Pakistan saldırılarının Afganistan’da 115 binden fazla kişiyi yerinden ettiğini belirten siyasi analist ve gazeteci Natiq Malikzada, Afganistan halkının Taliban yönetimi ve savaş arasında sıkıştığını söyledi
Afganistan ve Pakistan arasında uzun süredir devam eden çatışmalar, 26 Şubat’ta Pakistan Savunma Bakanı Khawaja M. Asif’in “açık savaş” ilanıyla birlikte yeni bir boyut kazandı. İki ülke arasındaki savaşta birçok sivil ve asker yaşamını yitirdi. Afganistan-Pakistan Savaşı’na ilişkin siyasi analist ve gazeteci Natiq Malikzada, ajansımıza değerlendirmelerde bulundu.
İki ülke arasındaki çatışmaların uzun süredir devam ettiğini hatırlatan Malikzada, “Bu durum birdenbire ortaya çıkmadı. Taliban, uzun zamandır bölgedeki istikrarsızlığın temel kaynağı olan terör örgütlerine sığınak sağlamaya devam ederek, bu ortamın yaratılmasından doğrudan sorumlu. Aynı zamanda Pakistan da eşit derecede sorumludur. 20 yıl boyunca Pakistan, Cumhuriyet döneminde Taliban liderliğine sığınak sağlamak da dahil olmak üzere küresel terör ağlarını destekledi. Bugün gördüğümüz şey, bu ikili oyunun uzun vadeli sonucudur” diye belirtti.
‘Pakistan yön değiştirdi’
Savaşın jeopolitik boyutuna dikkati çeken Malikzada, “Pakistan-Suudi Arabistan savunma anlaşması yapılmıştı. Bu anlaşma, birine karşı yapılan saldırının her ikisine karşı yapılan saldırı olarak değerlendirileceği NATO benzeri bir düzenleme olarak hazırlanmıştı. Ortadoğu alevler içinde ve Suudi Arabistan da dahil olmak üzere birçok ülke İran tarafından vuruluyor. Pakistan, Suudi Arabistan’a Suudi-Pakistan SMDA’yı stratejik bir güvenlik garantisi olarak sunarak sözler verdi. Ancak Suudi Arabistan’ın gerçekten desteğe ihtiyacı olduğunda, Pakistan hiçbir şey yapmadı. Bunun yerine İslamabad şimdi Afganistan cephesinin arkasına saklanıyor. Pakistan, Afganistan’da 115 binden fazla insanı yerinden eden sınır ötesi saldırıları tırmandırdı ve şimdi bu çatışmayı, başka yerlerde hareket edemeyeceğini iddia etmek için bir bahane olarak kullanıyor” dedi.
Pakistan’ın bedel ödememek için yön değiştirdiğini söyleyen Malikzada, savaşa ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Afganistan, Pakistan’ın daha geniş stratejik başarısızlıklarını yönetmek için kullandığı uygun bir savaş alanı haline geldi. Bu, iki meşru devlet arasında geleneksel bir savaş değil; uzun vadeli stratejik sorumsuzluğun bir sonucudur. Taliban, terörist gruplara ev sahipliği yaparak koşulları yarattı ve Pakistan şimdi, kendisinin de on yıllarca inşa etmesine yardımcı olduğu bu istikrarsızlığı istismar ediyor. Ortaya çıkan şey güvenlikten çok siyasi manevralarla ilgili. Pakistan, bölgesel taahhütlerini ve başarısızlıklarını yönetmek için Afganistan’ı bir basınç vanası olarak kullanıyor. En tehlikeli yanı, Afganistan’ın hesap verebilirlik olmadan gücün kullanıldığı bir alan haline gelmesidir. Ve bir ülke böyle olduğunda, sivil hayat korunmaktan çıkar ve harcanabilir hale gelir. Yüzlerce bağımlının öldürülmesi tam olarak bunu gösteriyor.”
