Özbekistan’da Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin statüsünü değiştirme yönünde Anayasa değişikliği kararnamesi çıkarması protesto dalgası yarattı. OHAL ilan edildi
Özbekistan’da, protestoların yapıldığı Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nde 2 Ağustos’a kadar olağanüstü hal (OHAL) ilan edildi.
Özbekistan’da 26 Haziran’da anayasa değişikliği paketi açıklandı. Yaklaşık 2 milyon kişinin yaşadığı Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti statüsünde tırpanlamalar yapılacağını kaydeden halk 1 Temmuz 2022’de protestolara başladı. Karakalpakistan’ın başkenti Nukus’ta toplananlar, anayasanın yeni redaksiyonundan Karakalpakistan Cumhuriyetinin statüsüne ilişkin egemenlik ve cumhuriyetin genel referandumla ayrılma hakkı ifadelerinin çıkarılmasının planlandığını kaydederek iktidarı protesto etti. Binler sokaklar açıktı. Devlet güçleri saldırdı. Protestolar 2 Temmuz’da da sürdü.
18 kişinin hayatını kaybettiği, binlerce kişinin yaralandığı kaydedildi. Çok sayıda kişi gözaltına alındı
Protestolar büyüyünce OHAL ilan edildi. Karakalpakistan’da OHAL 2 Ağustos’a kadar sürecek.
Buna göre Karakalpakistan genelinde saat 21.00’den 07.00’ye kadar sokağa çıkma yasağı uygulanacak.
OHAL kapsamında bir ay boyunca bölgede önemli bina ve yapıların koruması güçlendirilecek, araçlar dahil vatandaşların hareket özgürlüğüne kısıtlama getirilecek, vatandaşlara kimlik kontrolleri yapılacak, Karakalpakistan’a giriş ve çıkışlar kısıtlanacak, spor ve eğlence dahil toplu etkinlikler yapılmayacak.
Kararnameyle ayrıca Karakalpakistan Olağanüstü Hal Komisyonu Başkanlığı oluşturuldu ve başkanlığa Özbekistan Milli Muhafızlar Birliği Komutanı Rustam Corayev tayin edildi.
Şevket Mirziyoyev bölgeye gitti
Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 3 Haziran’da protesto gösterilerinin düzenlendiği Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin merkezi Nukus şehrine giderek, bölgenin önde gelenleriyle görüştü. Mirziyoyev, burada yaptığı konuşmada, halkın görüşlerini dikkate alarak, Karakalpakistan’ın statüsüyle ilgili anayasa maddelerinin değiştirilmeyeceğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in imzaladığı kararnamede, Özbekistan anayasasında Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’nin statüsüyle ilgili maddelerin değiştirileceğine ilişkin bazı teklifler olduğu basına yansıdı.
Karakalpaklar
Yerleşim alanları Amuderya Deltası ve Aral Gölü’nün güneyi olan Karakalpaklar, Külah-i Siyah (Kara Külahlı Ulus) diye biliniyordu. Rus kaynaklarda Çorniye Klobuki, Arap kaynaklarında Karabörklü olarak geçer. Özbekistan’ın kuzeybatısındaki Karakalpakistan’da yaşıyor. Eski yurtlarının Kazan ve Astrahan arasındaki Volga kıyıları olduğu, daha sonra Amuderya çevresine göç ettikleri kaydedilir. Karakalpakistan Aralık 1936’da Özbekistan’a katıldı. 1 Aralık 1990′da Cumhuriyet Yüksek Konseyi tarafından Karakalpakistan’ın özerkliği kabul edilerek Özbekistan’ın ilk ve tek özerk cumhuriyeti oldu. Nukus, Hoceyli, Biruni, Tahyataş, Çimbay, Turtkul ve Altıkıl başlıc akentleri. Konuşulan Karakalpakça Kıpçak grubuna ait bir lehçe olarka kabul edilir.
NUKUS
