Efrîn, Şehba ve Halep’e yönelik saldırılar sonucu 3 kez evlerini terk etmek zorunda kalan 300 bin kişi ve Serêkaniyê ile Girê Spî’de yerinden edilen 150 bin kişi güvenli bir şekilde geri dönmeyi bekliyor
29 Ocak’ta DAİŞ ile Geçici Şam Hükümeti arasında imzalanan ve 30 Ocak’ta kamuoyuna duyurulan anlaşma, bölgenin ve dünyanın önemli gündem maddelerinden biri olarak yerini koruyor. Anlaşma maddelerinin uygulanması noktasında askeri, güvenlik, idari, ekonomik, eğitim ve yerinden edilen kişiler konularına ilişkin müzakere ve toplantılar sürüyor.
Anlaşma kapsamında şimdiye kadar askeri güçlerin ve iç güvenlik güçlerinin yeniden konuşlandırılması konusu üzerinde durularak bu konuda gereken adımlar atıldı. Yine idari konular hakkında görüşmeler sürüyor.
Anlaşmadaki en önemli maddeler olarak görülen ve karmaşık olarak değerlendirilen iki madde ise eğitim ve yerinden edilen kişilere ilişkin maddeler oldu. Her iki konuda da henüz gözle görülür bir adım atılmış değil. Ancak son birkaç gündür yerinden edilen kişilerin evlerine güvenli dönüşü konusu gündemdeki yerini aldı.
Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi’nin ilgili kurumlarının paylaştığı bilgilere göre, yerinden edilenler yurttaşlar konusu önümüzdeki günlerde masaya yatırılacak ve güvenli dönüşleri için gereken hazırlıklara başlanacak.
450 bin kişi güvenli geri dönüşü bekliyor
Herhangi bir sorun yaşanmaması ve ortak plan oluşturulması durumunda Efrîn, Şehba, Halep, Girê Sipî ve Serêkaniyê’de yerinden edilen yaklaşık 450 bin kişi evlerine geri dönebilecek. Anlaşmada, geri dönüşün güvenli olması ve yurttaşların döneceği bölgelerde (Efrîn, Şehba, Girê Sipî ve Serêkaniyê) iç güvenlik sisteminin inşa edilmesi gerektiği yer alıyor.
Demokratik Özerk Yönetimi Sosyal İşler ve Yerinden Edilenler Ofisi Eşbaşkanı Şêxmus Ehmed, yerinden edilen kişilerin sayısı hakkında ANHA’ya bilgi verdi. Buna göre;
Efrîn ve Şehba’da
Türk devleti ve ona bağlı gruplar 20 Ocak 2018’de Efrîn’e saldırıp 20 Mart’ta kenti işgal etmesi üzerine 300 bini aşkın kişi Efrîn’den diğer bölgelere geçmek zorunda kaldı. Bunlardan 200 bini Til Rifat, Ehrez, Ehdas, Fafîn ilçelerine ve Şehba’daki 40 köye yerleşti. Yine 8 bin 94 kişi Şehba bölgesindeki Serdem Kampı’na (904 aile, 3 bin 774 kişi), Berxwedan Kampı (702 aile, 2 bin 772 kişi), Efrîn Kampı (122 aile, 498 kişi), Geri Dönüş Kampı (145 aile, 584 kişi) ve Şehba Kampı’na (104 aile, 466 kişi) yerleştirildi.
91 bin 906 aile ise Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahalleleri ile Şehba kırsalına yerleşti.
Türk devleti 1 Aralık 2024 tarihinde Şehba bölgesine saldırdığında yaklaşık 200 bin kişi Tebqa, Reqa, Kobanê ve Cizîr’e geçti. Bir bölümü ise Halep’in Şêxmeqsud ve Eşrefiye mahallelerine yerleşti.
Yerinden edilen kişiler Tebqa, Reqa, Kobanê ve Cizîr’de okul, cami ve spor tesisi gibi 200’den fazla merkeze yerleştirildi. Ayrıca birçok aile de evlerini terk eden yurttaşlara kapılarını açtı.
Şêxmeqsûd, Reqa Ve Tebqa’da yerinden edilenler
Halep’in Şêxmeqsûd ve Eşrefiyê mahallelerinde de halk zorla yerinden edildi. Geçici Suriye Hükümeti’ne bağlı gruplar, 6 ila 12 Ocak (2026) tarihleri arasında Halep’in Şêxmeqsud, Eşrefiye ve Benî Zêd mahallelerine saldırdı.
Bu bölgelerde yaşayan 150 bin kişi Tebqa, Reqa, Kobanê ve Cizîr bölgesine geçmek zorunda kaldı. Yurttaşlar bu kentlerdeki 150’den fazla okul, cami ve spor tesisine yerleştirildi.
Yerinden edilen kişiler daha sonra yeni saldırılarla karşı karşıya kaldı; Türk devleti ve Geçici Suriye Hükümeti’ne bağlı gruplar, 17 Ocak’ta Dêrhafir ve Tebqa ve 18 Ocak günü Reqa’ya saldırdı.
Heyv a Sor a Kurd’ün paylaştığı verilere göre, Cizîr bölgesine geçen 175 bin kişi Qamişlo, Hesekê, Dirbêsiyê, Amûdê, Girgê Legê, Rimêlan, Tirbespiyê, Çilaxa ve Dêrik’te okullara, camilere, spor salonlarına, Demokratik Özerk Yönetim’e bağlı kurumlara ve anaokullarına yerleştirildi. Yurttaşların bir bölümü ise Kobanê’ye geçti.
Serêkaniyê ve Girê Spî’de yerinden edilenler
Türk devlet ordusu ve ona bağlı gruplar 9 Ekim 2019 tarihinde Serêkaniyê ve Girê Spî’ye saldırdı. 16 Ekim (2019) gününe kadar devam eden saldırılarda her iki kent işgal edildi. Bu kentlerde yaşayan 150 bin yurttaş evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Aileler, Hesekê bölgesindeki Serêkaniyê ve Waşokanî kampları ile Reqa ve Eyn Îsa arasında bulunan Til Semîn Kampı’na ve Eyn Îsa Kampı’na yerleştirildi. 18 Ocak (2026) günü yapılan saldırılarda Til Semîn ve Eyn Îsa kamplarında kalan yurttaşlar bir kez daha yola koyuldu. Bir bölümü Kobanê ve Eyn Îsa çevresindeki köylere ve Kobanê merkezine geçti.
Yerinden edilen kişilerin güvenli geri dönüşlerine ilişkin hazırlıkların sürdüğü bildiriliyor. Kaynaklar, yapılan planlar çerçevesinde güvenliğin sağlandığı bölgelere geri dönüşlerin başlayacağını aktarıyor.
Kaynak: ANHA