‘Sivil alanların bombalanması kabul edilemez’
Pakistan’ın rehabilitasyon merkezine yönelik saldırısına tepki gösteren Malikzada, “Birçok kişi hedef alınan bölgenin bir rehabilitasyon merkezi olmadığını iddia etti. Bu tamamen yanlış. Orada bir rehabilitasyon merkezi vardı ve oldukça bilinen bir merkezdi. Amcam orada iki kez tedavi gördü, sonuncusu geçen yıl Kasım ayındaydı. Ayrıca Panjshir’den bir eczacıyla da konuştum, o da yeğenini o merkezde kaybetmişti. Yeğeni sadece bir ay önce oraya yatırılmıştı. Rehabilitasyon merkezi eski bir ABD askeri üssü olan Camp Phoenix’in yanındaydı. Ancak bu sivil niteliğini değiştirmez. Cumhuriyet döneminde binlerce bağımlı için bir tedavi merkezine dönüştürüldü. Taliban’dan önce de vardı ve onlar tarafından inşa edilmedi” diye belirtti.
Taliban varlığı iddiasıyla saldırının makul görülemeyeceğini vurgulayan Malikzada, “Kampın başka yerlerinde Taliban faaliyetlerine dair iddiaların olmasının her yerin olsa bile, bu, ayrım gözetmeksizin tüm bir alanı hedef almayı haklı çıkarmaz. Pakistan, orada sivil bir tedavi tesisi olduğunu bilerek daha geniş bir alanı hedef aldıysa, bu ya pervasızlık ya da sivil hayata karşı kasıtlı bir kayıtsızlıktır. Burada da tehlikeli anlatılar ortaya çıkıyor. Bazı insanlar ‘eski üs’ veya ‘Taliban varlığı’ ifadelerini duyup hemen içerideki her şeyin meşru bir hedef olduğunu varsayıyor. Hukuk böyle işlemez. Ahlak böyle işlemez. Ve Taliban’a duyduğumuz nefret, Afganistan sivillerinin öldürülmesini normalleştirmek için asla bir bahane olmamalıdır. Bu mantık sadece yanlış değil, aynı zamanda son derece tehlikelidir” ifadelerini kullandı.
‘Sessizlik saldırıların boyutunu derinleştirebilir’
Sağlık merkezlerinin hedef alınmasının suç olduğunu belirten Malikzada, “Pakistan’ın devam eden cezasızlığı, sağlık tesislerinin bile hedef alındığı bir noktaya ulaştı. Bir devlet gerçek bir sonuçla karşılaşmayacağını hissettiğinde, tırmanma kaçınılmaz hale gelir. Şu anda gördüklerimiz tesadüf değil, uluslararası toplumun yıllarca süren sessizliğinin ve seçici hesap verebilirliğinin sonucudur. Dünya bugün ABD-İsrail ve İran savaşıyla meşgul ve Afganistan bir kez daha kenara itildi. Ancak bu ihmal tehlikelidir. Bazı hayatların sonuçsuz bir şekilde göz ardı edilebileceği açık bir mesaj veriyor. Uluslararası toplum sessiz kalmaya devam ederse, sadece Afganistan’ı hayal kırıklığına uğratmakla kalmaz, hastanelerin ve sivil merkezlerin bombalanmasının hesap vermeden gerçekleşebileceği bir standardı normalleştirir. Bu çok tehlikeli bir emsaldir” ifadelerini kullandı.
‘Afganistan halkı sıkışmış durumda’
Afganistan halkının Taliban yönetimi ve savaş arasında sıkıştığını söyleyen Malikzada, şöyle devam etti: “Taliban, politikaları ve eylemleriyle ve terörist grupları destekleyerek bu krizi yarattı ve şimdi sıradan insanlar hayatlarıyla bedelini ödüyor. Afganistan içinde insanlar Taliban’ı açıkça eleştiremiyor. Her türlü muhalefet, çoğu zaman şiddet kullanılarak bastırılıyor. Bu nedenle halk, durumun temel nedenine yönelik öfkesini özgürce ifade edemiyor. Aynı zamanda Taliban’a duyulan nefret, insanların Pakistan’ın ülkelerini bombalamasını desteklediği anlamına gelmiyor. Afganistan’dan hiçbir insan evlerinin, ailelerinin ve topluluklarının hedef haline gelmesini istemiyor. İnsanlar içeriden gelen baskı ve dışarıdan gelen şiddet arasında sıkışıp kalmış durumda. Ve bu denklemde en çok acı çekenler onlar. Sivil alanların hedef alınmaması gerekiyor. Aynı zamanda, uluslararası toplum aktif olarak izlemeli, soruşturmalı ve ihlallerden sorumlu olanları hesap verebilir hale getirmelidir. Hesap verebilirlik olmazsa, sivil katliamları devam edecektir.”
Haber: Berivan Kutlu / MA
