Efes Antik Kenti’nde yürütülen inşaat faaliyetlerine son verilmesini isteyen yurttaşlar, tarihi ve kültürel mirasın yağmalanma sürecinin başlayacağına dikkat çekti
İzmir Selçuk ilçesinde binlerce yıllık tarihe sahip ve 1’inci derece sit alanı olan Efes Antik Kenti’ndeki inşaata tepkiler sürüyor. Bünyesinde AVM, dükkanlar olacağı belirtilen “Efes Antik Kenti Karşılama Merkezi” projesi, tarihi kalıntıların yer aldığı alanda gerçekleştiriliyor.
İnşaat, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na, arkeolojik sit koruma ilkelerine, UNESCO Dünya Miras Alanı taahhütlerine ve Efes Alan Yönetim Planı’na aykırı. Bir yıl önce alandaki bitki örtüsünün sökülerek başlandığı çalışma geçtiğimiz hafta yargıya taşındı. Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) ve bir grup yurttaş, yürütmenin durdurulması ve iptali istemiyle dava açtı.
EGEÇEP’in bileşenlerinden Efes Çevre, Doğa ve Kültür Derneği (EFESÇED) Başkanı Tekin Karadağ da dava açanlardan. İnşaat alanında öncelikle yılgınların, yeşilliklerin kazıldığını kaydeden Tekin Karadağ, “Kimse bundan fazla bir şey anlamadı. Daha sonra panoları diktiler. Panolarda yüksek derecede, dışında reklam, yapılacak AVM, yapılacak işyerlerinin reklamları asıldı. Örttüler ki buradaki tahribat dışarıdan çok fazla görülmesin. Bir nevi kamufle ettiler. Burası eski bir liman. Kilise tapınakları ve diğer tarihi eserler mevcut, buranın altında. Devasa bir moloz, devasa bir taş yığını, çakıl, kum vs getirip döktüler. Bu alanı kapatacaklar. İnşaat faaliyetleri tarihi yapıya çok yakın. Setler, tarihi kalıntılar hemen 15 metre yanında. Kaldı ki, zaten Efes sadece bu tarafla ilgili değil. Selçuk’un mezarlığa kadar geniş bir alanı kapsıyor. Yani bu toprağın altında muazzam bir tarihi eser kalıntıları var” dedi.
‘Yağmalama başlayacak’
Konunun UNESCO’ya şikayet edildiğini ve dava açtıklarını söyleyen Tekin Karadağ, “İzmir’de dava açıldı, EGEÇEP’in bünyesinde. Bunda başarılı olurlarsa her tarafından yağmalama başlayacak. Bu yüzden biz karşıyız. Tarihi kültürel mirasın harap edilmesi yok edilmesi, böyle fütursuzca kâr ve rant uğruna katledilmesine karşıyız. Halkımıza, tüm dünya halkına çağrımız şudur; Efes’e kıymasınlar. Efes zaten tek başına Meryem Ana’yla birlikte milyonlarca turisti ağırlıyor. Tarihi eserlerin olduğu yerlere bu kadar körü körüne ihanet edilemez” diye konuştu.
Davacı yurttaşlardan uzun yıllardır ekoloji mücadelesi veren Avukat Nihal Sarıpınar ise “Burada hiçbir şey yapılamayacakken, korumamız şartken, bunların yapılmasına karşı çıkıyoruz. Çocukluğu burada geçmiş ve burada yaşamış bir insan olarak, yurttaş olarak geleceğe nakletme sorumluluğu altında olduğunu düşünüyorum” dedi.
Bu topraklarda yükselen uygarlıkların izinin sadece yarına, geleceğe değil bugüne de olumlu bir etki bıraktığına işaret eden Nihal Sarıpınar, şunları söyledi:
“Efes’in tam ortasında bulunan dijital müzenin yanlışlığını biliyoruz. Efes tamamen yok olmadan sadece para kazanılacak bir alan olarak görülmesine karşı çıkarak bu davada hukuk mücadelesi yoluna da başvurmuş olduk. Efes’in harabeye dönmemesi için sesleniyorum. ‘UNESCO miras listesindeyim, hani beni koruyacaktınız?’ diye Efes bize haykırıyor.”
Haber: İbrahim Açıkyer \ MA
