçan) 1, Amed Xana Axpar’da (Çınar) 2, Mêrdîn Dêrîk’de 2 YEKA alanı olarak belirlenen tarım, orman ve mera alanları yakın zamanda metrajlar ve sınırlar ilan edilerek ihale ve lisans sürecine bağlanacak. Diğer yandan Erzurum’un Çat İlçesi’nda 1 YEKA alanı 3 gün önce Resmi Gazete’de yayınlanırken, geçtiğimiz Mart ayında ise Konya’nın Bozkır, Hadim ve Taşkent ilçeleri ile Karaman’ın Başyayla, Sarıveliler ve Ermenek ilçeleri sınırlarında kalan 565 kilometrekarelik alan YEKA ilan edilmişti.
Sermaye heyacanlı
Geçtiğimiz gün Resmi Gazete’de yayınlanan son kararll ilgili olarak sermaye bu kararı heyecanla karşıladı. Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ENSİA) Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kalaycı açıklamada bulunudu. AA’ya konuşan Kalaycı, “YEKA-4 projesinin detaylarının kısa sürede açıklanması, sektördeki firmaların yatırımlarını planlamasına katkı sağlayacak. Ayrıca YEKA-5 ve YEKA-6 gibi gelecek ihale takvimlerinin de belirlenmesinin, sektörde öngörülebilirlik yaratacaktır” dedi. Son ihaledeki heyecanın temel nedeni ise ilan adilen YEKA bölgesinin 6. bölge de olmasıydı.
Kürdistan toprağı bedava!
Rüzgâr ve güneş enerjisi için halkın kullandığı meralar, tarım arazileri, ormanlar ve yurttaşların tapulu tarım arazilerine ‘acele kamulaştırma’ ile el konularak şirketlere peşkeş çekiliyor. İktidarın açıkladığı ‘Yeni Teşvik Sistemi’ 6 bölgeden oluşurken, en büyük destekler 6. Bölge olarak belirlenen Kürt coğrafyasında sömürgeciliğin tipik uygulamaların izlendiği 15 ili kapsıyor. 6. bölge teşviklerinde; gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, gelir vergisi stopajı desteği, sigorta primi desteği, faiz desteği ve ‘bedava’ yatırım yeri tahsisi yer alıyor.
Kapasite yok ama!
Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), “Güneş ve Rüzgar Kaynaklı İletim Sistemine Bağlantı Başvuruları Değerlendirme Raporu”nu yayınlamış ve 31 Aralık 2025 itibariyle güneş ve rüzgar kaynaklı dağıtım seviyesinden transformatör merkezi bazlı tahsis edilebilecek güncel lisanssız üretim kapasitesi olmadığını açıklamıştı. Lisanssız elektrik tesislerinin iletim sistemine güneş ve rüzgar kaynaklı bağlantısı için 2025 yılı Kasım ayında 13 güneş kaynaklı başvuruyu değerlendiren TEİAŞ, bu başvuruları bölge kapasitesi kısıtından dolayı evrak ve teknik değerlendirmeye almadığını açıklamıştı.
Kapasitenin yüzde 30’u kullanılıyor
Bakanlığın ve Bakan Bayraktar’ın açıklamaları temel gerçekliğin üstünü örtmekte. Türkiye’nin aralık ayı sonu itibariyle 122 bin 519 megavat üretim gücüne erişildiği belirtilirken, 2025 yılında toplam tüketimin 360 bin 929 gigavatsaat ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığı, yıllık bazda üretim de 362 bin 992 gigavatsaat ile rekor kırıldığı ifade edilmekte. Böyle bir tüketim için sadece 40 bin megawat gücün tüm yıl boyu üretim yapması yetmektedir. Buna göre, 122 bin 519 MW üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun kullanıldığını ortaya çıkarken, sürekli olarak elektrik üretim tesisleri için ormanlar, tarım arazileri ve meralar yok edilebilmektedir.
2026 yabancı yatırımcı yılı
Bakan Bayraktar, yeni yılın (2026) hükümetler arası anlaşma yoluyla büyük ölçekli projelerin imzalarının atıldığı bir yıl olacağına işaret etmiş ve, “Üzerinde çalıştığımız güneş projeleri var, yenilenebilir ve depo projeleri var” sözleriyie dikkat çekmişti. Bakan Bayraktar Suudilerin Sewaz’da ( Sivas) ve Karaman’da kuracağı 2 bin mw’lık santral ile 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacağını söylemesi algı operasyonundan başkaca bir şey ollamaz. Sanki Sewaz’da ve Karaman’da elektrik yokmuş da, 2.1 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanacakmış vurgusunun gerçekle alakası olmadığı ortada.
